I SA/Sz 439/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), , , , po rozpatrzeniu w dniu 7 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji [...] "F" w R. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. p o s t a n a w i a I. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi II. zwrócić stronie Skarżącej kwotę [...] zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi Wnioskiem z dnia 28.05.2015 r. Fundacja [...] "F" w R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi w sprawie I SA/Sz 439/15 w kwocie [...] zł i jednocześnie wskazała, iż w tym samym dniu dokonała wpłaty rzeczonej opłaty za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w T., załączając do wniosku kopię dowodu wpłaty. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że z postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 14 maja 2015 r. jednoznacznie wynika, że skarga Fundacji w sprawie podatku za 2009 r. została odrzucona z powodu przekroczonego o 2 dni siedmiodniowego terminu ustawowego na złożenie wniosku o zwolnienie z opłaty sądowej. Skarżąca wyjaśniła, że takiej sytuacji nie był w Fundacji nikt świadomy do dnia przysłania powyższego postanowienia. Skarżąca podaje też, że w międzyczasie próbowano wyjaśnić dlaczego przyjęto datę otrzymania wezwania do uiszczenia opłaty na 17.04.2015 r. i dlatego wniosek ( o zwolnienie) wysłano 24.04.20015 r. skoro termin do złożenia wniosku o zwolnienie upłynął dwa dni wcześniej. Skarżąca wskazuje, że z uwagi na to, że koperta ( w której przysłano odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu) nie zachowała się, a istnieje jedynie zapis, że Fundacja otrzymała wezwanie dnia 17.04.2015 r. i termin do odpowiedzi mija 24.04.2015 r. to do dzisiaj nie jest w stanie ustalić z jakich przyczyn nastąpiła dwudniowa różnica. Skarżąca wyjaśnia, że starała się dochowywać terminów, a w tej sprawie wystąpił jakiś niezrozumiały błąd, co potwierdza fakt, że w innych sprawach nie stwierdzono aby naruszyła termin w jakimkolwiek zakresie ( co dotyczy spraw I SA/Sz 1530/14, I SA/Sz 1529/14, I SA/Sz 1531/14). Skarżąca zwróciła się do Sądu o wyrozumiałość w rozpatrzeniu jej prośby wobec bardzo trudnej sytuacji Fundacji i przywrócenie terminu do wpłacenia opłaty sądowej, skoro Sąd oddalił wniosek Skarżącej o zwolnienie z tej opłaty w postanowieniu z dnia 14.05.2015 r. Ponadto Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu motywuje również tym, że jako organizacja non-profit nie posiadała i nie posiada środków na opłaty sądowe, a starania Fundacji podjęte w celu zarobienia "jakichkolwiek pieniędzy zgodnie ze statutem musiały być one przeznaczone na opłaty związane z funkcjonowaniem i egzystencją, bo w przeciwnym razie Fundacja musiałaby być zlikwidowana". Z tego powodu, jak wskazuje Skarżąca, wykazała na rachunku bankowym "brak wsteczny środków". Przy tym z uwagi na zarzuty opisane w skardze Skarżąca oczekuje pomocy przed ewidentnie nieuzasadnionym obciążeniem podatkiem za lata 2009 i kolejne, przez Burmistrza T., albowiem organy nie zauważyły pełnej treści statutu Fundacji, umożliwiającej zwolnienie Skarżącej z podatku, o czym Skarżącą zapewniał sam Burmistrz T. podpisując umowę użyczenia terenów starego lotniska. Skarżąca prosi Sąd o pomoc, bo nierozpatrzenie jej skargi pozbawi ją "pełnego wyjaśnienia całej sytuacji i doprowadzenia do odstąpienia od żądania od Skarżącej podatku, który się nie należy, jak też pozbawi możliwości ratowania Fundacji przed likwidacją z powodu płacenia podatku z uwagi na niezamierzone przekroczenie terminu o dwa dni". Skarżąca prosi o przyjęcie pod uwagę słuszność jej sprawy oraz to, że starała się postępować zgodnie z pouczeniami w tej i w pozostałych sprawach rozpatrywanych przez Sąd w sprawie podatku żądanego przez Burmistrza T. za pozostałe lata. Wskazuje, że tylko teraz okazało się, iż z nieznanych dla Skarżącej dotąd powodów o dwa dni spóźniła się z wnioskiem. Wyjaśniła też, że w związku z brakiem pieniędzy, zebrała prywatne pieniądze od sympatyków Fundacji aby uiścić opłatę wraz z niniejszym wnioskiem, celem ratowania organizacji. W załączeniu do wniosku Skarżąca załączyła kopię dowodu wpłaty [...] zł, oraz otrzymane zarządzenie z naniesionymi odręcznie adnotacjami o dacie 17.04.2015 r. z datą wykonania obowiązku 24.04.2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. (art. 87 § 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty w niniejszej sprawie wynika, że jedną z przyczyn nie uiszczenia opłaty w terminie, był błąd co do wyznaczonego terminu jej uiszczenia. Z opisu w nim zawartego wynika, iż nieustalona osoba zanotowała