I SA/Sz 449/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "G." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. w upadłości likwidacyjnej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...]; [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...] p o s t a n a w i a: zwolnić od kosztów sądowych. Syndyk Masy Upadłości G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. w upadłości likwidacyjnej, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie [...] od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] , sygn. akt I SA/Sz 449/16, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Syndyk podniósł, że dnia [...] ogłoszono upadłość dłużnika G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. obejmującą likwidację majątku. Syndyk wskazał, że zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika z braku jakichkolwiek środków pieniężnych w masie upadłości. Zgodnie z ostatnim raportem kasowym przed dniem ogłoszenia upadłości (na dzień [...]) i na dzień ogłoszenia upadłości saldo środków na rachunku bankowym spółki wynosiło [...], jednakże środki te, pomimo wezwania, nie zostały wydane Syndykowi przez spółkę. Wskazano także, że majątek spółki to ruchomości, które w większości zostały usunięte z miejsca prowadzonej działalności gospodarczej, wobec tego Syndyk ma trudności w objęciu tych składników majątkowych, co opóźnia proces ich zbycia i uzyskania środków pieniężnych. W skład majątku spółki wchodzą również roszczenia, których charakter jest niepewny i wątpliwy, a ewentualne zasądzenie należności na rzecz spółki i pozyskanie środków do masy upadłości jest odległe w czasie. W oświadczeniu o majątku i dochodach Syndyk podał, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...], wartość środków trwałych [...], strata za ostatni rok obrotowy [...]. Wykonując wezwanie starszego referendarza sądowego, Syndyk nadesłał dokumenty, obrazujące sytuacje finansową spółki i masy upadłości tj.: kopie bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok [...] i [...]; kopie wyciągów z rachunków bankowych spółki za [...]; kopię wyciągu z prowadzonej księgi rachunkowej za [...] i [...]; kopie deklaracji VAT-7 za 3 ostatnie okresy rozliczeniowe; kopie raportów kasowych z ostatnich sześciu miesięcy wraz z wezwaniem do wydania środków pieniężnych; kopię bilansu otwarcia upadłości wraz z wykazami składników masy upadłości. Syndyk oświadczył też, że nie znajduje się w posiadaniu dokumentów potwierdzających możliwość otrzymania dopłat od wspólników, ani dokumentów potwierdzających dokonanie takich dopłat i ich wysokość w okresie sześciu miesięcy. Rozpoznając wniosek należało zważyć co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wniosek o prawo pomocy, sporządzony na urzędowym formularzu PPPr z dnia [...], jest kolejnym takim wnioskiem w niniejszej sprawie. Pierwszym wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr z dnia [...], Spółka, składając skargę kasacyjną w niniejszej sprawie wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku Syndyka, który jest przedmiotem rozpoznawania w ramach niniejszego postępowania, wnioskujący również sformułował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając zatem na uwadze zakres przedmiotowy obu wskazanych wniosków o prawo pomocy, jak również brzmienie powołanego art. 245 § 3 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż są one tożsame, bowiem w obu przypadkach skarżąca jak i Syndyk żąda przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając zatem przedmiotowy wniosek Syndyka, należy mieć na uwadze prawomocne już postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...], zapadłe uprzednio w niniejszej sprawie, którym odmówiono Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy w sprawie, w której uprzednio rozpoznawano już wniosek o tożsamym przedmiotowo zakresie i wydano prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, powoduje konieczność dokonania jego oceny w trybie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia [...] o sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia [...] o sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia [...] o sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia [...] o sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349). Dokonując oceny wniosku o prawo pomocy w trybie art. 165 p.p.s.a. należy mieć na uwadze wypracowane już stanowisko judykatury, zgodnie z którym, sąd administracyjny jest związany prawomocną oceną sytuacji majątkowej wnioskodawcy zawartą w obowiązującym orzeczeniu, przez co kolejny wniosek odnoszący się do kwestii merytorycznej już wcześniej rozstrzygniętej musi być traktowany od strony formalnej jako wniosek o zmianę, w trybie art. 165 p.p.s.a., prawomocnego postanowienia sądu niekończącego postępowania w sprawie. Sądy administracyjne jednolicie przyjmują, że zawarta w przywołanym przepisie przesłanka zmiany postanowienia sądu, którym rozstrzygnięto kwestię prawa pomocy, polegająca na "zmianie okoliczności sprawy" odnoszona być musi do zmiany występującej zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (por. postanowienie NSA z dnia [...] o sygn. akt II FZ 106/08; postanowienie NSA z dnia [...] o sygn. akt I GZ 44/07; postanowienie NSA z dnia [...] o sygn. akt I GZ 220/07). Oceniając zatem wniosek w powyższym świetle, stwierdzić należy, że Syndyk wykazał zmianę okoliczności faktycznych sprawy, co z kolei pozwala na przyjęcie stanowiska, że spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...]. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia to, iż Syndyk przedstawił dokumenty obrazujące aktualną sytuację majątkową, w oparciu o które można stwierdzić, iż nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W szczególności należało mieć na uwadze, iż w dniu [...] wobec Spółki ogłoszona została upadłość obejmująca likwidację majątku Spółki w postępowaniu przed Sądem Rejonowym [...], Wydział XII Gospodarczy pod sygn. akt XII GU 131/15, o którym to fakcie poinformował pełnomocnik Spółki pismem z dnia[...] (k. [...]). Z oświadczenia Syndyka o majątku i dochodach oraz z nadesłanych dokumentów źródłowych przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że w ubiegłym roku Spółka nie osiągnęła żadnych przychodów i zakończyła go stratą netto w wysokości [...], jej zobowiązania krótkoterminowe (w tym: kredyty i pożyczki, z tytułu dostaw i usług, publicznoprawne) publicznoprawne na dzień [...] wynosiły [...], nie posiadała należności, aktywa trwałe wg bilansu na [...] miały wartość [...], Spółka w kasie przedsiębiorstwa posiadała środki pieniężne w kwocie [...], stan rachunków Spółki na [...] wynosił [...]. Syndyk, oświadczył, że od czasu ogłoszenia upadłości i dotychczas nie dysponuje żadnymi środkami trwałymi ani należnościami, składniki majątku ruchomego, jak też środki pieniężne z kasy firmy nie zostały przez niego objęte. Okoliczności powyższe zostały uprawdopodobnione przedłożonymi dokumentami. Syndyk przedłożył dokumenty obrazujące sytuację masy upadłości na dzień [...], w tym: zestawienie wierzytelności z tytułu należności spółki, wynoszących [...] (należności nieściągalne w kwocie [...]); zestawienie majątku spółki o wartości [...], zestawienie zobowiązań na kwotę [...]. Nadto, przedstawiono deklaracje VAT-7 składane przez Syndyka w okresie od [...] do [...], w których odnotowano nadwyżki z poprzednich deklaracji, nabycie towarów i usług w łącznej kwocie [...], dostawę towarów i usług (w [...]) w kwocie [...]. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w masie upadłości faktycznie brak jest środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nie można też określić kiedy i czy w ogóle środki te się pojawią. Zależy to przede wszystkim od tego czy Syndyk w ogóle i kiedy obejmie w posiadanie wchodzące w skład masy upadłości ruchomości, czy uzyska od spółki zaległe środki pieniężne oraz czy zostaną ściągnięte należności. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne oraz konieczność zapewnienia stronie prawa do sądu uznano, że Syndyk wykazał zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Ustalenia dotyczące zarówno spółki w upadłości likwidacyjnej, jak i sytuacji masy upadłości w chwili obecnej uzasadniają twierdzenie, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi kasacyjnej określonego na kwotę [...]. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w zw. z art. 165 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.