I SA/Sz 504/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-12-11
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Wiesława Achrymowicz, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty rolne, które są objęte koncesją na wydobywanie torfu i dzierżawione przez przedsiębiorcę, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy podatkiem rolnym, w sytuacji gdy nie są one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wydobycia?Ratio decidendi
Grunty rolne, które są objęte koncesją na wydobywanie torfu i dzierżawione przez przedsiębiorcę, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko w takim zakresie, w jakim są one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Sama możliwość wydobycia, dzierżawa w celu prowadzenia działalności gospodarczej czy zaprzestanie działalności rolniczej nie przesądzają o "zajęciu" gruntów rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Konieczne jest wykazanie rzeczywistej powierzchni zajętej na eksploatację złoża, rekultywację, drogi dojazdowe i rowy odwadniające.Stan faktyczny
Strona skarżąca, będąca właścicielem i dzierżawcą nieruchomości, była podatnikiem podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego. W latach 2015-2019 organy podatkowe ustalały jej zobowiązania podatkowe. Strona prowadziła działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu torfu na części dzierżawionej działki, która była objęta koncesją. Organy podatkowe uznały, że część tej działki, mimo klasyfikacji jako użytki rolne, była faktycznie zajęta na działalność gospodarczą i podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według wyższych stawek. Po wznowieniu postępowania i wydaniu decyzji przez organy, sprawa trafiła do WSA, który oddalił skargę. Po skardze kasacyjnej NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla punkt 2 zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 czerwca 2021 r. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej A. R. kwotę 29.130 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 czerwca 2021 r. nr SKO.414.315.2021 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2015-2019, po wznowieniu postępowania 1. uchyla punkt 2 zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej A. R. kwotę 29.130 (dwadzieścia dziewięć tysięcy sto trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. R. (dalej: "Strona", "Skarżący") zaskarżył w części, w zakresie pkt 2., decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 14 czerwca 2021 r.,
nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, uchylającą w pkt 1 decyzję Burmistrza C. z dnia 18 grudnia 2020 r., nr [...] w części dotyczącej: ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. w wysokości [...] zł (punkt 6 zaskarżonej decyzji) oraz w części, w której uchylono decyzję ostateczną Burmistrza C. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2015 r.,
nr [...] z dnia 22 grudnia 2017 r. w wysokości [...] zł
oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r., nr [...] z dnia 17 lutego 2015 r. (punkt 1 zaskarżonej decyzji) i w tym zakresie umarzającą postępowanie oraz w pkt 2. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
A. R. na terenie Gminy C. w latach 2015-2019 posiadał niezabudowane nieruchomości stanowiące jego własność oraz dzierżawione
od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej KOWR). Z powyższego tytułu
był podatnikiem podatku od nieruchomości, rolnego oraz leśnego i stosownie
do regulacji prawnych wynikających z ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (Dz.U.2019.1170, tj. ze zm.; dalej: "u.p.o.l."), ustawy z dnia
15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2020.333, tj. ze zm.; dalej: "u.p.r.")
oraz ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U.2019.888, tj. ze zm.; dalej: "u.p.l.") organ podatkowy w latach 2015-2019 na podstawie składanych przez Stronę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1, gruntach 1R-1 oraz lasach IL-1 dokonywał ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w drodze decyzji. Zobowiązanie podatkowe wynikające z ww. decyzji zostało uiszczone w całości w kwocie [...]zł, a decyzje z uwagi na brak wniesienia odwołania przez Stronę stały się ostateczne:
1) decyzja z 17 lutego 2015 r., nr [...] ustalająca łączne zobowiązania pieniężne za 2015 r. w wysokości [...] zł, oraz decyzja z 22 grudnia 2017 r.,
nr [...] uchylająca decyzję z 17 lutego 2015 r. oraz ustalająca łączne zobowiązania pieniężne za 2015 r. w wysokości [...] zł;
2) decyzja z 27 stycznia 2016 r., nr [...] ustalająca łączne zobowiązania pieniężne za 2016 r. w wysokości [...] zł, oraz decyzja z 27 czerwca 2016 r.,
nr: 3123.80091.2.2016 w sprawie zmiany wymiaru łącznego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016, decyzja z dnia 25.08.2016 r.
nr [...] w sprawie zmiany wymiaru łącznego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 oraz decyzja z 22 grudnia 2017 r.,
nr [...] uchylająca decyzję z 27 stycznia 2016 r., z 27 czerwca
2016 r., z 25 sierpnia 2016 r. oraz ustalająca łączne zobowiązania pieniężne
za 2016 r. w wysokości [...] zł;
3) decyzja z 24 stycznia 2017 r., nr [...] ustalająca łączne zobowiązania pieniężne za 2016 r. w wysokości [...] zł, oraz decyzja z 27 czerwca 2016 r.,
nr [...] w sprawie zmiany wymiaru łącznego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017, decyzja z 1 września 2017 r.,
nr [...] w sprawie zmiany wymiaru łącznego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 oraz decyzja z 13 grudnia 2017 r.,
nr [...] uchylająca decyzję z dnia 24 stycznia 2017 r., z 27 czerwca 2016 r., z 1 września 2017 r. oraz ustalająca łączne zobowiązania pieniężne
za 2017 r. w wysokości [...] zł;
4) decyzja z 31 stycznia 2018 r., nr [...] ustalająca łączne zobowiązania pieniężne za 2018 r. w wysokości [...] zł;
5) decyzja z dnia 17 grudnia 2019 r., nr [...] ustalająca łączne zobowiązania pieniężne za 2019 r. w wysokości [...] zł.