na przesłanym zarządzeniu, iż doręczono je Skarżącej dnia 17.04.2015 r. i w konsekwencji termin wykonania zarządzenia upływa dnia 24.04.2015 r, kopertę natomiast Skarżąca zagubiła, powyższy zaś błąd w ustalaniu terminów nastąpił z przyczyn nieznanych Skarżącej, których nie jest ona w stanie ustalić. Drugą zaś przyczyną dla której nie uiściła wpisu według Skarżącej miał być brak środków na jego uiszczenie. Odnosząc się najpierw do przyczyny drugiej, należy wskazać, że wg poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów administracyjnych brak środków finansowych wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może stanowić jedynie podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych nie zaś podstawę do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu (por. postanowienie NSA I OZ 614/15 z dnia 18 czerwca 2015 r., postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 886/10; z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II FZ 752/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko na marginesie zatem należy zauważyć, że strona nie uprawdopodobniła w żaden sposób swojej złej sytuacji finansowej, zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 p.p.s.a. jest zobowiązana uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, aby skutecznie ubiegać się o przywrócenie terminu. Przy rozważaniu natomiast czy okoliczności związane z błędnym przyjęciem przez Skarżącą terminu otrzymania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, a co za tym idzie, ustaleniem błędnego terminu wykonania zobowiązania, mogą zostać przez Sąd uznane za usprawiedliwiające przywrócenie terminu do wniesienia opłaty, należy wskazać co następuje. Stosownie do brzmienia - mającego zastosowanie w niniejszym przypadku - art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613): "Osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. (...)". Wskazać również należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż obowiązkiem jednostki organizacyjnej, jest takie zorganizowanie odbioru pism, aby przebieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony. W niniejszym przypadku zbadania wymaga przesłanka braku winy, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy zauważyć, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.05.1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.06.2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc, osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wszelkie błędy popełnione przez osobę uprawnioną w zakresie odbioru pisma (zwłaszcza po wykonaniu tej czynności) obciążają adresata (vide wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.02.1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1453/96, niepubl.; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31.03.2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1676/04, niepubl.). Bez znaczenia dla ustalenia daty doręczenia jest fakt jego zaginięcia na terenie przedsiębiorstwa po dokonaniu odbioru (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.10.1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/95, niepubl.) oraz inne okoliczności zawinione przez osobę uprawnioną, np. niewłaściwe odnotowanie daty doręczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.02.2000 r., sygn. akt I SA 1071/99, niepubl.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.02.1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1453/96, niepubl.). Argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty, dotycząca kwestii związanych z błędnym ustaleniem daty doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty, nie daje podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminu. Świadczyć może jedynie o niedochowaniu należytej staranności przez Skarżącą Fundację w zakresie odbioru i obiegu korespondencji wewnątrz jej struktury. Ponad wszelką wątpliwość, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu doręczono Skarżącej w dniu 15.04.2015 r., nie zaś dnia 17.04.2015 r. jak przyjęła Skarżąca. Jak wskazano wyżej, błąd w postaci niewłaściwego odnotowania przez Nią daty doręczenia wezwania obciąża Skarżącą. W tym stanie sprawy, Sąd przyjął, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W konsekwencji Sąd uznał wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty za nieuzasadniony i na podstawie przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. W konsekwencji oraz faktu, że skarga na decyzję w sprawie I SA/Sz 439/15 została odrzucona, należało także w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a zwrócić Skarżącej kwotę wpłaconego po terminie wpisu.