I SA/Sz 705/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2014 p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić "[...]" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. uiszczony w sprawie wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie [...](słownie: [...]) złotych. Pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2014. W wyniku rozpoznania, złożonego w toku postepowania, wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 705/18 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia 14 grudnia 2018 r., a zatem stało się ono prawomocne. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Spółki. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 5 lipca 2019 r. W ustawowym terminie, Spółka – reprezentowana przez doradcę podatkowego A. W. – pismem z dnia 22 lipca 2019 r. (data złożenia: 2 sierpnia 2019 r.) wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 5 sierpnia 2019 r. wezwano pełnomocnika Spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie [...]zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone w dniu 7 sierpnia 2019 r. pełnomocnikowi Spółki. Nadto, pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. (data nadania: 5 sierpnia 2019 r.) drugi z pełnomocników Spółki – adwokat B. H. – wniósł również skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej pełnomocnik zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów wpisu sądowego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 26 września 2019 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt I SPP/Sz 74/19 odmówił zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 705/18 odmawiającego przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, Skarżąca Spółka wezwaniem z dnia 18 listopada 2019 r. została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone w dniu 20 listopada 2019 r. pełnomocnikowi Spółki. W odpowiedzi na powyższe, Skarżąca dokonała wpłaty [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz wniosła - reprezentowana przez adwokata B. H. - wniosek z dnia 26 listopada 2019 r., uzupełniony 19 grudnia 2019 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 705/18 odmawiającego przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 lutego 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 stycznia 2020 r. Postanowienie to jest prawomocne na podstawie art. 168 § 1 w związku z art. 260 § 2 zdanie 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W tym wypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a). W sprawie należy zauważyć, że w związku ze złożonymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy, Skarżąca Spółka była dwukrotnie wzywana o uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Przesyłka sądowa zawierająca ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi kasacyjnej tj. wezwanie z 18 listopada 2019 r., została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 20 listopada 2019 r., a zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 27 listopada 2019 r. W zakreślonym terminie Strona uiściła kwotę [...]zł, a w pozostałym zakresie wniosła o kolejny w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Należy przy tym podkreślić, że wezwanie z 18 listopada 2019 r. nie stanowiło zarządzenia w sensie procesowym (w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a.) a jedynie - w wyniku prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy (postanowieniem z dnia 26 września 2019 r.) wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 sierpnia 2019 r. (postanowienie z dnia 5 sierpnia 2019 r. nie zostało zaskarżone w ustawowym terminie). W konsekwencji, ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego ma charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 545/11). Tym samym, wystąpienie w dniu 26 listopada 2019 r. z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić Skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10 oraz z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12; a także z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt I OZ 57/20). Wypada również, za postanowieniem NSA z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt I OZ 57/20 wskazać, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty złożenia wniosku. Nie działa ono z mocą wsteczną (w odniesieniu do opłat sądowych, których termin uiszczenia upłynął przed złożeniem wniosku o prawo pomocy), lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 203/10 oraz z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 390/15; B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 248; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 578; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631). Wobec powyższego nawet przyznanie Skarżącej prawa pomocy po upływie terminu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie obejmowałoby zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed złożeniem wniosku. Ponieważ, pomimo wezwania Sądu, Strona nie uiściła wpisu sądowego, skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., jako nieopłacona. O zwrocie uiszczonej części wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.