Organ ustalił, że Strona poza posiadanym na terenie Gminy C. gospodarstwem rolnym prowadziła i nadal prowadzi koncesjonowaną pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu torfu, jako Z. A. R. od 11 stycznia 2000 r., a od 2003 r.
jest ona w sposób ciągły i zorganizowany realizowana na terenie dzierżawionej
od 27 października 1999 r. na ten cel od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (uprzednio Agencji Nieruchomości Rolnych) działce gruntu nr [...] obr. [...].
Powyższa działalność wykonywana była i nadal jest w oparciu o udzieloną
przez Głównego Geologa Wojewódzkiego koncesję na wydobywanie metodą odkrywkową kopaliny stanowiącej torf ze złoża "[...]" położonego w rejonie miejscowości C. na terenie działki [...] obr. [...] przez Z. A. R. [...] z 2 grudnia 2003 r.
Zgodnie z treścią ww. decyzji udzielającej pierwotnie koncesji do 31 października 2011 r. powierzchnia obszaru górniczego na ww. nieruchomości stanowiła [...] m2.
Na wniosek Strony termin obowiązywania ww. koncesji decyzją z 22 lutego 2012 r., nr [...] uległ przesunięciu do 1 listopada 2013 r., natomiast powierzchnia obszaru górniczego pozostała niezmieniona, a w latach 2003-2013 w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w D. P. sklasyfikowana była pomimo trwałego zajęcia na działalność gospodarczą
jako użytek rolny. Pomimo tak sklasyfikowanego gruntu powierzchnia obszaru górniczego zgłaszana była w tym okresie przez Stronę jako zajęta w całości na prowadzenie działalności gospodarczej i opodatkowana podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Ponadto ustalono, że w wyniku podjętych na przestrzeni lat 2012-2014 działań przez Stronę, dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na zmianie klasyfikacji części działki [...] obr. [...] z użytków rolnych na użytki kopalniane oznaczone symbolem K, a następnie zredukowaniu tej powierzchni do [...] ha,
co poprzedzone zostało nietrwałym wyłączeniem gruntów zajętych na działalnością gospodarczą z produkcji rolnej i niezwłoczną rekultywacją tego terenu. Następnie również z inicjatywy Strony, umowa dzierżawy została przedłużona - po wielokrotnym aneksowaniu do 30 września 2029 r.
Organ I instancji ustalił ponadto, że Strona 13 grudnia 2013 r. aktem notarialnym nr [...] dokonał zbycia nieruchomości graniczących z działką [...]
obr. [...], na których zlokalizowany był zakład torfowy, na rzecz spółki "W. " S.A. Nadal jednak pozostał dzierżawcą nieruchomości, na której zlokalizowane
było złoże torfu, tj. działki [...] i co do którego pozostawała stroną uzyskanych pozwoleń na wydobycie kopaliny.
Następnie w wyniku prowadzonych w Urzędzie Miejskim w C. w okresie od września do grudnia 2019 r. czynności kontrolnych przez inspektorów Regionalnej
Izby Obrachunkowej w S., które dotyczyły m.in. opłaty eksploatacyjnej, weryfikacji poddano również poprawność opodatkowania nieruchomości zajętej na wydobywanie torfu. W wyniku powyższych czynności powzięto informację o licznych zmianach
uzyskanej w 2003 r. koncesji na wydobywanie torfu ze złoża "[...]", w tym zmianie polegającej na zwiększeniu obszaru górniczego i terenu górniczego z uprzednio wyznaczonego na [...] m2 do [...] m2 na mocy decyzji Marszałka Województwa Z. z 18 maja 2012 r., nr [...]
W toku czynności sprawdzających, ustalono, że żaden z organów - Starosta [...], organ koncesyjny, organ wykonujący prawo własności do działki [...] nie prowadził czynności kontrolnych związanych z nadzorem nad sposobem wykorzystania ww. nieruchomości przez Stronę. Natomiast Strona wraz z zawiadomieniem o popełnieniu czynnego żalu datowanym na 12 grudnia 2019 r. oświadczyła, że powierzchnia zajęta na działalność gospodarczą w zakresie wydobycia torfu aktualnie tj. w 2019 r. została powiększona o [...] ha, a pozostała część działki użytkowana jest rolniczo lub porastają ją zakrzaczenia i zadrzewienia. Ponadto
jak wskazała w złożonym wyjaśnieniu zmiana powierzchni obszaru terenu i obszaru górniczego ze [...] m2 do [...] m2 wynikała z faktu wyeksploatowania
w znacznej mierze do 2009 r. powierzchni [...] m2, a rozległe obszarowo
w większości płytkie torfy wymusiły zmianę terenu i obszaru górniczego do [...] m2. Ze złożonej 17 grudnia 2019 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych wynikało, że łączna powierzchnia dz. [...] obr. [...] zajęta na działalność gospodarczą wynosi [...] m2 ([...] ha).
Organ dokonał również analizy umowy dzierżawy nr [...] z 27 października 1999 r. obejmującej m.in. działkę [...] obr. [...] o pow. [...] ha, zawartej pomiędzy Stroną a Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa - obecnie KOWR - na okres 12 lat,
z której wynika, że zawarta ona została w celu wykonywania na ww. nieruchomości działalności gospodarczej (eksploatacji torfu) bez możliwości zmiany przeznaczenia części lub całości przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego wyrażonej na piśmie. Powyższa umowa obowiązuje do 30 września 2029 r. Natomiast w latach 2015 - 2019 działka [...] obr. [...] o pow. [...] ha sklasyfikowana była i jest nadal w ewidencji gruntów i budynków jako: RVI- [...]; ŁV [...]; PsV-[...]; PsVI-[...]; W-ŁVI-[...]; W-PsV- [...]; Lzr-ŁVl- [...]; Lzr-PsV-[...]; Lzr-PsVI-[...]; K-[...];
N-[...]. Z wyjaśnień KOWR z 13 maja 2020 r. wynika, że KOWR obowiązek zgłaszania wszelkich zmian w ewidencji gruntów i budynków scedował na dzierżawcę, uznając, że obowiązek weryfikacji w tym zakresie spoczywa na organie prowadzącym
ewidencję, tj. Staroście [...] i tylko ten organ jest władny do jakiejkolwiek weryfikacji stanu faktycznego z danymi wynikającymi z ewidencji i stwierdzania nieprawidłowości.
Natomiast obowiązek zgłoszenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie został dopełniony przez wiele lat przez Stronę, która składała odmienne oświadczenia
co do powodów tego zaniechania przed organem podatkowym oraz Starostą Drawskim,
w efekcie w piśmie z 18 czerwca 2020 r. złożonym w toku prowadzonego przez organ
I instancji postępowania wyjaśniła, że brak dotychczasowych zmian w ewidencji gruntów
i niedopełnienie tego obowiązku przez Stronę w tak długim okresie wynikał z przeoczenia.
Organ I instancji ustalił ponadto, że ani Marszałek Województwa Z., ani Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. nie przeprowadzali w latach 2015-2019 kontroli zakładu górniczego "[...]" należącego do przedsiębiorcy "Z. A. R.. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego poinformował przy tym w piśmie z 26 maja 2020 r.,
że Urząd nie posiada wiedzy w zakresie powierzchni zajętej na wydobycie torfu,
albowiem operaty ewidencyjne złoża składane są do organu koncesyjnego. Organ koncesyjny wyjaśnił następnie, że nie posiada wiedzy o operatach ewidencyjnych, a nadzór nad ich sporządzaniem sprawuje Urząd Górniczy, co oznacza, że nie jest kompetentny do udzielania żądanych przez organ wyjaśnień. Posiada jedynie wiedzę w zakresie zmian w zasobach złoża kopaliny, co jest niezbędne do potrzeb określenia wielkości opłaty eksploatacyjnej. Organ uznał, że w świetle wyjaśnień składanych przez organ koncesyjny i Dyrektora Urzędu Górniczego niemożliwym było precyzyjne ustalenie stanu faktycznego działki [...] w latach 2015-2019, głównie z uwagi na brak czynności kontrolnych ze strony tych organów w tym okresie.
Burmistrz C. postanowieniem z 27 lutego 2020 r. na podstawie art. 240
§ 1 pkt 5, art. 243 § 1 i § 2, art. 244 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 ze zm.; dalej: "O.p.") wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie łącznych zobowiązań pieniężnych za lata 2015-2019, zakończonej ww. decyzjami ostatecznymi.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w sprawie
wyszła na jaw nowa okoliczność, tj. ustalono, że Marszałek Województwa Z. decyzją z 18 maja 2012 r., nr [...]
na wniosek Strony dokonał zmiany koncesji na wydobywanie kopalin ze złoża torfu
"[...]" wyznaczając obszar i teren górniczy o pow. [...] m2. Strona
nie poinformowała organu podatkowego o powyższych okolicznościach, nieznanych organowi w dniu wydania ostatecznych decyzji.
Następnie mając na uwadze sklasyfikowanie gruntów objętych koncesją na wydobywanie torfu jako użytki rolne, organ I instancji podjął również działania zmierzające do ustalenia ewentualnego prowadzenia działalności rolniczej na tych gruntach i jej zakresu. Organ I instancji ustalił, że Strona wnioskowała o pomoc finansową w ramach systemów bezpośrednich, w sprawie przyznania płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oraz płatności rolno-środowiskowej PROW 2007-2013, zgłaszając w składanych wnioskach powierzchnię działki [...] w następującej powierzchni: 2015 r. - [...] ha; 2016 r.
- [...] ha; 2017 r. - [...] ha; 2018 r. - [...] ha; 2019 r. - [...] ha.
Organ I instancji podkreślił, że umowa dzierżawy zawarta na działkę [...],
obr. [...] zawarta została w celu prowadzenia działalności gospodarczej, jednak
jak wskazał KOWR w piśmie z 13 maja 2020 r. dzierżawca mógł prowadzić działalność rolniczą bez zmiany czynszu za nieruchomość oraz bez dodatkowego pisemnego pozwolenia w tym zakresie. Ustalono jednak, że ARMiR w latach 2015-2019 nie przeprowadził żadnej kontroli na miejscu działki [...], obr. [...], natomiast zdjęcia lotnicze na działce [...], obr. [...] wykonywane były raz – 15 sierpnia 2017 r. (uzyskano zdjęcie z zasobów Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w dniu 26 sierpnia 2020 r.).
