I SA/Sz 531/16

Dnia 17 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2016 r. wniosku B. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w sprawie ze skargi B. K. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] B. K. pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania w całości - do chwili zakończenia postępowania sądowego w sprawie - zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, od której Skarżący złożył odwołanie, a organ zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że wykonanie decyzji z 20 listopada 2015 r. może doprowadzić do zmiany sytuacji strony postępowania, a przywrócenie stanu uprzedniego może być niemożliwe lub w znacznym stopniu utrudnione, bowiem spowoduje nałożenie na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości w zapłacie podatku dochodowego od osób fizycznych od grudnia 2009 r. do czerwca 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł i kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący podniósł, że nie dysponuje kwotą, która umożliwiłaby mu pokrycie zaległości wynikającej z ww. decyzji, nie posiada żadnych oszczędności a całość dochodów przeznacza obecnie na bieżące utrzymanie oraz spłatę dwóch kredytów hipotecznych. Skarżący przedłożył do wniosku dokumenty dotyczące jego aktualnej sytuacji majątkowej (zeznania podatkowe, harmonogram spłaty kredytów, odpisy ksiąg wieczystych). Skarżący wskazał również, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że zarówno decyzja z 20 listopada 2015 r. i zaskarżone postanowienie zostały wydane w granicach tej samej sprawy. Treść decyzji podatkowej zapadłej przed Naczelnikiem Z. Urzędu Skarbowego w S. w zakresie w jakim tworzy sytuację prawną, wyznacza rzeczywiste granice sprawy. Na potwierdzenie swojego stanowiska wskazał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z.28 stycznia 2016, sygn. akt I FZ 560/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718, dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia, należy podkreślić, że wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Zagadnienie to ma istotne znaczenie w omawianej sprawie, bowiem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., II FZ 882/05). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, op. cit., s. 186 i n.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy – w ocenie Sądu – ww. postanowienie nie nadaje się do wykonania i nie podlega wykonaniu, a zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest bowiem orzeczeniem o charakterze procesowym, które stwierdza, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Nie obliguje strony do działania, nie może być ono wykonane w trybie przymusowym (w postępowaniu egzekucyjnym), a stanowi wyłącznie rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności postanowienia. Nie powoduje również powstania skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na nią nowych praw bądź obowiązków podlegających wykonaniu. Tym samym, takie postanowienie nie podlega wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. gdyż nie posiada cech, które mogłyby spowodować potencjalne wystąpienie jednej bądź obu przesłanek wymienionych w tym przepisie – niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z .8 lipca 2009 r. II GZ 149/09, z 6 czerwca 2016 r. II FZ 230/16, z 8 grudnia 2015 r. II GZ 830/15, z 28 stycznia 2016 r. I FZ 559/15 z 1 marca 2016 r. II GZ 157/16). Rozpatrując wniosek Strony o wstrzymanie decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, od której Skarżący złożył odwołanie, a organ zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do jego wniesienia, wyjaśnić należy że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje utrwalony pogląd, że stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową (tj. tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków) i przedmiotową (tj. tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej) - por. uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99). Przedmiotem skargi wniesionej przez Skarżącego do Sądu jest postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, natomiast Strona wnosi o wstrzymanie decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Wskazane sprawy pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże w takim przypadku nie zachodzi tożsamość przedmiotowa spornego stosunku administracyjnoprawnego wynikającego z zaskarżonego postanowienia oraz stosunku administracyjnoprawnego wynikającego z wymiarowej decyzji podatkowej. Akty te nie kształtują, nie zmieniają ani nie znoszą tego samego stosunku administracyjnoprawnego, a zatem sąd rozpoznając skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, nie może – na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. – orzec o wstrzymaniu wykonania tej decyzji. W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko przedstawione w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, m.in., w postanowieniu NSA z 8 grudnia 2015 r. II GZ 830/15, z 28 stycznia 2016 r. I FZ 559/16, oraz 6 czerwca 2016 r. II FZ 230/16. Nadto, Sąd zauważa, że analogiczny pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym we wniosku wyroku z 28 stycznia 2016 r. I FZ 560/16, w którym stanął na stanowisku, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie ma związku z decyzją wobec której organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a zatem przy rozpatrywaniu skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może wstrzymać wykonania tej decyzji. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl