I SA/Sz 779/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-11-25
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług może być utrzymana w mocy, gdy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na zarzutach dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i podstaw wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania podatkowego może nastąpić tylko wtedy, gdy ujawnią się nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, albo gdy decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść decyzji. W niniejszej sprawie nie wykazano istnienia takich przesłanek, wobec czego decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej została wydana prawidłowo i skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z grudnia 2018 r. dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2012-2013, powołując się na nowe okoliczności związane z przedawnieniem karalności czynów oraz decyzje sądu i organu podatkowego z 2020 r. dotyczące umorzenia postępowania karnego skarbowego. Organ podatkowy wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, co skarżący zaskarżył do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od lutego do września, za listopad i grudzień 2012 r. oraz za luty, marzec, lipiec i sierpień 2013 r. oddala skargę.
W. M. (dalej: "Strona" lub "Skarżący"), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy") z [...] lipca 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu
z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z [...] grudnia 2018 r. nr [...]; [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w S. z [...] sierpnia 2018 r.
nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od lutego do września i od listopada do grudnia 2012 r. oraz od lutego do marca
i od lipca do sierpnia 2013 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Pismem z [...] lutego 2021 r. Strona wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ww. decyzją ostateczną z [...] grudnia 2018 r., powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2020.1325 t.j. ze zm.; dalej "O.p.").
Swoje żądanie Strona oparła na treści postanowień:
1) Sądu Rejonowego S. w S., V. Wydział Karny
z [...] września 2020 r., V K [...];
2) Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w S. o umorzeniu dochodzenia z 14 października 2020 r., znak: [...]
Zdaniem Strony w momencie doręczania decyzji w sprawie podatku
od towarów i usług, nie istniały przesłanki do prowadzenia w stosunku do Strony postępowania karnego skarbowego, z uwagi na przedawnienie zarzucanych czynów. W konsekwencji, nastąpiło również przedawnienie zobowiązań podatkowych przed doręczeniem Stronie decyzji oraz jej uprawomocnieniem się. Strona wskazała,
że karalność zarzucanych czynów przedawniła się z 31 grudnia 2018 r., zatem postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań mogło być prowadzone najdalej do 31 grudnia 2018 r. W ocenie Strony z tą samą datą ustała przesłanka do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organ wydający decyzję błędnie określił wówczas okres przedawnienia, dlatego też wydał decyzję i doręczył ją po upływie terminu przedawnienia dochodzonych należności.
Postanowieniem z [...] marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w S. wznowił postępowanie podatkowe zakończone ww. ostateczną decyzją
z [...] grudnia 2018 r. Po przeprowadzeniu wznowieniowego postępowania podatkowego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ww. decyzją
z [...] kwietnia 2021 r. odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z uwagi na brak przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 pkt 5 i 7 O.p. Strona wniosła odwołanie
od powyższej decyzji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał ww. decyzję z [...] lipca 2021 r., którą utrzymał w mocy powyższą decyzję z [...] marca 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy – odnosząc się do przesłanki
z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - wskazał, że powołane przez Stronę postanowienia
nie są dowodami, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, zapadły
one bowiem 24 września 2020 r. oraz 14 października 2020 r., a zatem
już po wydaniu przedmiotowej decyzji ostatecznej. Ponadto z treści uzasadnień
tych postanowień nie wynika, aby były one wydane na podstawie okoliczności faktycznych, które mogłyby być istotne dla postępowania podatkowego, a nie były znane organowi prowadzącemu to postępowanie. Organ odwoławczy podkreślił,
że odpowiedzialność z tytułu powstałego obowiązku podatkowego w podatku
od towarów i usług jest odrębna od odpowiedzialności karnej skarbowej. Nie każde naruszenie prawa podatkowego wiąże się automatycznie z odpowiedzialnością karną skarbową. Również zwolnienie z odpowiedzialności karnej skarbowej nie prowadzi
do jednoczesnego zwolnienia z obowiązku podatkowego. Dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego istotne jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe,
o którym to podatnik został powiadomiony. Z treści art. 70 § 6-7 O.p. wynika natomiast wprost, że sposób zakończenia postępowania nie ma znaczenia
dla określenia czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku Strona nie kwestionuje żadnych
z okoliczności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Okoliczność późniejszego umorzenia tego postępowania nie ma znaczenia dla oceny istnienia przesłanek zawieszenia określonych w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Istotne jest bowiem, czy przed upływem terminu przedawnienia doszło do wszczęcia postępowania o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Fakt, że 31 grudnia 2018 r. nastąpiło przedawnienie karalności czynu,
nie oznacza więc, że nastąpiło również przedawnienie zobowiązań podatkowych.
Organ odwoławszy wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,
że zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za luty-wrzesień, listopad 2012 r. uległyby przedawnieniu z końcem 2017 r. Zobowiązanie podatkowe
za grudzień 2012 r. oraz luty-marzec, lipiec-sierpień 2013 r. przedawniłoby
się z końcem 2018 r. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika jednak,
że Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w S. 18 września 2017 r. wszczął wobec Strony postępowanie karne skarbowe znak: [...] o popełnienie przestępstwa skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług za luty, czerwiec, wrzesień, listopad 2012 r. oraz luty, lipiec i sierpień 2013 r. Natomiast 8 grudnia 2017 r. wszczął postępowanie karne skarbowe o sygnaturze znak: [...] w sprawie podatku
od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień 2012 r. oraz marzec 2013 r. Pismem z [...] grudnia 2017 r., doręczonym 13 grudnia 2017 r., na podstawie art. 70c O.p. zawiadomił Stronę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wyżej wymienionych zobowiązań podatkowych w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2
w zbiegu z art. 61 § 1 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.
W konsekwencji zaistniały okoliczności, o których stanowi art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Organ podatkowy wypełnił więc obowiązek wynikający z art. 70c O.p. Prawomocne postanowienie z [...] października 2020 r. o umorzeniu dochodzenia stanowi natomiast o zakończeniu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zatem
w momencie wydania i doręczenia decyzji z [...] grudnia 2018 r. zawieszony był bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Skarżącego objętych powyższą decyzją ostateczną. Nie doszło więc do przedawnienia zobowiązań podatkowych określonych tą decyzją.
Jako przesłankę do wznowienia Strona powoływała również przepis
art. 240 § 1 pkt 7 O.p. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odwoławszy wskazał, że we wniosku o wznowienie Strona podniosła, że ostateczna decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] grudnia 2018 r. została wydana na podstawie innej decyzji. Według Strony decyzja ta odnosi
się do przedstawienia zarzutów w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym wobec Strony. Kolejno została ona wygaszona (umorzona) poprzez stwierdzenie przez Sąd i organ I instancji, że doszło do przedawnienia karalności.
Odnosząc się do powyższej przesłanki Organ odwoławczy zauważył,
że we wniosku Strona nie podała konkretnej decyzji ani konkretnego orzeczenia sądu odnoszącego się do przedstawienia Stronie zarzutów w postępowaniu karnym skarbowym, w oparciu o który została wydana decyzja z [...] grudnia 2018 r. Natomiast wskazała, że Sąd postanowieniem z 24 września 2020 r. nie uwzględnił wniosku organu I instancji o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie
się odpowiedzialności przez Stronę i zwrócił sprawę Naczelnikowi P. Urzędu Skarbowego w S.. Organ I instancji postanowieniem
z 14 października 2020 r. umorzył dochodzenie w sprawie karnej skarbowej.
Nie znajduje jednak uzasadnienia twierdzenie Strony, że ww. postanowienia Sądu
i organu I instancji stanowiły podstawę prawną do wydania rozstrzygnięcia w podatku od towarów i usług.
Ponownie zatem Organ odwoławczy zauważył, że tryb wznowienia postępowania jest trybem szczególnym, uruchamianym w sytuacji zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek i nie może zastępować drogi wzruszenia decyzji
w toku kontroli instancyjnej. Ustawodawca w art. 240 § 1 pkt 7 O.p., wymieniając inną decyzję lub orzeczenie sądu, miał na uwadze akt administracyjny lub sądowy, który stanowił podstawę prawną, a nie faktyczną wydania decyzji podatkowej.
Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu
o materiał dowodowy zgromadzony w toku przeprowadzonej kontroli podatkowej
i postępowania podatkowego. Decyzja w sprawie podatku od towarów i usług
nie mogła być wydana na podstawie postanowień: Sądu Rejonowego S. w S. z 24 września 2020 r. oraz Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w S. z 14 października 2020 r., ponieważ zostały one wydane później, tj. po wydaniu decyzji z [...] grudnia 2018 r.
Organ odwoławczy wskazał zatem, że okoliczność wydania postanowień zarówno Sądu, jak i organu I instancji nie spełniały przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie stanowiły one bowiem ani dowodów,
ani nie ujawniały okoliczności faktycznych, które byłyby dla sprawy nowe, istotne, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który ją wydał. Postanowienia te nie stanowiły również podstawy do wydania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług. Zapadły one bowiem po wydaniu decyzji z [...] grudnia 2021 r.
Strona wniosła skargę na decyzję Organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:
1) art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w aktualnym stanie faktycznym
w stosunku do zobowiązań Skarżącego w podatku od towarów i usług
za okres od lutego 2012 do września 2012 r. i za listopad 2012 r., ustalonych decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r.;
2) art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w aktualnym stanie faktycznym w kontekście wydanego przez Sąd Rejonowy S. - Centrum w S. postanowienia z dnia 24 września 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia karalności z dniem 31 grudnia 2021 r. wobec Skarżącego;
3) art. art. 240 § 1 pkt. 5 i pkt. 7 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że wszczęte wobec Skarżącego postępowanie karnoskarbowe nie stanowiło nadużycia tej instytucji.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i lit. c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U.2020.2325 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a na podstawie art. 200 P.p.s.a. o zasądzenie
na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j. ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy
nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Przewodnicząca Wydziału
I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem
z 28 października 2021 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca
2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.; dalej:
"uCOVID-19"), poinformowała strony postępowania o skierowaniu sprawy
do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można
jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku.
W związku z tym poinformowano strony o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego
na dzień [...] listopada 2021 r., jak też o możliwości wypowiedzenia się na piśmie
w ww. sprawie. Zawiadomienia te doręczone zostały Organowi 29 października
2021 r. zaś pełnomocnikowi Skarżącego 2 listopada 2021 r.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności stanowiska Organu odwoławczego w kwestii braku podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, po wznowieniu postępowania, przy uznaniu, że Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek ujętych w ramach podstawy wznowienia postępowania wymienionych w art. 240 § 1 pkt 5 i 7 O.p.
Zaskarżona decyzja została wydana w trybie przepisów o wznowieniu postępowania podatkowego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia), określoną w art. 240 O.p. Uwzględnić należy, że możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych (art. 127 i 128 O.p.). Z powyższego założenia ogólnego oraz z treści art. 128 O.p. wynika, że tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego
ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej
w administracyjnym toku instancji.
W związku z tym należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest jednym
z nadzwyczajnych trybów postępowania i ma na celu weryfikację prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu pierwotnym (zwyczajnym). Przy tym,
jak trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, weryfikacja taka może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie, że zachodzi co najmniej jedna z podstaw wznowienia spośród wymienionych wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p. Istota
tego postępowania sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia przede wszystkim,
czy w sprawie zachodzi którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania
(art. 243 § 1 i 2 O.p.), a w razie pozytywnego wyniku tych czynności przeprowadza
się postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania (w zakresie, którego dotyczy podstawa wznowienia) i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej.
W sprawie Organ postanowieniem z 10 marca 2021 r., po formalnym zbadaniu wniosku Skarżącego, wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną z [...] grudnia 2018 r. na podstawie art. 241 § 1, art. 243 § 1 i 244 § 1 O.p.
Następnie w toku postępowania wznowieniowego Organ przeszedł do oceny przesłanek wznowieniowych zawartych we wniosku Strony, ponieważ poza przesłanką ostateczności decyzji, która jest warunkiem sine qua non uruchomienia każdego z trybów nadzwyczajnych, w art. 240 § 1 O.p. wymienione są podstaw wznowienia postępowania. Wskazanie co najmniej jednej z nich uzasadnia wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.). Czy podstawy
te rzeczywiście występują, właściwy organ bada w postępowaniu wszczętym wspomnianym postanowieniem (art. 243 § 2 O.p.), a wynik badania przedstawia
w decyzji, o której mowa w art. 245 O.p. Dodać należy, że wznowienie postępowania może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu (art. 241 § 1 O.p.), przy czym w tym pierwszym przypadku treść żądania wyznacza granice działania organu podatkowego, tj. związany jest on podstawami wznowienia wskazanymi we wniosku
i nie może odnosić się do innych podstaw, niewskazanych przez stronę. Jeżeli
– po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na żądanie strony (art. 243 § 1 O.p.) – organ nie stwierdzi istnienia żadnej ze wskazanych przez stronę podstaw z art. 240 § 1 O.p., to obowiązany jest wydać decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.).
We wniosku o wznowienie postępowania, który spowodował wszczęcie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, Skarżący wskazał na podstawy wznowienia przewidziane w art. 240 § 1 pkt 5 i 7 O.p. i w tym kontekście twierdził,
że:
- wyszły na jaw nowego okoliczności (data przedawnienia karalności zarzucanych Skarżącemu czynów jako podstawa do zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego) nieznane organowi, który wydał decyzję – organ odmiennie (i błędnie) wówczas określił okres przedawnienia, a zreflektował się w 2020 r.;
- decyzja została wydana na podstawie innej decyzji (odnoszącej
się do przedstawienia zarzutów w postępowaniu karnoskarbowym prowadzonym wobec Skarżącego), która następnie została wygaszona (umorzona) poprzez stwierdzenie zarówno przez Sąd, jak i organ podatkowy przedawnienia karalności.
Z uwagi na powyższe, na wstępie należy wskazać, że art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Natomiast zgodnie z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji
lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone
lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zachodzi
w sytuacji, w której:
- wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania, oraz
- te dowody lub okoliczności są istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie od tego zawartego w decyzji ostatecznej, oraz
- te dowody lub okoliczności istniały w dniu wydania decyzji, oraz
- te dowody lub okoliczności nie były znane organowi, który wydał ostateczną decyzję.
Istotne jest przy tym, że w powołanym art. 240 § 1 pkt 5 O.p. chodzi, obok nowych dowodów, o istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, a więc fakty, które nie były znane organowi wydającemu decyzję ostateczną w dacie wydania
tej decyzji, nie zaś o prawnopodatkowe oceny tych faktów.
Natomiast podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. zachodzi w sytuacji, w której:
- decyzja została wydana na podstawie innej decyzji, lub
- decyzja została wydana na podstawie orzeczenia sądu;
- ta inna decyzja lub orzeczenie sądu zostały następnie uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ
na treść wydanej decyzji.
Skarżący podniósł w skardze, że postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług mogło być prowadzone do 31 grudnia 2018 r., kiedy to przedawniały się ewentualne zobowiązania podatkowe Skarżącego dotyczące transakcji z 2013 r., a 31 grudnia 2017 r. w stosunku do transakcji za 2012 r. Zdaniem Skarżącego podstawową kwestią, która została ujawniona w postanowieniach zarówno Sądu Rejonowego S. z 24 września 2020 r., jak i Organu I instancji z 14 października 2020 r. jest kwestia przedawnienia karalności czynu. W ocenie Skarżącego, skoro bezspornym jest, że ustała ona z 31 grudnia 2018 r., to i z tą samą datą odpadła przesłanka do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazane powyżej postanowienia stanowią, w ocenie Skarżącego, podstawę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. – wyszły bowiem na jaw istotne
dla sprawy okoliczności nieznane organowi, który wydał decyzję, a także podstawę określoną w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. – decyzja została wydana na podstawie innej decyzji, która następnie została wygaszona (umorzona) poprzez stwierdzenie zarówno przez Sąd, jak i przez Organ I instancji przedawnienia karalności.
W sprawie pozostaje poza sporem, co potwierdza także treść skargi,
a znajduje to potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy zakończonej decyzją ostateczną Organu odwoławczego z [...] grudnia 2018 r., że:
- postanowieniem z 18 września 2017 r. zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe za luty, czerwiec, wrzesień i listopad 2012 r. oraz luty, lipiec
i sierpień 2013 r.; Skarżący zawiadomiony został o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań pismem z 18 września 2017 r. - na podstawie art. 70c O.p. – doręczonym 28 września 2017 r.;
- postanowieniem z 8 grudnia 2017 r. zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe za marzec, kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2012 r. oraz za marzec 2013 r.; pismem z 8 grudnia 2017 r., doręczonym 13 grudnia 2017 r.,
na podstawie art. 70c O.p. Skarżący zawiadomiony został o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań;
- postanowieniem z 16 listopada 2018 r. wszczęte zostało postępowanie karne skarbowe za grudzień 2012 r.; pismem z 20 listopada 2018 r., doręczonym
21 listopada 2018 r., na podstawie art. 70c O.p., Skarżący zawiadomiony został o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania;
- 16 listopada 2018 r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu Skarżącemu zarzutu o popełnienie przestępstwa skarbowego tj. o czyn
z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., poprzez posłużenie się nierzetelnymi fakturami VAT wystawionymi przez E. Z. i obniżenie podatku naliczonego za ww. miesiące
o kwoty z nich wynikające, czym narażono podatek VAT na uszczuplenie
w łącznej kwocie [...]zł, tj. o popełnienie przestępstwa skarbowego
z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Treść zarzutu ogłoszono Skarżącemu 4 czerwca 2019 r.
Odnosząc się do zarzutu skargi, Sąd wskazuje, że w myśl art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc
od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie do treści art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Zgodnie z art. 70c O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika
o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Odnosząc się do przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. należy zauważyć, iż ustawodawca nie wyjaśnił, co należy rozumieć przez pojęcie "okoliczności faktyczne". W orzecznictwie wskazuje się, że zwrot "okoliczności faktyczne" należy rozumieć w znaczeniu języka potocznego, jako zdarzenia, fakty
lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie. Nowymi faktami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl) przy czym muszą one istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi. Zwrot "wyjdą na jaw" oznacza,
że dla możliwości powołania się na przesłankę wznowienia określoną
w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. decydujący jest moment ujawnienia danej okoliczności,
przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest zaś spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Nie można zatem uznać,
że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeśli wynikała
ona z materiału dowodowego będącego w dyspozycji tego organu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 24 października 2019 r., I SA/Ol 485/19). Nowe okoliczności faktyczne, to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organowi w chwili orzekania, przy czym "nowość jest tu utożsamiana z następczym odkryciem
lub zgłoszeniem przez stronę, nie zaś z następczym zaistnieniem" (H. Knysiak-Molczyk (red.), Komentarz do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el.). Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję pierwotną należy zatem rozumieć tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego wówczas materiału nie wynikały (wyrok NSA z 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/00). Ponadto prawidłowe zastosowanie w sprawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga uprzedniej analizy postępowania podatkowego zwykłego zakończonego decyzją ostateczną, w tym ustalonej tam podstawy faktycznej i dowodów, w których znajduje ona oparcie. Inaczej nie da się ocenić, czy wskazany w ramach podstawy wznowienia postępowania nowy dowód czy nowa okoliczność, istotnie mają cechę "nowości". Sąd przypomina przy tym, że w uzasadnieniu postanowienia
o wznowieniu organ podatkowy wskazuje podstawę wznowienia, co zakreśla ramy tego postępowania. Jest to konieczne, skoro celem wznowionego postępowania
jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami
i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu
z 13 sierpnia 2020 r., I SA/Po 130/20).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że okoliczności powołane przez Skarżącego jako podstawa wznowienia nie stanowią nowych okoliczności faktycznych w sprawie w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Organ odwoławczy wydając decyzję [...] grudnia 2018 r. wiedział o tym, że zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów
i usług za wskazane w nich okresy, w związku z wszczęciem postępowania
w sprawie o przestępstwo skarbowe, zostały skutecznie doręczone Skarżącemu. Organowi odwoławczemu znane były również wszystkie dokumenty oraz dowody zebrane w sprawie, dające możliwość prowadzenia postępowania po upływie ustawowego, 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określonego w art. 70 § 1 O.p. Dowody te i okoliczności zostały poddane ocenie Organu, co znalazło wyraz w uzasadnieniu stanowiska organu. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z ujawnieniem nowego dowodu czy nowej okoliczności, ponieważ wszystkie okoliczności związane
z zawieszeniem biegu terminu zobowiązania podatkowego były Organowi znane. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody to okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym wyrażenie to powinno być interpretowane przez pryzmat określenia "wyjdą na jaw", co oznacza, że można powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, bądź na takie dowody, co do których istnienia strona
nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego prowadzonego w trybie zwykłym (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 9 czerwca 2021 r.,
I SA/Po 100/21).
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że w sprawie nie wyszły na jaw
ani nowe dowody, ani nowe okoliczności faktyczne, o których stanowi art. 240 § 1
pkt 5 O.p., a podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia tego przepisu
jest bezzasadny. Tym samym, zdaniem składu orzekającego, przedstawione
w zaskarżonej decyzji stanowisko Organu odwoławczego, że w stanie sprawy
nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania powołane we wniosku Skarżącego, jest zgodne z prawem.
Za całkowicie chybiony należy również uznać zarzutu naruszenia przez Organ odwoławczy art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana
na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Podstawową kwestią, jaką należy przy badaniu wystąpienia tej przesłanki rozstrzygnąć, jest stwierdzenie, czy decyzja ostateczna została wydana w oparciu
o inną decyzję lub orzeczenie sądu. Stwierdzenie braku tego warunku czyni zbędnym badanie wystąpienia dwóch pozostałych, tj. badanie czy orzeczenie to zostało
po wydaniu decyzji ostatecznej uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono jego nieważność oraz czy to uchylenie, zmiana, wygaszenie lub stwierdzenie nieważności mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wymieniona
w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. decyzja lub orzeczenie sądu to akt administracyjny
lub sądowy, który stanowił szeroko rozumianą podstawę prawną, a nie faktyczną wydania decyzji podatkowej. Oznacza to, że bez tej "innej decyzji lub orzeczenia sądu" nie byłoby podstaw do wydania decyzji podatkowej. Chodzi więc
o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii, zawartej w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym, wydanej w odrębnej i samodzielnej sprawie podatkowej, w sytuacji, gdy albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja podatkowa, albo nie mogłaby być wydana decyzja określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym lub sądowym innej, odrębnej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2014 r, II FSK 1507/12,
z 19 czerwca 2018 r., II FSK 1675/16, z 11 grudnia 2018 r., II FSK 1826/18,
z 14 października 2020 r., II FSK 1757/18).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że okoliczności powołane przez Skarżącego jako podstawa wznowienia nie stanowią okoliczności mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Z akt sprawy wynika, że postanowienie o przedstawieniu zarzutów z 16 listopada 2018 r. zostało ogłoszone Skarżącemu 4 czerwca 2019 r. Wraz z ogłoszeniem zarzutów pouczono Skarżącego o możliwości złożenia wniosku
o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Wniosek taki został przez Skarżącego złożony 1 lipca 2020 r., a zatem po ponad roku
od przedstawienia zarzutów. Istotną kwestią w sprawie pozostaje fakt,
że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte, Skarżący został skutecznie o tym fakcie zawiadomiony, co wynika z akt sprawy. Tym samym na czas wydania decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2018 r. istniały wszelkie podstawy do uznania przez Organ odwoławczy, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych został skutecznie zawieszony. Organ odwoławczy wydając decyzję [...] grudnia 2018 r.
w żaden sposób nie był związany wydaniem orzeczenia przez sąd powszechny
w sprawie karnej skarbowej, która to okoliczność skutkowałaby koniecznością zawieszenia prowadzonego wówczas postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez sąd powszechny lub wznowienie postępowania na skutek wydania takiego orzeczenia. Również postanowienie Organu I instancji
z 14 października 2020 r. o umorzeniu dochodzenia nie jest przesłanką, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Wynika to z faktu, że Organowi odwoławczemu znane były na dzień wydania decyzji ostatecznej wszystkie dokumenty oraz dowody zebrane w sprawie, dające możliwość prowadzenia postępowania po upływie ustawowego, 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określonego w art. 70 § 1 O.p. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie
nie mamy do czynienia z orzeczeniem sądu mogącym mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Podsumowując, przedawnienie karalności traktowane jest w procesie karnym
i karnoskarbowym jako przeszkoda procesowa związana z instytucją prawa materialnego. W doktrynie postępowania karnego uznaje się, że jest to negatywna (ujemna) przesłanka procesowa, warunkująca dopuszczalność postępowania karnego. "Nie mogą one zaistnieć, aby postępowanie było dopuszczalne,
a przy ich ujawnieniu się proces staje się niedopuszczalny (np. przedawnienie);
[...] wystąpienie choćby jednej przeszkody procesowej czyni postępowanie niedopuszczalnym (por. Grzegorczyk Tomasz Henryk, Komentarz do art. 17 Kodeksu postępowania karnego [w:] Grzegorczyk Tomasz Henryk, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Artykuły 1-467, LEX, 2014). Cytowany powyżej autor wskazuje ponadto, że przedawnienie karalności stanowi przesłankę procesową o charakterze bezwzględnym, tj. taką przeszkodę prawną, która nigdy nie może zostać usunięta, zawsze zatem w razie zaistnienia uniemożliwia wszczęcie lub prowadzenie procesu. Podkreśla przy tym, że "wydanie orzeczenia merytorycznego przy zaistniałym przedawnieniu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.)".
W stanie faktycznym sprawy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ w sprawie zawieszeniu z uwagi na wszczęcie postępowania
o przestępstwo skarbowe, bowiem – w zakresie w jakim zakwalifikowano postępowanie Skarżącego jako przestępstwo skarbowe – istniał realny związek pomiędzy wszczęciem dochodzenia a niewykonaniem tego zobowiązania. Tym samym zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 7 O.p. nie znajduje uzasadnienia.
Skarżący podnosi w skardze naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 i 7 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że wszczęte wobec Skarżącego postępowanie karnoskarbowe nie stanowiło nadużycia tej instytucji.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, że Skarżący wskazując na nadużycie instytucji wszczęcia postępowania karnoskarbowego
w świetle uchwały NSA z 18 marca 2019 r., I FSP 3/18, w zasadzie oczekuje ponownej, odmiennej oceny tych samych dokumentów zgromadzonych
w postępowaniu podatkowym. Natomiast nowa ocena prawna nie jest ani nową okolicznością, ani nowym dowodem, o których mowa art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W orzecznictwie podkreśla się, że zwrot "okolicznością faktyczną" nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek pomiędzy różnymi okolicznościami faktycznymi czy też związek z przepisami prawa i jego wykładnią (zob. wyrok NSA
z 4 marca 2015 r., II FSK 331/13). Nowa, odmienna od dotychczas przyjmowanej wykładnia przepisu prawa materialnego dokonana przez organ stosujący prawo
nie jest nową okolicznością faktyczną ani dowodem, który mógłby stanowić przesłankę wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2015 r., II FSK 2857/13). Nowa wykładnia przepisów prawa nie jest zatem podstawą do wznowienia postępowania (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2011 r., I FSK 370/10). W wyroku
z 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd na tle analogicznego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, że okoliczność faktyczna (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od wykładni prawa. W innym wyroku (z 16 maja 1997 r.,
III SA 1549/95) NSA zaakcentował, że ustalona w judykaturze nowa wykładnia przepisu prawnego, która - gdyby była zastosowana w sprawie
- spowodowałaby odmienną decyzję, nie jest podstawą do wznowienia postępowania, gdyż w tym wypadku nie mamy do czynienia ani z nowym dowodem, ani z nową okolicznością faktyczną. Ponadto nie jest nową okolicznością nowa ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów (wyrok NSA z 16 listopada 2001 r.,
III SA 1770/00), nie jest też nową okolicznością zmiana interpretacji przepisu prawa dokonana przez Ministra Finansów ani też zmiana wykładni zawarta w wyroku
lub w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (uzasadnienie uchwały składu
5 sędziów NSA z 17 października 2001 r., FPK 9/01 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; por. także wyroki NSA z 20 marca 2003 r., I SA/Po 1471/01 i z 9 kwietnia 2003 r., III SA 1970/01). O ile, bowiem nowe dowody i nowe okoliczności służą ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego, o tyle wykładnia prawa ma znaczenie
już na innym etapie rozstrzygania sprawy. Nie jest to etap ustalania faktów, lecz etap subsumpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Podstawa wznowienia na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. dotyczy tylko tego pierwszego etapu. Tymczasem Skarżący nie wskazał nowych okoliczności w podanym znaczeniu,
lecz przytoczył rozumienie art. 70c O.p., wyrażone w powołanej przez niego uchwale
i wyrokach, które w jego ocenie stanowić ma podstawę do dokonania ponownej oceny doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji ostatecznej. Nie spełnia to przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Należy również, w kontekście podniesionych zarzutów, odwołać
się do uchwały podjętej 24 maja 2021 przez Naczelny Sąd Administracyjny
o sygn. akt I FPS 1/21, w której wskazano, że "W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 1 – 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej mieści
się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji". NSA stwierdził
w uchwale, że kontrola sądów administracyjnych, w przypadku przesłanki, jaką stanowi wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe
lub wykroczenie skarbowe, nie może być ukierunkowana na wszechstronną i ogólną ocenę prawidłowości jego wszczęcia z punktu widzenia przepisów k.p.k. czy k.k.s.
i celów w sferze prawa karnego, realizowanych przez te ustawy. Taka ocena należy bowiem do organów nadzorujących postępowanie przygotowawcze. Jednak,
NSA wskazał, że analiza dokonywana w ramach rozpatrywania sprawy sądowoadministracyjnej powinna w pierwszym rzędzie koncentrować
się na zbadaniu kwestii formalnych związanych z wydaniem we właściwym czasie przez odpowiedni organ postępowania przygotowawczego postanowienia
na podstawie art. 303 k.p.k w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. o treści, z której wynika związek podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Nie można jednak, zdaniem NSA, w jej ramach pomijać zagadnienia merytorycznego - czy na tle okoliczności danej sprawy podatkowej, związanych z bytem zobowiązania podatkowego, wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dokonanie oceny powinno być wcześniej przeprowadzone przez organ podatkowy, stosujący art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. przy rozpatrywaniu sprawy podatkowej. W przypadkach wątpliwych,
w szczególności wówczas, gdy moment wszczęcia postępowania w sprawie
o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jest bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego, wyjaśnienie tej kwestii powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji podatkowej, stosownie do art. 210 § 4 O.p. Taka informacja jest konieczna, aby z jednej strony - zagwarantować podatnikowi,
że postępowanie podatkowe jest prowadzone w sposób budzący zaufanie
do organów podatkowych, zgodnie z art. 121 § 1 O.p., z drugiej zaś
- jej zamieszczenie umożliwi następnie dokonanie oceny prawidłowości zastosowania tej instytucji przez sąd administracyjny kontrolujący akt wydany przez organ podatkowy.
Jeszcze raz wymaga zatem podkreślenia, że również fakt występowania
w orzecznictwie sądów administracyjnych odmiennej wykładni przepisów prawa, stanowiących podstawę wydania decyzji ostatecznej nie jest ani nowym dowodem ani okolicznością faktyczną o których ww. przepisie. Odmienne rozumienie tej kwestii prowadziłoby do sankcjonowania kolejnej, merytorycznej kontroli instancyjnej.
W przedmiotowej sprawie Sąd podzielił zatem stanowisko Organu podatkowego,
że wskazane przez Skarżącego nowe okoliczności czy też nowe dowody
nie spełniły przesłanek określonych przepisem art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Co więcej, w wyroku WSA w Szczecinie z 5 września 2019 r., I SA/Sz 234/19,
oddalającym skargę Skarżącego na ww. decyzję Organu odwoławczego z [...] grudnia 2018 r., Sąd nie dopatrzył się uchybień Organu dotyczących kwestii formalnych wszczęcia postępowania karnoskarbowego jak i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych ww. decyzją ostateczną. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że zasadne było stanowisko, że Organ
I instancji uczynił zadość postanowieniom art. 70c O.p., zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego
lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu
lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego
w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Należało też wskazać,
iż treść powyższego pisma jest wystarczająca do tego by uznać, że zawieszenie było skuteczne. Jak bowiem wskazał NSA w uchwale z dnia 18 czerwca 2018 r.,
I FPS 1/18 zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c O.p. informujące, że z określonym co do daty dniem, na skutek przesłanki z art. 70 § 6
pkt 1 O.p. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające
do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia
tego zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Powyższy wyrok
jest prawomocny i zgodnie z art. 170 P.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który
je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach
w ustawie przewidzianych także inne osoby. Argumenty, na które aktualnie powołuje
się Skarżący, nie stanowią podstawy do podważenia oceny prawnej wyrażonej
w prawomocnym orzeczeniu sądu, albowiem w wyroku tym ocenie Sądu poddane zostały okoliczności i dowody w zakresie możliwości orzekania przez organy
po terminie przedawnienia z art. 70 § 1 O.p. Skarżący zaś nie wskazał w sprawie nowych okoliczności i dowodów w rozumieniu art. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Dopóki zatem nie zostaną zmienione przepisy prawa mające zastosowanie do tych praw
lub obowiązków, bądź nie wyjdą na jaw dotyczące ich nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi, a istniejące w dniu wydania decyzji, dopóty - niezależnie od trybu, w jakim wydawane są kolejne decyzje w danej sprawie - oceny prawne, jakie uprzednio zostały w niej sformułowane przez sąd, mają charakter wiążący. Wobec niewskazania przez Skarżącego w tym zakresie
w postępowaniu wznowieniowym okoliczności nowych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 i 7 O.p. – Organ nie mógł tej kwestii rozstrzygnąć odmiennie, niż wynika to z ocen prawnych wywiedzionych w wyroku wskazanym powyżej.
Jak słusznie zatem zauważył Organ – postępowanie wznowieniowe nie służy do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – okaże się, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania,
że przesłanki wznowienia postępowania nie wystąpiły, Organ wydaje decyzję
o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.
Reasumując, przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonej decyzji
w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło