I SAB/Sz 43/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Burmistrza Wolina w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę . D. J. (dalej: "skarżąca") 6 lutego 2025 r. złożyła do Burmistrza Miasta (dalej: "organ") pismo zatytułowane "wniosek o informację publiczną", w którym zrelacjonowała wymianę pism z organem tj. wskazując na własne pismo z 28 listopada 2024 r., odpowiedź organu z 12 grudnia 2024 r., kolejne własne pismo z 14 stycznia 2025 r. oraz wyraziła swoje niezadowolenie z braku realizacji jej żądań, zawartych w ww. stanowiskach, w zakresie podjęcia skutecznych działań organu w sprawie uporządkowania działki nr [...], położonej w W. oraz wydania przez organ decyzji nakazującej właścicielowi ww. działki uprzątnięcie z jej terenu odpadów. Dlatego też skarżąca zwróciła się nawiązując do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") z żądaniem by organ podał podstawę prawną swojego "milczenia". Pismem z 19 lutego 2025 r. organ poinformował skarżącą, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z 10 lutego 2025 r., w którym stwierdził, że w obecnym stanie faktycznym brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji na podstawie art. 26 ustawy o odpadach. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu, gdyż według niej odpowiedź organu z 19 lutego 2025 r. "nie stanowi realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej", co, jej zdaniem, przesądza o konieczności złożenia skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 25 kwietnia 2025 r. stanowiącym replikę do odpowiedzi organu na skargę skarżąca podtrzymała swoją skargę. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust.1 u.d.i.p.). Bezspornie organ jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust.1 u.d.i.p.). Ograniczenie prawa do informacji publicznej reguluje art. 5 u.d.i.p., zaś przedmiot informacji publicznej zawarty jest w art. 6 u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (art. 13 ust.1 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła 6 lutego 2025 r. wniosek o udzielenie informacji publicznej domagając się podania podstawy prawnej "milczenia" organu w sprawie realizacji adresowanych do organu żądań w zakresie podjęcia skutecznych działań organu w sprawie uporządkowania działki nr [...], położonej w W. oraz wydania przez organ decyzji nakazującej właścicielowi ww. działki uprzątnięcie odpadów, znajdujących się na tej działce. W orzecznictwie sadowym i piśmiennictwie przyjmuje się jednolicie, że tryb określony w u.d.i.p. nie ma zastosowania do udzielania informacji o przepisach prawa lub informacji o przepisach prawa zastosowanych w indywidualnej sprawie. W kategorii informacji publicznej nie mieści się także ubieganie się o wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych. W takim przypadku adresat wniosku udziela odpowiedzi pismem zawiadamiającym o tym fakcie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 3, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., s. 137; wyrok WSA w Łodzi z 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 122/17; wyroki WSA w Warszawie z: 9 marca 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 1064/15 i 11 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 344/16; wyrok WSA w Szczecinie z 5 czerwca 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 31/13, wyrok NSA z 9 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest także stanowisko, zgodnie z którym pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. W orzecznictwie tym wskazano m.in., że wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (np., wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 3 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Go 52/17, wyrok WSA w Krakowie z 4 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 126/17). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nakłada na dysponentów informacji publicznej obowiązek udostępnienia informacji wynikającej z posiadanych przez te podmioty dokumentów. Informacja publiczna musi dotyczyć sfery faktów (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29), musi istnieć w formie zmaterializowanej tj. w postaci zapisu na nośniku informacji (M. Pawełczyk, Zmaterializowana forma informacji jako jeden z podstawowych elementów definicji informacji publicznej, Radca Prawny 2012/12/2-5). Charakter taki ma informacja istniejąca którą organ posiada już w swoich zasobach (wyroki NSA z 10 stycznia 2018 r., I OSK 452/16, z 14 września 2012 r., I OSK 1177/12). Z tych względów nie można skutecznie domagać się udostępnienia informacji, której organ w swojej dokumentacji nie posiada. Ponadto wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może zmierzać do inicjowania działań przez organy administracji. W oparciu o tę ustawę nie można także żądać formułowania poglądów czy opinii w danej kwestii. Wyjaśnianie podstaw prawnych działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy to bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 lipca 2021 r., II SA/Wa 557/21, WSA w Gorzowie Wlkp. z 13 września 2017 r., II SAB/Go 52/17, WSA w Krakowie z 4 września 2017 r., II SAB/Kr 126/17). Podobnie domaganie się informacji o treści obowiązujących przepisów prawa nie nosi znamion informacji publicznej, toteż w takim wypadku u.d.i.p. nie znajduje zastosowania (por. wyroki NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 1380/12, z 22 listopada 2012 r. I OSK 1963/12). Instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma też na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organów. Przepisy u.d.i.p. nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowania i do których realizacji powołane są właściwe organy kontrolne (wyrok WSA w Warszawie z 14 sierpnia 2024 r., II SAB/Wa 71/24). W świetle przywołanych wyżej poglądów prawnych orzecznictwa sądowego i doktryny treść wniosku skarżącej, na którą składa się prośba o podanie podstawy prawnej "milczenia" organu w zakresie odpowiedzi na wcześniejsze pisma strony i zawarte tam żądania podjęcia działań, zasadne jest uznanie, że żądanie objęte wnioskiem nie stanowi informacji publicznej, albowiem nie odnosi się do sfery faktów. Skarżąca zarzuca brak działania organu mając na uwadze konkretną podstawę prawną, czyli jej żądanie dotyczy kwestii prawnych. Nie dotyczy zatem pozyskania informacji o sprawach publicznych. Odnosząc się natomiast do treści pism procesowych skarżącej należy zauważyć, że zawierają polemiczne stanowiska co do treści odpowiedzi udzielonej na wniosek, w tym co do obowiązujących przepisów prawa, krytykę sposobu oceny przez organ podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego wobec osoby trzeciej, w oparciu o wskazywaną przez skarżącą podstawę prawną, a także zarzuty nierzetelnego udostępnienia informacji publicznej. Kwestie te nie są natomiast objęte oceną sądu administracyjnego w postępowaniu ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W szczególności u.d.i.p. nie przewiduje rozwiązania prawnego, przy pomocy którego sąd administracyjny mógłby weryfikować prawdziwość czy też rzetelność informacji udostępnionej wnioskodawcy. Procedura udostępnienia informacji publicznej nie służy także do prowadzenia z organem sporów i polemik na temat objętych wnioskiem okoliczności faktycznych, a także do formułowania ocen działań organu w danej dziedzinie. Oceniając z kolei zachowanie adresata wniosku, zdaniem Sądu, stanowiło adekwatną do okoliczności kontrolowanego przypadku formę jego terminowego załatwienia. Przy tym nadmienić należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia działania na podstawie odpowiednich przepisów, zwleka z ich podjęciem. Nie jest to jednak równoznaczne z możliwością żądania podjęcia przez organ stosownych działań przez każdą osobę. Należy pamiętać, że z żądaniem podjęcia przez organ ww. działań może wystąpić wyłącznie osoba uprawniona na podstawie przepisów prawa. Postępowanie administracyjne w przedmiocie usunięcia odpadów wszczynane jest przez organ z urzędu. Wyjaśnić należy, że przepisy u.d.i.p. nie są podstawą do żądania od organu wszczęcia postępowania administracyjnego w stosunku do innej osoby. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organ administracyjny regulowane jest co do zasady przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustaw szczególnych. Podkreślić należy, że przyczyny niewydania decyzji w zakresie usunięcia odpadów w stosunku do innej osoby nie podlegają badaniu Sądu w ramach postępowania o udzielenie informacji publicznej. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.