Z pisma z 20 sierpnia 2020 r. wynika, że w składanych wnioskach Strona
na działce [...], obr. [...] zadeklarowała: w 2015 r. trwały użytek rolny
na pow. [...] ha, w 2016 r. trwały użytek rolny na pow. [...] ha, w 2017 r. trwały użytek rolny na pow.[...] ha i ugór na pow. [...] ha, w 2018 r. trwały użytek rolny na pow. [...] ha i ugór na pow. [...] ha, w 2019 r. trwały użytek rolny na pow. [...] ha i ugór
na pow. [...] ha.
Organ I instancji zwrócił się do KOWR o udostępnienie protokołu lustracji terenu dzierżawionego lub udzielenia wyjaśnień w tym zakresie. Z przedłożonego protokołu z lustracji przeprowadzonej w latach 2015-2019 wynika, że na działce [...], obr. [...] nie stwierdzono rolniczego wykorzystania użytków rolnych, co również potwierdzają załączone zdjęcia do protokołu dokumentujące fakt wydobycia torfu. Natomiast z udzielanych przez Stronę wyjaśnień w toku prowadzonych czynności dowodowych
w zakresie działalności rolniczej wykonywanej w latach 2015-2019 na działce [...], obr. [...] wynikało, że:
- od stycznia 2019 r. prowadzone były prace nad usunięciem zakrzaczeń i przywrócenia gruntom potencjału rolnego, co umożliwiło uzyskanie dopłat z ARMiR, a w późniejszym czasie umożliwi eksploatację. Powierzchnia działki [...] poza zwiększoną w 2019 r. o [...] ha powierzchnią pod wydobycie i dotychczasowo zgłaszaną powierzchnią jako zajętą pod działalność gospodarczą o [...] ha, czyli łącznie [...] ha wykorzystywana jest rolniczo lub porastają ją zakrzaczenia i zadrzewienia;
- działka [...] w ARMiR wykazywana była jako ugór, który przez Stronę rozumiany jest jako pole wyłączone z rolniczego użytkowania na okres 1-2 lat, na którym wykonywana jest odpowiednia pielęgnacja mechaniczna, chemiczna lub pole niepielęgnowane, a co w składanych wnioskach zostało uznane. W związku z powyższym firma Z. A. R. zgłaszała część działki zajętej pod wydobycie torfu do dopłat, a po zakończeniu wydobycia dalej grunt użytkowany był rolniczo przez utrzymywanie ugoru lub użytku zielonego. Natomiast powierzchnia zajęta pod wydobycie w poszczególnych latach była zróżnicowana i wynosiła [...] ha w 2015 r. a w 2019 r. [...] ha. Pozostała cześć [...] ha działki zajęta była na działalność rolniczą;
- objęcie koncesją części działki [...], obr. [...] na wydobywanie torfu i wydzierżawienie tej nieruchomości na cele prowadzonej działalności nie kolidowało z wnioskowaniem o dopłaty bezpośrednie, gdyż teren faktycznie zajęty
na prowadzenie działalności gospodarczej w tym przypadku mógł być zgłaszany ze względu na ugór, czyli jak wskazano wcześniej pole wyłączone z rolniczego użytkowania na okres 1-2 lat;
- podmiotem prowadzącym działalność rolniczą na działce [...], obr. [...] jest Z. A. R. – pismo
z 7 lipca 2020 r. data wpływu 7 lipca 2020 r.;
- w oparciu o umowę współpracy w latach 2015-2019 W. S.A. będąca właścicielem nieruchomości, na których położony jest zakład torfowy obok wydobycia torfu świadczyła również usługi rolnicze firmie Z. A. R. w sposób ciągły, polegające na agregowaniu pól uprawnych, odchwaszczaniu pola, odkrzaczaniu. Natomiast prowadzone ugorowanie polegało
na niedopuszczeniu do wzrostu chwastów poprzez wzruszanie wierzchniej warstwy ziemi, a ugorowana powierzchnia wynosiła odpowiednio: w 2015 r. [...] ha, w 2016 r. [...] ha, w 2017 r. [...] ha, w 2018 r. [...] ha, w 2019 r. [...] ha, jakiekolwiek próby zasiewu i upraw nie przynosiły żadnych rezultatów, albowiem grunt nie nadaje się do typowych upraw rolniczych, dlatego prowadzone było tylko ugorowanie części działki [...];
- na terenie zrekultywowanym prowadzona była produkcja rolnicza o kierunku roślinnym, natomiast działalność rolniczą polegająca na zarządzaniu pracami prowadziła firma Z. A. R.. Natomiast niemożliwym jest wskazanie terminów wykonywania prac rolniczych z uwagi na ich wykonywanie w zależności od potrzeb zachwaszczenia pola, terminy prac polowych nie są stałe, a teren na którym należy je wykonać nie zawsze
jest dostępny. Wykonawcą tych prac była firma Z. A. R., a "W. " S.A. wykonywała je w przypadku nadmiaru prac polowych w sezonie letnim.
Organ I instancji wskazał na sprzeczność wyjaśnień złożonych przez Stronę
co do tego, że na części dz. [...], obr. [...] wykonywane były wyłącznie czynności związane z ugorowaniem gruntu. Na powyższą sprzeczność wskazują choćby powierzchnie wskazane przez Stronę podlegające ugorowaniu, które znacząco odbiegają od powierzchni zgłaszanych przez samą Stronę we wnioskach o dopłaty bezpośrednie. Podobnie jak wyjaśnienia co do prowadzenia samych czynności składających
się na rzekomą działalność rolniczą - raz Strona wskazuje na działalność roślinną
i ugorowanie, innym razem wyłącznie na ugorowanie. Organ nadmienił, że czynności związane z pracami polowymi będącymi w odczuciu Strony działalnością rolniczą wykonywane są przez podmiot gospodarczy - Z. A. R., a nie Stronę prowadzącą gospodarstwo rolne.
Niezależnie od powyższych działań, organ podatkowy mając na względzie zasadę prawdy obiektywnej postanowieniem z 11 maja 2020 r. zarządził przeprowadzenie oględzin, które wykonane zostały w dniu 21 maja 2020 r. pod nieobecność Strony,
w asyście upoważnionego przez Stronę pracownika W. S.A. oraz strażnika miejskiego, które to oględziny potwierdziły zajęcie części działki [...], obr[...]
na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wydobycia torfu, nie potwierdziły natomiast prowadzenia działalności rolniczej na ww. nieruchomości, co wynika ze sporządzonych licznych zdjęć oraz protokołu oględzin. Ponadto organ podatkowy wzywał Stronę do udzielenia niezbędnych wyjaśnień, w szczególności do wskazania powierzchni wykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wydobywania torfu. Strona udzieliła odpowiedzi 8 maja 2020 r. wskazując, że powierzchnia ta wynosiła odpowiednio: w 2015 r. - [...], nr, tj. [...] ha, w 2016 r. - [...] m2, tj. [...] ha, w 2017 r. - [...] nr, tj. [...] ha, w 2018 r. - [...] m2,
tj. [...] ha, w 2019 r. - [...] m2, tj. [...] ha.
Organ podkreślił, że zgodnie ze złożonym w toku czynności wyjaśniających w 2019 r. oświadczeniem w zakresie powierzchni zajętej na działalność gospodarczą Strona wskazała pow. [...] ha, która to niespełna 6 miesięcy później okazała
się być inną powierzchnią. W wyniku dalszych czynności dowodowych Strona na wezwanie organu podatkowego o wskazanie czy ww. powierzchnia obejmuje
również powierzchnię dróg dojazdowych i innych części, w piśmie z 7 lipca 2020 r.
wskazała na pominięcie tej powierzchni w dotychczasowych wyjaśnieniach oświadczając jednocześnie, że wynosi ona dodatkowo ok. [...] ha. Organ analizując
ww. powierzchnie, które według Strony wskazane zostały w oparciu o złożone do akt sprawy operaty ewidencyjne złoża "[...]" wykonane za każdy rok odrębnie w kwietniu 2016 r. oraz styczniu 2017 r. 2018 r., 2019 r. i 2020 r. w świetle prowadzonego w 2017 r. postępowania i ujawnionej wtedy powierzchni zajętej na wydobycie torfu wskazując na nieprawidłowości w tym zakresie wezwał Stronę do udzielenia wyjaśnień, albowiem zgłoszona w 2017 r. powierzchnia zajęta na działalność gospodarczą wynosiła odpowiednio: w 2015 r. - [...] ha. w 2016 r.- [...] ha i w 2017 r. -[...] ha. Strona odpowiadając oświadczyła, że w 2017 r. wskazując powyższe powierzchnie jako zajęte na wydobycie torfu wprowadziła organ w błąd, albowiem zostały one błędnie określone co wynikało z niedbałości pracowników i błędnie wykonanych pomiarów. Organ podkreślił, że jak wynika z pisma Strony złożonego 5 lipca 2020 r. Z. A. R. w latach 2015-2019 nie zatrudniał pracowników.
Wraz ze składanymi wyjaśnieniami Strona przedłożyła również ww. operaty ewidencyjne dla złoża "[...]", a także decyzje dot. zakończonej w 2013 r. rekultywacji na części działki [...] oraz decyzje Starosty [...] o nietrwałym wyłączeniu w 2020 r. z produkcji rolniczej części dz. [...].
Organ I instancji, podsumowując powyższe rozważania, wskazał, że w latach 2015-2019 część działki [...] obr. [...] opodatkowana była podatkiem od nieruchomości według stawek dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za powierzchnię wskazaną przez Stronę w składanych informacjach podatkowych, które składane były po każdorazowym wezwaniu organu do udzielenia wyjaśnień w tym zakresie bez wypełniania prze Stronę obowiązku, o którym mowa
w art. 6 ust.6 u.p.o.l. Strona nigdy nie zainicjowała żadnej czynności urzędowej
w tym zakresie. Strona nie poinformowała również bezpośrednio organu podatkowego, odpowiedzialnego za naliczanie zobowiązań podatkowych o zmianie koncesji w zakresie zmiany obszaru i terenu górniczego. Strona wyrażała stanowisko, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a w przypadku działki [...], obr. [...] z uwagi na klasę V i VI podlegają zwolnieniu, z wyłączeniem tej części która jest faktycznie zajęta na wydobycie torfu, bowiem brak jest podstaw do twierdzenia, że grunty objęte koncesją podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Powyższe wywodził z faktu wykorzystania części działki [...] do działalności rolniczej, którą utożsamiał z ugorowaniem działki. W ocenie Strony na prowadzoną działalność rolniczą składały się takie czynności jak: agregowanie pola, odchwaszczanie, odkrzaczanie, wzruszanie wierzchniej warstwy ziemi agregatem uprawowym lub przy zastosowaniu środka chemicznego do zwalczania chwastów - herbicydów.
Po ponownie przeprowadzonym postępowanie organ I instancji decyzją
z 15 września 2020 r., nr: [...], uchylił decyzję ostateczną
z 22 grudnia 2017 r. za 2015 r., decyzję z 22 grudnia 2017 r. za 2016 r. decyzję
z dnia 13 grudnia 2017 r. za 2017 r., decyzję z dnia 31 stycznia 2018 r. za 2018 r.
oraz decyzję z dnia 17 grudnia 2019 r. za 2019 r., jednocześnie ustalając ustalił łączne zobowiązania pieniężne odpowiednio za lata 2015-2019.
Strona nie zgadzając się z powyższą decyzją, wniosła od niej odwołanie,
w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją
z 17 listopada 2020 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Rozpoznając wniesione przez Stronę odwołanie od decyzji organu I instancji
z 18 grudnia 2020 r. organ odwoławczy przedstawił w decyzji w postaci tabelarycznej, szczegółowe wyliczenie łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata od 2015 do 2019 z podziałem na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny. Ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2015-2019 organ dokonał w oparciu o składane w tym okresie informacje na podatek od nieruchomości, rolny i leśny, dokonując pomniejszenia powierzchni użytków rolnych zgodnie z ich klasyfikacją,
co z uwagi na klasę gruntu V i VI nie miało wpływu na wysokość podatku rolnego, dokonując jednocześnie opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni obszaru górniczego, na który składają się grunty kopalniane K o pow. [...] ha i użytki rolne o pow. [...] ha. Jednocześnie w uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał,
że w decyzji organ podatkowy I instancji, z przywołaniem przepisów prawa oraz orzecznictwa sądowego, wskazał, z jakich przyczyn uznał, że nieruchomość o powierzchni [...] m2 jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, a w związku
z tym winna być opodatkowana jako grunt związany z prowadzoną przez Stronę działalnością gospodarczą, a także wskazał na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania w niniejszej sprawie.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego z 14 czerwca 2021 r w części, tj. w zakresie pkt 2. decyzji zawierającego rozstrzygnięcie dotyczące lat podatkowych 2016-2019 ,wnosząc o uchylenie tej decyzji w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 2. decyzji, i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza C. z 18 grudnia 2020 r.
oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p.- poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności
zaś brak ustalenia, jaka powierzchnia nieruchomości jest faktycznie zajęta
na prowadzenie działalności gospodarczej;
2) przepisów prawa materialnego:
- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (Dz.U.2019.1170, tj. ze zm.) - dalej: "u.p.o.l." w zw. z art. 64 ust. 1
w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP — poprzez przyjęcie, że grunt
jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ jest dzierżawiony przez przedsiębiorcę, podczas gdy Skarżący nie wykorzystuje
go faktycznie do prowadzenia działalności gospodarczej,
- art. 2 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. - poprzez przyjęcie, że wszystkie grunty objęte koncesją podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatkowej określonej w art. 5 ust. 1 lit. a u.p.o.l., podczas
gdy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według powyższej stawki podlegają wyłącznie grunty faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. - poprzez uznanie pojęcia "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" za tożsame z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", podczas
gdy powyższe pojęcia nie są równoznacznej;
- art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w zw. z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. - poprzez przyjęcie, że ugorowanie nie mieści się w definicji działalności rolniczej, a w konsekwencji ugorowane grunty podlegają podatkowi od nieruchomości, podczas gdy ugorowane grunty są użytkami rolnymi, a istotnym dla opodatkowania gruntów pozostaje wyłącznie fakt czy grunty stanowią użytki rolne i czy są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący podkreślił ponownie, że jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej będą rozumiane wyłącznie te tereny,
które są faktycznie wykorzystywane na te cele. Jego zdaniem mając na względzie,
że ugorowane grunty są użytkami rolnymi i nie są faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, grunty te nie podlegają podatkowi od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 18 maja 2022 r.,
sygn. akt I SA/Sz 613/21 oddalił skargę.
Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, po której rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok z 6 czerwca 2024 r., III FSK 1038/22. Na mocy tego wyroku NSA uchylił wyrok Sądu I instancji z 18 maja 2022 r., I SA/Sz 613/21 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a także zasądził od organu II instancji na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku z 6 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że powstały w sprawie spór dotyczy tego, czy wszystkie posiadane przez Skarżącego grunty, sklasyfikowane jako użytki rolne i jednocześnie objęte koncesją na wydobywanie torfu w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozstrzygnięciu tego sporu kluczowa jest wykładnia art. 2 ust. 2 u.p.o.l. i podkreślił, że "zajęcia" użytku rolnego na prowadzenie działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.p.o.l., nie można utożsamiać
z pojęciem gruntu "związanego" z prowadzeniem działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Jak dalej wskazał NSA o "zajęciu" użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej, a tym samym o opodatkowaniu ich podatkiem od nieruchomości (a nie podatkiem rolnym), nie przesądza posiadanie tych gruntów
przez przedsiębiorcę oraz możliwość ich wykorzystania w działalności gospodarczej
tego podmiotu. Okoliczności te mogą co najwyżej wskazywać na "związanie" gruntów z działalnością gospodarczą, ale w przypadku użytków rolnych jest to niewystarczające do opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości. Podkreślił, że w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. ustawodawca wskazuje bowiem na wymóg "zajęcia" użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej, które zdaniem NSA należy rozumieć jako fizyczne wykorzystanie tego rodzaju gruntów do prowadzonej działalności gospodarczej.
O zajęciu użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej w żadnym razie
nie przesądza zaprzestanie prowadzenia na tych użytkach działalności rolniczej.
Nie może również o tym przesądzać fakt objęcia takich gruntów koncesją na wydobywanie kopalin, czy też zobowiązanie się podmiotu, który je posiada, że będzie je wykorzystywał do prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej. Jedynie fizyczne zajęcie użytków rolnych na wydobywanie kopalin może być traktowane jako "zajęcie" ich na prowadzenie działalności gospodarczej. NSA podzielił również pogląd, że elementem takiej działalności jest też proces rekultywacji gruntów pokopalnianych. Stąd objęcie takiego gruntu procesem rekultywacji stanowi zajęcie go na prowadzenie działalności gospodarczej
(zob. np. wyroki NSA z: 19 stycznia 2007 r., II FSK 75/06; 14 lipca 2010 r., II FSK 2002/09; 13 stycznia 2016 r., II FSK 2815/13; 7 września 2022 r., III FSK 939/21). NSA wskazał ponadto, że jeżeli jednak proces rekultywacji gruntu został zakończony i grunt ten, jako użytek rolny, nie jest już fizycznie wykorzystywany do działalności gospodarczej,
to przestaje być "zajęty" na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu
art. 2 ust. 2 u.p.o.l.
Zdaniem NSA na gruncie rozpoznawanej spawy nie można przyjąć, jak to uczyniły organy podatkowe oraz Sąd I instancji, że powierzchnia użytków rolnych zajęta na prowadzenie przez Skarżącego działalności gospodarczej, to powierzchnia wynikająca z decyzji w przedmiocie zmiany koncesji na wydobywanie torfu. W tym zakresie nieprzekonujący jest argument, że na tej powierzchni "odbywało się wydobycie torfu, bądź wydobycie takie było możliwe". Sama możliwość wydobycia torfu na gruncie stanowiącym użytki rolne nie jest wystarczająca do uznania, że jest on "zajęty"
na prowadzenie działalności gospodarczej. Chybiony jest też argument, że Skarżący wydzierżawił sporny grunt od KOWR w celu prowadzenia na nim działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin i że na tych gruntach nie była prowadzona działalność rolnicza. Dzierżawa gruntu w celu prowadzenia na nim działalności gospodarczej, podobnie jak uzyskanie, czy też rozszerzenie koncesji na wydobywanie kopalin,
może świadczyć o "związaniu" gruntu z prowadzaną działalnością gospodarczą,
nie przesądza to jednak o jego "zajęciu" na prowadzenie działalności gospodarczej.
NSA ponownie wskazał, że o "zajęciu" użytku rolnego na prowadzenie działalności gospodarczej nie świadczy też zaprzestanie wykonywania na nim działalności rolniczej. Organy powinny wykazać, że sporne grunty (użytki rolne) w danym roku podatkowym faktyczne były "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej. Chodzi przy tym
o ustalenie rzeczywistej powierzchni zajętej na eksploatację złoża, rekultywację terenów, a także na służące tej działalności drogi dojazdowe oraz rowy odwadniające.
Wynika to z charakteru tych gruntów (użytków rolnych), które co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Mogą być one opodatkowane podatkiem od nieruchomości tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim są "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej.
Końcowo NSA uznał za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p., a także art. 2 ust. 2 u.p.o.l. i wskazał, że Sąd I instancji nie dokonał właściwej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości ustaleń stanu faktycznego przez pryzmat prawidłowej wykładni wskazanego przepisu prawa materialnego.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 tj.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocena działalności organów administracji publicznej przeprowadzona przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego.
Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć
istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. 2024.935 t.j., dalej: "P.p.s.a.").
Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję
lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części,
jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w zaskarżonej części.
Sąd wskazuje, że niniejszy wyrok został wydany w następstwie rozpoznania
przez NSA skargi kasacyjnej Skarżącego. Sąd kasacyjny wyrokiem z 6 czerwca 2024 r., III FSK 1038/22 uchylił wyrok Sądu I instancji z 18 maja 2022 r., I SA/Sz 613/21 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.
W związku z tym, zaktualizowała się treść art. 190 P.p.s.a. Zgodnie
z tym przepisem: sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Adresatem
art. 190 P.p.s.a. jest wojewódzki sąd administracyjny, któremu w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, została sprawa przekazana do ponownego rozpoznania
(art. 185 § 1 P.p.s.a.), jak i wnoszący skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy.
W tym miejscu należy więc zaakcentować, że związanie wykładnią dokonaną
w wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny na podstawie
art. 185 P.p.s.a., nie może stosować postanowień art. 134 § 1 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy",
o których mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic
w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie
art. 185 § 1 P.p.s.a. (por. wyroki NSA z: 2 grudnia 2014 r., I FSK 1448/13; 20 września 2006 r., II OSK 1117/05; 20 listopada 2014 r., I OSK 2214/14; 3 listopada 2011 r.,
I OSK 1702/11; 20 września 2006 r., II OSK 1117/05; 5 marca 2020 r., II FSK 2817/19; 24 maja 2022 r., I GSK 478/22). Ograniczenia w zakresie związania sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA, na zasadzie art. 190 P.p.s.a. wynikają z prawomocności orzeczeń NSA, tj. art. 168 oraz art. 170-171 P.p.s.a. W konsekwencji, merytorycznej ocenie podlegają jedynie te zarzuty skargi, które dotyczą "granic sprawy" zawężonych,
po poprzednim wyroku NSA.
Wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, może odstąpić
od wykładni dokonanej w tej sprawie przez NSA jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ zasadniczej zmianie
lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił
się stan prawny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 577; wyrok NSA
z 20 września 2006 r., II OSK 1117/05). Jednakże w niniejszej sprawie zmiana taka
nie miała miejsca.
Mając na uwadze powyższe regulacje prawne kluczowe znaczenie dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu mają argumenty prawne przyjęte przez Sąd kasacyjny wyroku wydanym w rozpoznawanej sprawie, tj. wyroku z 6 czerwca 2024 r.,
III FSK 1038/22.
Według stanowiska prawnego Sądu kasacyjnego wyrażonego w ww. wyroku
z 6 czerwca 2024 r., III FSK 1038/22, w realiach rozpatrywanej sprawy nie można przyjąć, jak to uczyniły organy, że powierzchnia użytków rolnych zajęta na prowadzenie przez Skarżącego działalności gospodarczej, to powierzchnia wynikająca z decyzji
w przedmiocie zmiany koncesji na wydobywanie torfu.
W tym zakresie nieprzekonujący jest argument organu, że na tej powierzchni "odbywało się wydobycie torfu, bądź wydobycie takie było możliwe". Sama możliwość wydobycia torfu na gruncie stanowiącym użytki rolne nie jest wystarczająca do uznania, że jest on "zajęty" na prowadzenie działalności gospodarczej.
Chybiony jest też argument organu, że Skarżący wydzierżawił sporny grunt od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w celu prowadzenia na nim działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin i że na tych gruntach nie była prowadzona działalność rolnicza. Dzierżawa gruntu w celu prowadzenia na nim działalności gospodarczej, podobnie jak uzyskanie, czy też rozszerzenie koncesji na wydobywanie kopalin, może świadczyć o "związaniu" gruntu z prowadzaną działalnością gospodarczą, nie przesądza to jednak o jego "zajęciu" na prowadzenie działalności gospodarczej.
O "zajęciu" użytku rolnego na prowadzenie działalności gospodarczej nie świadczy też zaprzestanie wykonywania na nim działalności rolniczej.
W następstwie należy powtórzyć za Sądem kasacyjnym, że obowiązkiem organu było wykazanie, że sporne grunty (użytki rolne) w danym roku podatkowym faktyczne były "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej. Chodzi przy tym o ustalenie rzeczywistej powierzchni zajętej na eksploatację złoża, rekultywację terenów, a także
na służące tej działalności drogi dojazdowe oraz rowy odwadniające. Wynika
to z charakteru tych gruntów (użytków rolnych), które co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Mogą być one opodatkowane podatkiem od nieruchomości tylko wówczas i tylko w takim zakresie,
w jakim są "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej.
W konsekwencji, zgodnie z wiążącym stanowiskiem prawnym Sądu kasacyjnego, należy ocenić, że organ istotnie naruszył art. 187 § 1, art. 122 O.p. oraz art. 2 ust. 2 u.p.o.l. przy wydaniu zaskarżonej decyzji.
Powyższe wiążące stanowisko prawne Sądu kasacyjnego wprost oznacza,
że organ przede wszystkim nie dokonały pełnej rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy
w zakresie rzeczywistego "zajęcia" gruntów na prowadzenie przez Skarżącego działalności gospodarczej. Natomiast nieadekwatnie powołał się na: - dokumenty w postaci umowy dzierżawy, decyzji koncesyjnej; - samą możliwość wydobycia torfu; - zaprzestanie wykonywania działalności rolniczej. Błędnie również ocenił znaczenie zakończenia procesu rekultywacji.
Jednocześnie Sąd kasacyjny zwrócił uwagę na obowiązek organu wykazania,
że sporne grunty (użytki rolne) w danym roku podatkowym faktyczne były "zajęte"
na prowadzenie działalności gospodarczej. Wiążące stanowisko prawne Sądu kasacyjnego wyrażone w wyroku z 6 czerwca 2024 r., III FSK 1038/22 wprost prowadzi
do konstatacji, że dotychczas organ nie wykonał tego obowiązku, a tym samym
nie wykazał w zgodzie z prawdą obiektywną, przy wyczerpującej analizie adekwatnego
i kompletnego materiału dowodowego, w jakim zakresie sporne grunty były wyłączone
z opodatkowania podatkiem rolnym na rzecz podatku od nieruchomości.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne przede wszystkim Sądu kasacyjnego w sprawie zawarte w ww. wyroku z 6 czerwca 2024 r., III FSK 1038/22, na którym bazował sąd przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Z powodów omówionych wyżej Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu
w zaskarżonej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 190 P.p.s.a.
Do organu odwoławczego należy rozważenie na ile przeprowadzenie prawidłowego postępowania wyjaśniającego będzie wymagało zastosowania art. 233 § 2 O.p.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (29.130 zł) uzasadnia
art. 200, art. 205 § 2, art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j.). Obejmują one wpis od skargi (18.313 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (10.800 zł) i opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło