I SA/Sz 58/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-09-19
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która podpisała deklarację AKC-U i otrzymała dokument potwierdzający zapłatę akcyzy, ale twierdzi, że nigdy nie nabyła ani nie posiadała pojazdu, może być uznana za podatnika podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego?Ratio decidendi
Podpisanie i złożenie deklaracji AKC-U oraz otrzymanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy nie przesądza o statusie podatnika podatku akcyzowego. Kluczowe jest faktyczne nabycie prawa do rozporządzania pojazdem jak właściciel oraz sprowadzenie pojazdu do kraju. Organ podatkowy ma obowiązek zbadać te okoliczności, a nie ograniczać się jedynie do formalnego aspektu złożenia dokumentów, zwłaszcza gdy podatnik przedstawia dowody wskazujące na to, że był jedynie 'firmującym' czynności.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, wskazując w niej zaniżoną wartość pojazdu. Organ celny, po ustaleniu, że umowa kupna-sprzedaży była sfałszowana, określił podatek akcyzowy w wyższej kwocie. Skarżący twierdził, że nigdy nie był właścicielem pojazdu, został oszukany i jedynie 'firmował' transakcję, a jego podpis na dokumentach mógł być podrobiony. Organy podatkowe uznały go za podatnika, opierając się na złożonej deklaracji i otrzymanym dokumencie potwierdzającym zapłatę akcyzy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz adwokat O. Ł. kwotę [...] złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu 29 listopada 2012 r. decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.), dalej "o.p."., art. 2 pkt 11, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 5, art. 11 ust. 1, art. 75 ust. 1, ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), w związku z art. 154 § 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 108 z 2011 r., poz. 626 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M S od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia 12.09.2012 r., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu, organ podał, że w dniu 25.09.2007 r. M S w Oddziale Celnym złożył Deklarację Uproszczoną Nabycia Wewnątrzwspólnotowego AKC-U, dotyczącą samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], o pojemności silnika [...]cm3, która została zarejestrowana pod nr [...].
Do przedmiotowej deklaracji dołączono, m.in. umowę kupna-sprzedaży z dnia 21.09.2007 r., w której wartość w/w pojazdu wynosiła [...]EUR oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...]z dnia 29.09.2007 r. Jako podstawę opodatkowania w w/w deklaracji z dnia 25.09.2007 r. wskazano kwotę [...]zł, stawkę podatku akcyzowego 13,6%, zaś jako podatek akcyzowy do zapłaty kwotę [...] zł.
Na podstawie art. 272 ust. 3 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy I instancji dokonuje czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami, Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził analizę wartości samochodów podobnych do wskazanego w/w deklaracji AKC-U z dnia 25.09.2007 r. W wyniku powyższego ustalił, że wartość rynkowa samochodu osobowego [...]wyprodukowanego w [...] roku z silnikiem wysokoprężnym o pojemności [...]i mocy 171 kW wynosiła w miesiącu dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego od [...]zł do [...]zł, zatem zadeklarowana w/w deklaracji wartość pojazdu stanowiła około 2,3% wartości rynkowej.
Z uwagi na skrajnie niską zadeklarowaną podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym Naczelnik Urzędu Celnego powziął wątpliwości co do rzeczywistej wartości dokonanej transakcji zakupu pojazdu. Wobec powyższego pismem nr [...]z dnia 15.07.2011 r. zwrócił się do sprzedawcy przedmiotowego pojazdu niemieckiej firmy [...]z siedzibą [...] z prośbą o potwierdzenie autentyczności umowy kupna-sprzedaży z dnia 21.09.2007 r. oraz podanie, czy przedmiotowy pojazd był uszkodzony.
W odpowiedzi na powyższe w dniu 18.08.2011 r. wpłynęło pismo firmy [...] z B, w którym poinformowała, że nie może potwierdzić autentyczności umowy z dnia 21.09.2007 r. Firma ta wskazała, że podmiot wskazany w umowie jako sprzedawca- [...]już nie istnieje, a jej następca prawny firma G również nie uczestniczyła sporządzaniu tej umowy. Jednocześnie poinformowała, że sporządzenie takiej umowy nie było możliwe, gdyż firma nie dysponowała tym samochodem. Przedmiotowy samochód zarejestrowany dnia 07.05.2007 r. był użytkowany bezpośrednio przez firmę [...] jako auto służbowe, a następnie w dniu 1.08.2007 r. został zwrócony na adres firmy [...]w B.
Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie mające na celu określenie prawidłowej podstawy opodatkowania pojazdu będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz kwoty należnego podatku akcyzowego. W dniu 11.10.2011 r. do Naczelnika Urzędu Celnego wpłynęło pismo M S, w którym wyjaśnił, że jest poważnie chory, aktualnie przebywa na rencie, nigdy nie sprowadził i nie był właścicielem w/w pojazdu, a do złożenia deklaracji namówiła go znajoma o imieniu M, której nazwiska nie zna. Ponadto wyjaśnił, że został przez nią oszukany i wykorzystany, gdyż nie wiedział, że ta pani sprowadza kradzione auta i wstawia je do komisu. Oszustwo zgłosił na policji, gdzie był kilkakrotnie przesłuchiwany i gdzie stwierdzono, że jego podpis został podrobiony. Do wyjaśnień załączył dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia, akt zgonu matki oraz zawiadomienie nr Ldz. [...]z dnia 9.11.2009 r. z komisariatu Policji w M o wszczęciu dochodzenia w sprawie o przestępstwo przewidziane art. 270 § 1 Kodeksu Karnego.
W dniu 13.08.2012 r. do Naczelnika Urzędu Celnego wpłynęło pismo Komendanta Komisariatu Policji w M z informacją o umorzeniu dochodzenia nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową, wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa. Do pisma załączono postanowienie o umorzeniu dochodzenia [...]z dnia 24.11.2009 r.
W dniu 6.09.2012 r. M S zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym i oświadczył, że nigdy nie był właścicielem ww. samochodu osobowego marki [...], został oszukany i podtrzymuje wyjaśnienia złożone w piśmie z dnia 11.10.2011 r.
W dniu 12.09.2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr[...], w której określił M S zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie [...]zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego [...]o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], o pojemności silnika [...]cm3.
Organ stwierdził, że skoro umowa sprzedaży z dnia 21.09.2007 r., w której wartość pojazdu została określona w wysokości [...]EUR, została sfałszowana, to wartość wynikająca z w/w umowy nie była ceną faktycznie zapłaconą za pojazd marki [...]w związku jego nabyciem, czyli nie mogła zostać przyjęta jako podstawa opodatkowania do obliczenia podatku akcyzowego. Konsekwencją powyższego było określenie przez Naczelnika Urzędu Celnego podstawy opodatkowania metodą zastępczą w wysokości [...]zł, zgodnie z przepisami art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, tj. na podstawie przeciętnych cen na rynku krajowym.
M S złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz o umorzenie w całości ustalonego zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.
W odwołaniu zarzucił, że ww. decyzja została wydana z nieuzasadnioną przewlekłością oraz brak powiadomienia przez Urząd Celny organów ścigania o popełnionym przestępstwie niezwłocznie po złożeniu w dniu 25.09.2007 r. deklaracji uproszczonej, w której wskazano wartości pojazdu marki [...]w wysokości [...]EUR, gdy faktyczna wartość rynkowa wynosiła około [...]zł.
W dniu 19.11.2012 r. M S złożył pismo, w którym wypowiedział się w sprawie materiału dowodowego, dołączając do niego opinię Laboratorium Kryminalistycznego nr [...]z dnia 12.11.2009 r. oraz doniesienie o popełnieniu przestępstwa z dnia 15.11.2012 r.
Organ odwoławczy wskazał, że z zgodnie z dyspozycją art. 21 § 1 pkt 1o.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Ustawą podatkową regulującą materię podatku akcyzowego w sytuacji będącej przedmiotem niniejszej sprawy jest ustawa z dnia z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), do stosowania której zobowiązuje organ podatkowy art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym Dz. U. z 2012 r., poz. 749), który stanowi, że w przypadku gdy obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (z dnia 6 grudnia 2008r.) i należna akcyza nie została zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ odwoławczy podał, że M S w dniu 25.09.2007 r. w Oddziale Celnym złożył Deklarację Uproszczoną Nabycia Wewnątrzwspólnotowego AKC-U, dotyczącą samochodu osobowego marki [...]o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], o pojemności silnika [...]cm3, która została zarejestrowana pod nr [...].
W przedmiotowej deklaracji z dnia 25.09.2007 r. jako podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym wskazano kwotę [...]zł, zaś jako podatek akcyzowy do zapłaty kwotę [...] zł. Podstawa opodatkowania w wysokości [...]zł wynikała z kwoty wskazanej na umowie kupna-sprzedaży z dnia 21.09.2007 r. w wysokości [...]EUR, załączonej do ww. deklaracji. Do deklaracji M S dołączył, m.in. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz ze stanowiącym załącznik do niego dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, niemieckie dokumenty pojazdu, tj. kartę pojazdu [...] oraz dowód rejestracyjny [...]z dnia 7.05.2007 r. We wniosku z dnia 25.09.2007 r. o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym, kierowanym do Naczelnika Urzędu Celnego, M S wskazał, że ww. pojazd został wprowadzony na terytorium Polski w dniu 21.09.2007 r. Po dokonaniu zapłaty akcyzy w kwocie [...] zł M S otrzymał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym nr [...] z dnia 25.09.2007 r. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega, między innymi nabycie wewnątrzwspólnotowe, definiowane jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Z kolei pod pojęciem wyrobów akcyzowych na gruncie przepisów regulujących system akcyzy należy rozumieć wszystkie wyroby, które ustawodawca wymienił w załączniku numer 1 do ustawy, jako wyroby podlegające akcyzie. Powyższe wynika z dyspozycji art. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym. W pozycji 59 "Wykazu wyrobów akcyzowych" stanowiącym załącznik numer 1 do w/w ustawy, ustawodawca wymienił samochody osobowe, wskazując, iż są to: pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Przy czym, aby określone pojazdy można było traktować jako wyroby akcyzowe wymienione w pozycji 59 załącznika numer 1 do ustawy, winny one być klasyfikowane do pozycji 8703 Scalonej Nomenklatury. Obowiązek stosowania dla potrzeb poboru akcyzy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego klasyfikacji w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN) wynika wprost z dyspozycji art. 3 ust. 2 tejże ustawy.
Natomiast w myśl art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Zgodnie z treścią art. 80 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są, m.in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Przepis ten koresponduje z art. 11 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu. Przepis ten stanowi niejako dopełnienie dyspozycji art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym. Tym samym podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które dokonują nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Natomiast obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych postaje - w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3).
Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 81 ust. 1 pkt 1) oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (art. 81 ust. 1 pkt 2).
Jednocześnie podkreślić należy, iż w myśl art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.
Zatem mając na uwadze ww. przepisy oraz wskazany powyżej stan faktyczny wskazać należy, że M S dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu osobowego marki [...]o numerze nadwozia [...]. Nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego marki [...], definiowane jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, nastąpiło w dniu 21.09.2007 r., czyli w dniu wprowadzenia pojazdu na teren Polski. Wynika to z oświadczenia M S zawartego we wniosku z dnia 25.09.2007 r. o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. Samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym podlegają akcyzie (art. 80 ust. 1), zaś podatnikiem akcyzy od samochodów osobowych są, m.in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 2). Zatem fakt wprowadzenia ww. samochodu osobowego na teren Polski w dniu 21.09.2007 r. spowodował powstanie obowiązku podatkowego w akcyzie, zaś podatnikiem był M S.
M S złożył w obowiązującym terminie deklarację AKC-U (w dniu 25.09.2007r.), uiścił obliczony i zadeklarowany podatek akcyzowy w dokumencie AKC-U, na potwierdzenie czego otrzymał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym z dnia 25.09.2007 r. Zatem wypełnił wszystkie obowiązki, które wynikały z zakupu samochodu osobowego marki [...] i jego wprowadzenia na teren Polski.
Należy przy tym podkreślić, iż podstawa opodatkowania, jak i kwota podatku akcyzowego została zadeklarowana przez podatnika w deklaracji AKC-U na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia 21.09.2007 r., czyli zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym.
Zgodnie z dyspozycją art. 82 ust. 3 ustawy, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić. Jest to przepis szczególny odnoszący się do nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych. Ustawodawca w przepisie tym wskazał na fakt, iż aby określić podstawę opodatkowania należy znać kwotę jaką podatnik obowiązany był zapłacić za samochód w związku z jego nabyciem. Przepis ten koresponduje z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego.
W myśl art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Powyższy przepis wskazuje, że w przypadku kiedy nie można określić kwoty jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Organ odwoławczy podał, że organ podatkowy I instancji zakwestionował wartość pojazdu marki [...], która wynikała z umowy kupna-sprzedaży z dnia 21.09.2007 r. i służyła do określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym w deklaracji AKC-U z dnia 25.09.2007 r., gdyż ww. umowa została sfałszowana. W konsekwencji wartość wynikająca z w/w umowy nie była ceną faktycznie zapłaconą za pojazd marki [...] w związku jego nabyciem, czyli nie mogła zostać przyjęta jako podstawa opodatkowania do obliczenia podatku akcyzowego. Zatem wartość wskazana w tej umowie nie spełniała dyspozycji wynikającą z art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym nie może stanowić podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
W takim przypadku do ustalenia podstawy opodatkowania ma zastosowanie tryb przewidziany w art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, prawidłowo przyjęty przez organ podatkowy I instancji, zgodnie z którym w przypadku kiedy nie można określić kwoty jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy. Wartość rynkowa pojazdu ustalona na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym winna również uwzględnić stan techniczny przedmiotowego pojazdu. Organ wskazał, że do określenia wartości rynkowej podobnego pojazdu, który został zarejestrowany wcześniej w Polsce, wykorzystał następujące źródła informacji (programy komputerowe) służące do ustalenia wartości rynkowych pojazdów samochodowych:
- program "Eurotax" wydawany przez spółkę EurotaxGlass's Polska Sp. z o.o.,
- program "Info-Ekspert" wydawany pod nadzorem Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego.
Należy zauważyć, iż oba przytoczone wyżej wydawnictwa zawierają średnie ceny pojazdów samochodowych, ustalone na podstawie analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie pojazdów używanych z obszaru Polski. Informacje dotyczące danego samochodu uwzględniają spadek ceny w funkcji wieku, przebiegu i stanu technicznego pojazdu. Ww. katalogi są wykorzystywane nie tylko przez organy podatkowe, ale również przez stowarzyszenia rzeczoznawców techniki samochodowej czy towarzystwa ubezpieczeniowe.
Zgodnie z danymi zawartymi w ww. programach średnia cena tego typu pojazdu zarejestrowanego w Polsce określona na miesiąc wrzesień 2007 roku, przy standardowym przebiegu z uwzględnieniem korekty za pierwszą rejestrację, kształtowała się na poziomie:
- wg katalogu "Info-Ekspert" - [...]zł.
- wg katalogu "Eurotax" - [...]zł.
Wobec istnienia dwóch odmiennych wartości rynkowych, celem ustalenia średniej wartości rynkowej podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju, organ podatkowy I instancji prawidłowo do dalszej analizy ceny rynkowej przyjął wartość bardziej korzystną dla Strony (niższą), tj. kwotę [...]zł, zgodnie z zasadą, że wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony. Zatem średnia cena tego typu pojazdów oferowanych na rynku krajowym w miesiącu wrześniu 2007 r. została ustalona w wysokości [...]zł. Określona w powyższy sposób cena, w celu ustalenia podstawy opodatkowania, została pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o podstawa opodatkowania została prawidłowo ustalona w wysokości [...] zł. Z uwagi, że kwota podatku akcyzowego jest pochodną ustalonej podstawy opodatkowania i właściwej stawki akcyzy, organ odwoławczy przedstawił wzór na obliczenia kwoty podatku akcyzowego i wskazał, że zgodnie z art. 63 § 1 o.p. kwota podatku wyniosła [...]zł.
Organ odwoławczy odniósł się do zarzutu przewlekłości postępowania i wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie narzucają organom podatkowym terminu na wszczęcie postępowania w sprawie podatkowej, a wskazują jedynie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie art. 70 o.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem organ podatkowy ma 5 lat na przeprowadzenie postępowania w sprawie i wydanie rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstał w dniu 21.09.2007 r., zaś termin płatności podatku akcyzowego upłynął w dniu 26.09.2007 r. i tym samym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z dniem 31.12.2012 r. Zatem Naczelnik Urzędu Celnego miał prawo w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31.12.2012 r. dokonać określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu osobowego [...]. Tym samym organ odwoławczy uznał, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutu braku powiadomienia przez Urząd Celny organów ścigania w związku ze złożeniem w dniu 25.09.2007 r. deklaracji AKC-U dla pojazdu marki [...] wyprodukowanego w [...] r., dla którego wskazano wartość [...]EUR, gdy jego wartość rynkowa wynosiła około [...]zł i wskazał, że organ podatkowy nie miał żadnych podstaw prawnych do powiadamiania organów ścigania o rzekomym popełnionym przestępstwie.
Złożenie deklaracji AKC-U, w której zadeklarowano bardzo niską podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, wynikającą z rażąco zaniżonej wartości transakcyjnej, nie może stanowić podstawy do powiadomienia organów ścigania o jakichkolwiek nieprawidłowościach. Podkreślić należy, iż dokument AKC-U jest deklaracją, w której podatnik sam wskazuje, m.in. podstawę opodatkowania, zaś dokumenty stanowiące załączniki do niej, winny potwierdzać zadeklarowane dane. Pod względem formalnym deklaracja AKC-U Ma Sa z dnia 25.09.2012 r. była sporządzona prawidłowo. Organy podatkowe mają prawną możliwość przeprowadzenia czynności sprawdzających, co wynikającą z art. 272 ust. 3 o.p. i z którego skorzystał organ podatkowy I instancji. Tym samym organ odwoławczy uznał, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że argumenty powołanie przez stronę w odwołaniu, iż to nie on nabył pojazd i nigdy nie był jego właścicielem oraz że został oszukany nie dotyczą ustaleń organu podatkowego I instancji, jaki i postępowania podatkowego, którego celem było ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i kwoty podatku akcyzowego, wynikającej z wprowadzenia samochodu osobowego na teren Polski.
Zdaniem organu odwoławczego, M S był w niniejszej sprawie podatnikiem. Z dokumentów i wyjaśnień strony wynika, że podpisał on deklarację AKC-U, bez znaczenia jest okoliczność, że jej nie wypełniał i nie wpłacał kwoty podatku. W niniejszym postępowaniu nie mogą być uwzględnione twierdzenia strony, że nigdy nie był właścicielem samochodu marki [...] i został oszukany. Fakt złożenia podpisanej deklaracji AKC-U wywołuje konsekwencje w postaci powstania obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego. Organ potwierdził realizację powyższego wydaniem w dniu 25.09.2007 r. na rzecz M S dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. Natomiast organ podatkowy I instancji ma prawną możliwość przeprowadzenia czynności sprawdzających w związku ze złożoną deklaracją. Czynności te ze względu na rażące zaniżenie podstawy opodatkowania doprowadziły do ustalenia, że umową kupna-sprzedaży jest sfałszowana, a w konsekwencji wskazana w niej wartość samochodu osobowego nie może stanowić podstawy opodatkowana, którą w przypadku nabycia jest kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Zatem wartość pojazdu, a w konsekwencji podstawa opodatkowania i kwota podatku akcyzowego została ustalona przez Naczelnika Urzędu Celnego w oparciu o w art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiona przez stronę argumentacja i postępowanie prowadzone przez Prokuraturę zainicjowane doniesieniem o popełnionym przestępstwie nie miały wpływu na prawidłowe określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego. Organ odwoławczy wskazał, że z wyjaśnień M S wynika, iż złożył podpis na deklaracji AKC-U, tym samym w niniejszym postępowaniu występuje w roli podatnika. Jednocześnie ze złożonego doniesienia o popełnieniu przestępstwa z dnia 15.11.2012 r. przez M S nie wynika, że składając podpis na deklaracji AKC-U działał pod wpływem groźby, zatem nie został zmuszony do dokonania czynności.
Ponadto należy podkreślić, iż wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym co do zasady wynika z samoobliczenia, którego w niniejszej sprawie dokonał M S, co przy braku innych dowodów wskazuje, że był wewnątrzwspólnotowym nabywcą przedmiotowego pojazdu.
W kwestii podnoszonej przez M S choroby wyłączającej jego zdaniem skutki podatkowe związane z podpisaniem deklaracji podatkowej należy wyjaśnić, że z przedłożonej dokumentacji medycznej nie wynika brak zdolności do występowania w postępowaniu podatkowym jako strona oraz do samodzielnego podejmowania w nim działań. Dokumentacja potwierdza natomiast całkowitą okresową niezdolność do pracy. Tej okoliczności organ nie może uwzględnić w postępowaniu podatkowym, gdzie istotna jest kwestia zdolności prawnej i do czynności prawnych.
M S złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie. Skarżący podał, że ww. decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż nigdy nie był w posiadaniu przedmiotowego samochodu. Do podpisania dokumentów dotyczących tego pojazdu namówiła go M M, która posiadała ww. pojazd, a następnie sprzedała go w komisie w S na jego nazwisko bez jego wiedzy i zgody. Skarżący wskazał także na swój zły stan zdrowia i złą sytuację finansową.
Dyrektor Izby Celnej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 21 marca 2013 r. zarzuciła organom naruszenie art. 120, art. 122, art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 6 ustawy dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienie czy umowa sprzedaży z dnia 21 września 2007 r. jest umowa ważną z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 82 Kodeksu cywilnego, skoro skarżący w chwili jej zawarcia cierpiał na poważne zaburzenia psychiczne. Pełnomocnik wskazała również na toczące się postępowanie karne skarbowe oraz karne.
Urząd Celny podał, że postępowanie przeciwko M S o czyn z art. 56 § 2 kks nie zostało zakończone (k.77). Sąd Rejonowy Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie VII Zamiejscowy Wydział Karny w Policach przesłał kopię postanowienia o uchyleniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej (k.88-89).
Na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. strony przedłożyły kopię decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 2 sierpnia 2013 r. o umorzeniu w całości skarżącemu zaległości podatkowej w kwocie [...]zł (k.91-97akt sądowych) oraz postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 września 2013 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego (k.98 akt sądowych). Wobec czego pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o umorzenie postępowania sądowego lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd wskazał, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest określenie podmiotu- podatnika i momentu powstania obowiązku podatkowego.
W sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), zwana dalej "ustawą", na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 749), który stanowi, że w przypadku gdy obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (z dnia 6 grudnia 2008r.) i należna akcyza nie została zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z art. 1 ustawy, reguluje ona opodatkowanie wyrobów podatkiem akcyzowym, dalej "akcyza", oraz określa zasady i tryb wprowadzania do obrotu wyrobów objętych akcyzą i oznaczania niektórych z tych wyrobów znakami akcyzy.
Wyroby akcyzowe to wyroby podlegające akcyzie określone w załączniku nr 1 do ustawy (art. 2 pkt 1). Zgodnie z zał. nr 1 do ustawy poz. 59 wyrobami akcyzowymi są samochody osobowe zaklasyfikowane do grupowania PKWiU 34.10.2 (transakcje krajowe) lub CN 8703 (np. wewnąrzwspólnotowe nabycie).
Podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu (art. 11).
Na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami akcyzy od samochodów są:
1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju;
2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2).
Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje:
1) w przypadku sprzedaży - z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu;
2) w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego;
3) w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3).
W świetle powyższego, podmiotem – podatnikiem akcyzy jest osoba, która dokonała nabycia wewnątrzwspółnotowego samochodu osobowego. Zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy, nabyciem wewnątrzwspólnotowym jest przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju.
Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca posługuje się zwrotem "jak właściciel", co wskazuje, że dla poprawnego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego istotny jest fakt nabycia prawa do swobodnego dysponowania samochodem osobowym, niezależnie od tego, czy prawo własności do niego zostało przeniesione na nabywcę wewnatrzwspólnotowego, czy też nie. Dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego istotne jest wiec uzyskanie możliwości korzystania z samochodu, posiadanie nad nim ekonomicznego władztwa.
Identycznym sformułowaniem posługiwała się ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w art. 7 przy definicji dostawy towaru- "przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel".
W tym przypadku istnieje bogate orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszących się do różnych stanów faktycznych dotyczące rozporządzania towarami jak właściciel i wiążące ww. pojęcie z władztwem ekonomicznym nad towarem (np. wyroki o sygn. III SA/Wa 1741/08, I SA/Bd 99/09, I SA/Bd 111/09, I SA/Gd 642/09, I SA/Rz 896/09, I FSK 1389/09, I FSK 431/10 dostępne na www.nsa.gov.pl). Definicja dostawy towarów zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług nawiązuje do art. 5 ust.1 VI Dyrektywy VAT. Wskazać należy, że zarówno ustawa o podatku od towarów i usług i ustawa o podatku akcyzowym nie zawierały definicji tego sformułowania, lecz regulowały one podatki pośrednie i zdaniem Sądu w pełni zasadne odwołanie się do ww. orzeczeń sądów administracyjnych, jak i do wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 8 lutego 1990 r., sygn. akt C-320/88 [...], s.I-285). W wyroku tym, ETS uznał, że dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą materialną jak właściciel ma miejsce nawet, gdy nie miało miejsca przeniesienie własności w rozumieniu prawnym. Trybunał wskazał, że pojęcie dostawa towarów nie odwołuje się do przeniesienia własności w formach przewidzianych w prawie krajowym, lecz obejmuje każdą operację przeniesienia z jednej strony na inną rzeczy prawa do dysponowania nią przez tę drugą stronę ową rzeczą tak jakby była właścicielem. Jak wynika z rozważań Trybunału, pojęcie przeniesienia prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel zostało stworzone przez prawodawcę wspólnotowego na użytek dyrektywy VAT i stąd nie odwołuje się do cywilnoprawnego przeniesienia własności, jakie występuje w prawie cywilnym poszczególnych państw. Pojęcie dostawy towarów rozumiane jako przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, jest pojęciem autonomicznym wspólnotowego prawa podatkowego. Sposób jego rozumienia nie powinien być ustalany przy odwołaniu się do konstrukcji cywilistycznych, lecz powinien być odtwarzany przy uwzględnieniu celu przepisów prawa wspólnotowego dotyczących podatku od wartości dodanej, przy uwzględnieniu orzecznictwa ETS (por. Ustawa o podatku akcyzowym. Komentarz Katarzyna Feldo, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2007, do art. 80).
Nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego wiąże się nie tylko z obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego, lecz również z obowiązkiem złożenia deklaracji uproszczonej. Wzór deklaracji uproszczonej AKC-U został określony przez ministra finansów w przepisach wykonawczych. Deklaracja AKC-U powinna zostać złożona w ciągu 5 dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego do właściwego dla danego podmiotu naczelnika urzędu celnego. Termin złożenia deklaracji uproszczonej został w sposób bezpośredni połączony z momentem powstania obowiązku podatkowego. W efekcie, w przypadku gdy najpierw nastąpiło przejście do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, a dopiero potem samochód został przywieziony do Polski, termin pięciodniowy powinien być liczony od dnia przywozu samochodu osobowego do Polski.
Natomiast w sytuacji odwrotnej, tj. w przypadku gdy najpierw nastąpi przywóz samochodu osobowego do Polski, a potem dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, moment przemieszczenia samochodu do kraju pozostanie bez wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego, który będzie uzależniony od momentu przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym przez nabywcę.
Istotny jest również moment, w którym powinna nastąpić zapłata podatku akcyzowego. Przepisy ustawy wskazują bowiem, iż akcyza powinna zostać zapłacona nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. W efekcie powyższy przepis wskazuje jedynie moment, w którym powinna zostać zapłacona akcyza przez podmioty, które dokonują wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych dla celów prywatnych, tj. z zamiarem ich rejestracji na terytorium kraju. Natomiast przepis ten nie odnosi się do podmiotów, które dokonują wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych celem ich odsprzedaży na terytorium kraju bez uprzedniej rejestracji. W związku z tym, iż podmiot dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, w przypadku dokonania sprzedaży samochodu przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju, jest zobowiązany do przekazania nabywcy dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy w Polsce (por. Akcyza. Komentarz Szymon Parulski, Wydawnictwo Zakamycze 2005, do art. 75-82).
Zdaniem organu, skarżący był podatnikiem akcyzy, gdyż złożył deklarację AKC-U, której przedmiotem był ww. samochód marki [...]i zapłacił akcyzę w dniu 25 września 2007 r. Według organu, fakt, że skarżący sam nie wypełniał ww. deklaracji i wpłacone pieniądze nie należały do niego, nie miał znaczenia dla rozpoznania sprawy. Organ przyjął, że umowa sprzedaży ww. pojazdu z dnia 21 września 2007 r. była sfałszowana, gdyż nie potwierdził jej następca prawny sprzedającego- niemiecka firma (k.17). Wobec czego fałszywa była cena widniejąca w ww. umowie, co spowodowało wszczęcie postępowania podatkowego w tej sprawie przez organ. Obowiązek podatkowy powstał z dniem 21 września 2007 r. gdyż tak wynikało z oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy (k.9).
Z wyjaśnień skarżącego wynikało, że kobieta o imieniu M (w wyjaśnieniach skarżącego z dnia 15.11.2012 r. (k.119-117 akt podatkowych), w zawiadomieniu o przestępstwie (k.116-114 akt podatkowych) oraz w skardze określona jako M M) zawiozła go w dniu 25 września 2007 r. do [...], gdzie podpisał jakieś dokumenty i otrzymał za to [...] zł. Kobieta ta wzięła od niego dowód osobisty i wpłaciła pieniądze. Wskazał, że był przesłuchiwany na policji z powodu tego samochodu. W skardze podał, że samochód ten został na jego nazwisko sprzedany w Autokomisie M w S przy ul. [...], lecz on nie otrzymał z tego tytułu żadnych pieniędzy. Zawiadomił policję o przestępstwie.
Według organu, wyjaśnienia skarżącego nie miały związku ze sprawą podatkową. Organ sprawdził, że dochodzenie zostało umorzone.
Zdaniem Sądu, nie można przyjąć poglądu organu, że o tym kto jest podatnikiem akcyzy przesądza fakt podpisania i złożenia deklaracji AKC-U.
Jak wyżej wskazano, art. 80 ustawy, pojęcie podatnika wiąże z nabyciem wewnątrzwspólnotowym pojazdu. Samo podpisanie i złożenie dokumentów bez istnienia pojazdu- przedmiotu i jego sprowadzenie na terytorium Polski nie powoduje powstania obowiązku podatkowego.
Organ ograniczył się do ustalenia, że złożone zostały dokumenty bez sprawdzenia czy i kiedy przedmiotowy pojazd został sprowadzony do Polski.
Według Sądu, wyjaśnienia złożone przez skarżącego nie mogą zostać pominięte przez organ, lecz muszą być rozważone w ramach przesłanek z art. 80 ustawy.
Organ nie może ograniczyć się do twierdzeń, że skoro umowa sprzedaży pojazdu z dnia 21 września 2007 r. jest fałszywa- to tylko cena jest nieprawdziwa, gdyż fałszywa jest ona w całości, w tym również co faktu, że skarżący nabył ww. pojazd. Organ nie wyjaśnił, czy skarżący (w jaki sposób) wszedł posiadanie tego pojazdu, a przez to nie wyjaśnił kwestii podatnika i obowiązku podatkowego z art. 80 ustawy.
Wskazać należy, że wyjaśnienia skarżącego są spójne i wynika z nich że nigdy nie nabył ani nie posiadał ww. pojazdu- był jedynie firmującym dokonanie tych czynności, tym samym nie można przypisać mu przesłanek z art. 80 ustawy– nabycia wewnątrzwspółnotowego pojazdu i władania tym pojazdem jak właściciel, zaś organ nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie ich potwierdzenie. Z tych samych powodów nie można oprzeć się, jak zrobił to organ, na oświadczeniu skarżącego, że pojazd sprowadził do kraju w dniu 21 września 2007 r.- co spowodowało przyjęcie przez organ tej daty jako daty powstania obowiązku podatkowego.
Zaznaczyć należy, że tłumaczenie pisma firmy niemieckiej (k.18-17 akt podatkowych) jest, jak zaznaczono aktach, robocze (brak tłumaczenia urzędowego), jednakże po uzyskaniu takiej informacji, brak jest dowodów na to, że organ zwrócił się do drugiej firmy w niej wymienionej o uzyskanie informacji o ww. pojeździe. Nie można wykluczyć, że pozwoliłoby to stwierdzić, że pojazd nabyła inna osoba.
Z wyjaśnień skarżącego wynikało również, że był przesłuchiwany na policji w związku ze sprzedażą tego pojazdu w komisie. Organ mógłby zwrócić się do policji o podanie informacji, czy prowadziła postępowanie związane z ww. pojazdem i jego sprzedażą w komisie na terenie S (pomocne mogą być sygnatury spraw widniejące w opinii Laboratorium Kryminalistycznego KWP w S [...]).
Organ ustalił, że postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. o sygn. akt [...], zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej o sygn. akt [...], umorzono dochodzenie o sfałszowanie umowy komisu powodu braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa na podstawie art. 17 §1 pkt 1 Kpk (k.47-45 akt podatkowych), lecz nie powiązał powyższego umorzenia z opinią Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 12 listopada 2009 r. (k.113-108 akt podatkowych), że nie sposób stwierdzić, czy podpis M S na ww. umowie komisu, jak i umowie kupna pojazdu został sfałszowany z powodu braku oryginałów dokumentów (badaniu poddane zostały ich kopie).
Jak wynika z akt sądowych, Prokurator Prokuratury postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r. odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie usiłowania doprowadzenia skarżącego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie [...]zł tytułem zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym przez wprowadzenie w błąd co do wskazanej w deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki [...], będącego przedmiotem umowy kupna z dnia 21.09.2007 r., wobec braku znamion czynu zabronionego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 Kpk. Ww. postanowienie zostało uchylone postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, VII Zamiejscowy Wydział Karny w Policach z dnia 9 lipca 2013 r. o sygn. akt VII Kp 16/13 (k. 88-89 akt sądowych).
Powyższe nie przeczy jednak wyjaśnieniom skarżącego, że jedynie firmował swoim nazwiskiem czynności związane z nabyciem wewnątrzwspólnotowym i sprowadzeniem pojazdu do kraju. Przy tak złożonych wyjaśnieniach przez skarżącego, należało by przyjąć, że skarżący był firmującym – osobą, która swoim nazwiskiem firmowała dokonanie ww. czynności, co wiąże się z jego ewentualną odpowiedzialnością karnoskarbową za przestępstwo tzw. firmanctwo bierne popełnione w formie:
a) współsprawstwa (art. 9 § 1 Kk w zw. z art. 55 § 1 Kks), albo
b) pomocnictwa (art. 18 § 3 Kk w zw. z art. 20 § 2 Kks w zw. z art. 55 § 1 Kks)
oraz jego ewentualną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe firmanta na podstawie art. 113 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) (por. artykuł - Firmanctwo - konsekwencje podatkowe.
Tomasz Kęska-Leszyński, dostępny http://www.podatki.biz/artykuly/11_3416.htm), a także jego ewentualną odpowiedzialnością karną z art. 233 Kk (np. k-9 akt podatkowych).
Sądowi wiadomo z urzędu, że na terenie Szczecina w latach 2006-2008 zdarzyły się sytuacje związane z sprowadzeniem aut na nazwiska podstawionych osób, a następnie sprzedaż takich pojazdów w komisach (np. sprawa I SA/Sz 748/12), przez co wersja skarżącego wydaje się być prawdopodobna.
Zdaniem Sądu, na niniejszą sprawę należy spojrzeć kompleksowo, wykorzystując dane (dowody) zebrane w innych postępowaniach prze inne organy, aby właściwie ocenić wyjaśnienia skarżącego.
Okoliczność, że Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 2 sierpnia 2013 r. umorzył w całości skarżącemu zaległość podatkową w kwocie [...]zł oraz Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. umorzył postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego nie mogła być podstawą do umorzenia postępowania sądowego, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie, gdyż ww. postępowania są odrębne od postępowania podatkowego, które było przedmiotem niniejszej sprawy.
Zarzut zawarty w uzupełnieniu skargi, że organ nie wyjaśnił czy umowa sprzedaży z dnia 21 września 2007 r. była ważna na podstawie art. 82 Kc, gdyż skarżący w chwili jej zawarcia cierpiał na poważne zaburzenia psychiczne jest bezpodstawny, wobec dokonania przez organ ustalenia, że ww. umowa jest sfałszowana.
Zdaniem Sądu, wyżej opisane nieprawidłowości miały wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien ocenić wyjaśnienia skarżącego przez pryzmat przesłanek z art. 80 ustawy, gdyż ma to zasadnicze znaczenie dla sprawy w zakresie osoby-podatnika i momentu powstania obowiązku podatkowego. W tym celu organ winien wyjaśnić kwestię związane z nabyciem i sprowadzeniem przedmiotowego pojazdu do kraju przez zwrócenie się z tym do odpowiedniej firmy niemieckiej, a także do polskich organów ścigania w zakresie prowadzonych przez nich postępowań związanych z ww. samochodem.
Mają na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o zakresie wykonywania zaskarżonej decyzji, która została uchylona.
Sąd błędnie orzekł o zasądzeniu od Dyrektora Izby Skarbowej kwoty [...]zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług na rzecz adwokat O Ł tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Powyższe koszty winny być przyznane przez Sąd od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na podstawie art. 205 § 2 tej ustawy i § 2, § 18 ust.1 pkt 1 lit.a w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013, poz. 461).
Postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. wydanym na skutek złożenia zażalenia przez pełnomocnika skarżącego, Sąd uchylił swoje postanowienie o kosztach zawarte w wyroku z dnia 19 września 2013 r. i przyznał od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...]zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług na rzecz adwokat O Ł tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło