II SA/Sz 1075/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zatrzymał J. M. prawo jazdy kat. AB nr [...], wydane na druku serii [...] w dniu [...] r., w związku z niepoddaniem się w wyznaczonym w terminie, tj. w ciągu 30 dni od doręczenia decyzji, kursowi reedukacyjnemu w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii, na który został skierowany decyzją z dnia [...] r., nr [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że powyższa decyzja wydana została w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., sygn. akt II W [...], na podstawie którego skazano J. M. za popełnienie wykroczeń z art. 87 § 1 k.w. i 95 k.w., tj. kierowanie pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], będąc w stanie po użyciu alkoholu. Od decyzji tej J. M. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wyjaśniło, że w pkt II ww. wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., sygn. akt II W [...] wobec strony orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A na okres 7 miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku, tj. od dnia [...] r., Kolegium stwierdziło, że faktycznie (oświadczenie odwołującego) akta sprawy wskazują na fakt zwrotu w dniu [...] r. przez J. M. prawa jazdy kategorii A, B, B1 o nr [...]. Zdaniem Kolegium, bezzasadny jest pogląd odwołującego, że skoro Sąd orzekł o zakazie zatrzymania wyłącznie prawa jazdy kategorii A, to niesłuszna jest decyzja o zatrzymaniu tego dokumentu we wszystkich kategoriach. Zauważyć bowiem trzeba, że w obiegu prawnym znajduje się decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. o skierowaniu odwołującego na egzamin sprawdzający kwalifikacje, która została wydana z innego tytułu aniżeli przedmiot niniejszego postępowania. Fakt ten, w ocenie organu, był powodem do poinformowania zainteresowanego o konieczności poddania się powyższemu egzaminowi, mimo że faktycznie nie miał żadnego związku z niniejszą sprawą i ww. wyrokiem Sądu Rejonowego w G.. Kolegium stwierdziło, że okoliczność zwrotu przez kierowcę dokumentu prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną, wynikającą z ww. wyroku sądu powszechnego. Organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami ma obowiązek prawny, wynikający z przepisu art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami, który ma charakter obligatoryjny i nie zezwala na dowolność, uznaniowość (przepis procesowy). J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa: - art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 102 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego zastosowanie i zatrzymanie prawa jazdy kat. B, a także rozstrzygnięcie w tym zakresie, pomimo że prawo jazdy zostało już zatrzymane w związku z wyrokiem SR w G. z dnia [...] r.; - art. 107 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe pouczenie strony w zakresie konieczności zdawania egzaminu państwowego na prawo jazdy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, że zatrzymanie stronie prawa jazdy ma związek z nie poddaniem się kursowi reedukacyjnemu w związku z kierowaniem pojazdem pod wpływem alkoholu. Powodem skierowania na kurs był wyrok SR w G. z dnia [...] r., z którego wynikał zakaz prowadzenia pojazdów kat. A. Tymczasem na dzień wydania decyzji zwrócił (w dniu [...] r.) swoje prawo jazdy kat. A, B, B1 w związku z wydaniem ww. wyroku. W ocenie skarżącego w sytuacji, kiedy zakaz pojazdów wynikający z wyroku dotyczy kategorii A, to brak jest podstaw do żądania zwrotu prawa jazdy w zakresie kat. B (powinno dotyczyć tylko kat. A). Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1034/16, w treści którego Sąd wskazał, że brak jest podstaw do rozszerzania przez organy administracji sankcji orzeczonych wyrokiem sądu karnego w zakresie kolejnych kategorii objętych prawem jazdy. Końcowo skarżący wskazał, że w pouczeniu decyzji wskazano, że po zakończeniu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych będzie zobowiązany do zdania egzaminu, aby odzyskać prawa jazdy. Nadmienił przy tym, że orzeczony wobec niego zakaz ma trwać 7 miesięcy, co powoduje, że brak jest podstaw do kierowania go na egzamin. Zdaniem skarżącego, taki obowiązek powstałby, gdyby okres zatrzymania prawa jazdy orzeczony został na okres przekraczający 1 rok i dlatego pouczenie jest wadliwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, nie może zostać uwzględniona. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w zgodzie z prawem orzekającą o zatrzymaniu prawa jazdy. W sposób przekonujący, poparty dowodami Kolegium wykazało zaistniałe w sprawie przesłanki powodujące konieczność wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] r., a wydana przez organ odwoławczy decyzja została szczegółowo uzasadniona i zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości co do ustaleń okoliczności faktycznych i prawnych. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż niewątpliwym w sprawie jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., sygn. akt II W [...] został orzeczony wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A na okres siedmiu miesięcy za popełnienie wykroczeń z art. 87 § 1 k.w. i 95 k.w., tj. kierowanie pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], będąc w stanie po użyciu alkoholu. Powyższa okoliczność zobowiązywała Prezydenta Miasta K. do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii. Stosownie bowiem do treści art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2017 r., 978 ze zm.) starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ww. ustawy, osoba skierowana na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5, jest obowiązana do: 1) odbycia kursu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji administracyjnej o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście zaświadczenia o ukończeniu kursu w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście zaświadczenia, o którym mowa w pkt 2. Skarżący w zakreślonych przez przepis terminach nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków i dlatego, w dniu [...] r., zostało wszczęte z urzędu przez organ I instancji postępowanie w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy w związku z niepoddaniem się kursowi reedukacyjnemu w wyznaczonym terminie. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że w takiej sytuacji faktycznej organ administracji związany był treścią przepisu art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że w ustalonych okolicznościach sprawy Prezydent Miasta K. zobligowany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei, stosownie do treści art. 12 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Z powyższych przepisów ustawy o kierujących pojazdami wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, że jeżeli wobec danej osoby obowiązuje orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A, to w tym czasie niedopuszczalne jest wydanie takiej osobie prawa jazdy kategorii B1 lub B. Podkreślić trzeba, że samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innej, niż prawo karne, gałęzi prawa. Tym samym – uwzględniając brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami – należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej przez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Takie stanowisko odpowiada jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. w wyrokach: z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1860/17, z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 688/16, z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 226/16, z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 105/16, z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2715/16, z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 678/14, z dnia 18 grudnia 2015, sygn. akt I OSK 888/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http:// orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Odnosząc się do pouczenia o konieczności poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje, jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium, dotyczy ono kwestii ubiegania o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w związku ze znajdującą się w obrocie prawnym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. o skierowaniu skarżącego na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje, która to decyzja nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W świetle powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia podczas kontroli sprawy. Podobnie, okoliczności mogących stanowić przyczynę uwzględnienia skargi, Sąd nie znalazł z urzędu, nie będąc związany zarzutami, wnioskami oraz argumentacją skargi. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.