I SA/Sz 497/17

Dnia 4 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Towarzystwa Praw Zwierząt w S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. nr [...], którą orzeczono zwrot kwoty dotacji w wysokości [...] zł – wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez [...] Towarzystwo Praw Zwierząt w S. (dalej zwane "Towarzystwem", "Skarżącym") za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2013 r. Opisana powyżej decyzja Kolegium, zawierająca pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi na ten akt do sądu administracyjnego, została doręczona pełnomocnikowi Towarzystwa w dniu 12 kwietnia 2017 r. W dniu 24 maja 2017 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę na decyzję Kolegium wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, pełnomocnik wskazał, że (cyt.) "odebrał zaskarżoną decyzję w dniu 12 kwietnia 2017 roku. Termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 12 maja 2017 roku. W dniu 11 maja 2017 roku pełnomocnik skarżącego nagle obłożnie zachorował i przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 11 maja 2017 roku do 17 maja 2017 roku. W okresie niezdolności do pracy pełnomocnik skarżącego nie mógł wykonywać żadnych czynności zawodowych, należy więc przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy". Na dowód powyższego pełnomocnik przedstawił odpis, wystawionego dnia 10 maja 2017 r. na druku ZUS ZLA, zaświadczenia lekarskiego seria BP nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 zdanie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Towarzystwo uchybiło terminowi do wniesienia skargi. Skoro bowiem decyzja Kolegium została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 12 kwietnia 2017 r., to termin do wniesienia skargi na ten akt rozpoczął swój bieg w dniu 13 kwietnia 2017 r., a zakończył w dniu 12 maja 2017 r. (piątek). Skarga została wniesiona zaś w dniu 24 maja 2017 r. Złożony wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi także został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. ustania choroby pełnomocnika Skarżącego, co miało miejsce w dniu 18 maja 2017 r. Nie budzi też wątpliwości, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla Skarżącego ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania skargi Towarzystwa. Złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznać należało zatem za dopuszczalny. Rozpoznając ten wniosek merytorycznie, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie wykazano bowiem niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki wskazanej w art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jaką jest uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Przy ocenie powyższej przesłanki należy brać pod uwagę, co podkreśla orzecznictwo sądowe i doktryna przedmiotu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, co oznacza, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód tych zalicza się przykładowo pożar, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. np.: postanowienie NSA z dnia 25 września 1998 r., sygn. akt SA/Łd 575/98, LEX nr 36221; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt III SA 1436/99, LEX nr 40057; wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 2162/96, LEX nr 43285; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415; czy J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 266). Należy podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swoim zakresem także winę osób trzecich – w tym przypadku pełnomocnika – upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności. Za działania i zaniechania pełnomocnika w zakresie powierzonych mu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona . W rozpoznawanej sprawie w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącego podniósł, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi była nagła, obłożna choroba pełnomocnika, która uniemożliwiła mu podejmowanie i wykonywanie czynności zawodowych. Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik przedłożył odpis zaświadczenia lekarskiego. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. Nie chodzi tutaj o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia (vide: postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 133/13 – to orzeczenie, i dalej powołane, dostępne w internetowej bazie CBOSA). Biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy, uznać należy, że pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił, by do uchybienia terminu do wniesienia skargi doszło bez jego winy. Wyjaśnić należy, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Nie każda bowiem choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły niespodziewana, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet choroba, która wymaga leżenia nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła dokonać czynności procesowej korzystając z pomocy domowników lub pracowników (por. np. postanowienia NSA: z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II FZ 309/17; z dnia 16.04.2014 r., sygn. akt I OZ 300/14; z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 470/13). Przyczyna uchybienia terminowi, podana przez pełnomocnika Skarżącego, oprócz udokumentowania jej zaświadczeniem lekarskim, załączonym do wniosku o przywrócenie terminu, nie wyjaśniała w istocie, dlaczego wniesienie skargi w przewidzianym do tego terminie nie było możliwe. Zaznaczyć przy tym należy, że z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, że niezdolność pełnomocnika do pracy wystąpiła w okresie od dnia 11 maja 2017 r. do dnia 17 maja 2017 r. oraz że zgodnie ze wskazaniami lekarskimi "chory może chodzić" (pole 15 z wpisanym oznaczeniem "2"). Zauważenia także wymaga, że we wniosku pełnomocnik podał, iż owa nagła, obłożna choroba wystąpiła w dniu 11 maja 2017 r., choć - jak wynika z przedłożonego dokumentu - wystawienie ww. zaświadczenia lekarskiego miało miejsce 10 maja 2017 r. W ocenie Sądu, sam fakt choroby poświadczonej zaświadczeniem lekarskim czy przebywania na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości terminowego dokonania odpowiednich czynności, w tym wniesienia skargi do Sądu. Tym bardziej, że pełnomocnik w złożonym wniosku w ogóle nie wskazał na fakt, że jego choroba uniemożliwiła mu nie tylko wniesienie, ale także sporządzenie skargi. Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu, pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił wpływu stanu swojego zdrowia na niemożność złożenia skargi w przewidzianym do tego terminie. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.