II SA/Sz 1181/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-09-27
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeśli istnieją wątpliwości co do sumarycznej mocy promieniowania i zasięgu oddziaływania na tereny dostępne dla ludności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wywiązały się należycie z obowiązku wyjaśnienia wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Brak było prawidłowych ustaleń dotyczących sumarycznej mocy promieniowania, nakładania się wiązek, zasięgu oddziaływania oraz jego wpływu na istniejącą i potencjalną zabudowę w miejscach dostępnych dla ludności, co uniemożliwiało ocenę, czy wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. N. na decyzję Wojewody Z., która uchyliła decyzję Starosty K. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Starosta odmówił, uznając niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając inwestycję za zgodną z planem i nie wymagającą oceny oddziaływania na środowisko. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących lokalizacji stacji bazowych i inwestycji celu publicznego, a także naruszenie zasady dwuinstancyjności i obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Z. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. i zasądzenie od Wojewody Z. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego J. N. kwotę [...](tysiąc [...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...],
na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz
na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił [...] Sp. z o.o. w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] "[...]" w miejscowości G., działka nr [...], obręb G., gmina K. .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona w dniu 1 marca 2017 r. wystąpiła z wnioskiem do Starosty [...] o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] "[...]", do której dołączono dokumenty zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wobec nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji architektoniczno-budowlanej, organ postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał inwestora do usunięcia braków wspomnianej dokumentacji. Inwestor złożył co prawda uzupełnienie brakujących dokumentów jednak, zdaniem organu, nie zostały usunięte wszystkie nieprawidłowości występujące w sprawie.
Starosta zwrócił uwagę, że przedmiotowa działka leży na terenie funkcjonalnym oznaczonym na rysunku planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości G. – symbolem B7b UH, UG, którego przeznaczenie podstawowe - to tereny zabudowy usług handlu i gastronomii zaś przeznaczenie uzupełniające – jako mieszkanie właściciela w poddaszu użytkowym.
Natomiast zgodnie z ustaleniami zawartymi w § 16 ust. 11 pkt 5 wspomnianego planu zagospodarowania przestrzennego, "na terenie funkcjonalnym A36 UT utrzymuje się istniejące stacje telefonii komórkowej zgodnie z warunkami dla jednostki, zakaz lokalizacji nowych stacji na pozostałym terenie".
Starosta podkreślił, że organ właściwy w sprawie wydania pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 35 ustawy Prawo budowlane, jest związany ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, a w przypadku stwierdzenia niezgodności planowanej inwestycji w tym zakresie zobowiązany jest odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ nie zgodził się z zarzutem strony zawartym w odpowiedzi na postanowienie, że pominął on przy analizowaniu dokumentacji budowlanej zapisy art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. W jego ocenie, treść art. 46 pkt 2 jednoznacznie wskazuje, iż dopuszcza się lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Ponieważ stacja bazowa telefonii komórkowej operatora [...] [...] o wysokości 16 m, zlokalizowana została na terenie funkcjonalnym oznaczonym na rysunku planu symbolem B7b UH, UG, tak więc dla tego terenu zgodnie z § 16 ust. 11 pkt 5 ww. planu miejscowego zakazuje się lokalizacji nowych stacji telefonii komórkowej za wyjątkiem terenu A36 UT.
W świetle powyższych ustaleń, projektowana stacja bazowa telefonii cyfrowej sieci [...] [...] jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości G., gmina K. .
Starosta zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z pkt 2 postanowienia nakładającym obowiązek doprowadzenia do zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w zakresie § 13a pkt 1 i 2 nie wskazano przepisów prawa, w oparciu o które dokonano określenia obszaru oddziaływania obiektu – zgodnie z § 13a ww. rozporządzenia, informacja o obszarze oddziaływania obiektu powinna zawierać szczegółowe wskazanie przepisów prawa,
w oparciu o które projektant dokonał określenia obszaru oddziaływania obiektu.
W ocenie organu, nie wystarczy wskazać wyłącznie przepisy, których unormowania mogą mieć wpływ na określenie obszaru oddziaływania obiektu. Trzeba wskazać odniesienia szczegółowe do przepisu (tj. jednostki redakcyjne aktów prawnych)
w oparciu, o które projektant ustalił, że znajdują się one w obszarze oddziaływania inwestycji.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] Spółka z o.o. w W. wniosła o jej uchylenie i wydanie przez organ odwoławczy decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę zgodnie z wnioskiem Spółki.
Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nie ustanawiają zakazu, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, gdyż plan wyznacza miejsce lokalizacji nowych stacji bazowych na terenie funkcjonalnym A36 UT. W jej ocenie, konsekwencją przyjętych zapisów tego Planu jest "zakaz lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowej" we wszystkich innych terenach ww. Planu, natomiast na terenie funkcjonalnym A36 UT praktycznie niemożliwe jest skuteczne zlokalizowanie planowanej przez Spółkę inwestycji, bowiem teren ten jest obiektywnie nieefektywny dla wzniesienia nowej instalacji, gdyż istnieje już taka, wykorzystywana przez innego operatora.
W związku z powyższym, jako że zakaz ustanowiony w Miejscowym Planie ma jedynie charakter uznaniowy, należy zastosować regułę interpretacyjną zawartą w art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych i orzec na korzyść Spółki.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] Spółki z o.o. z siedzibą w W. obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] [...].
W motywach decyzji organ wskazał, że wpływ przedmiotowej inwestycji na środowisko polega na emisji pól elektromagnetycznych. Na podstawie obliczeń przeprowadzonych w dokumentacji "analizy występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2" stwierdzono, że dla przedmiotowej konfiguracji anten sektorowych zgodnie
z rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozpatrywana stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych w środowisku wskazano
w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów.
Jak wskazano w analizie występowania pól elektromagnetycznych, projektowane anteny sektorowe będą pracowały w częstotliwościach 800 MHz, 900 MHz, 1800 MHz, 2100 MHz i 2600 MHz.
W formie graficznej przedstawiono, że strefy ponadnormatywne występują wyłącznie w wolnej przestrzeni w miejscach niedostępnych dla ludzi, (na rys. 1 - widok w płaszczyźnie poziomej, rys. 2 widok w płaszczyźnie pionowej, obrazują przewidywany rozkład występowania pól elektromagnetycznych o gęstości mocy wyższych od dopuszczalnych). Pokazano zasięgi oddziaływania pół elektromagnetycznych o natężeniu przekraczającym 0,1 W/m2 pochodzące od wszystkich anten umieszczonych na stacji. Obliczone i pokazane na rysunkach zasięgi występowania wartości granicznych pola elektromagnetycznego odpowiadają maksymalnym wielkościom z jakimi stacja mogłaby pracować. Jak wynika z dokumentacji projektowej pola elektromagnetyczne o wartości gęstości mocy większych niż 0,1 W/m2 nie będą występować w miejscach dostępnych dla ludności.
Wiązki promieniowania o gęstości pola elektromagnetycznego przekraczającej 0,1 W/m2 emitowane przez anteny nadawcze sektorowe i anteny radiolinii występują
w wolnej przestrzeni, rys. 2 - widok w płaszczyźnie pionowej - rysunek przedstawiający otoczenie analizowanej stacji bazowej obrazujący brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych ukazuje, że promieniowanie w odległości 70 m przy max. i min. pochyleniu - 5° dla azymutu 290° i azymutu 200° występuje na wysokości 21,5 m n.p.t., zaś dla azymutu 80° występuje na wysokości 21, 8 m n.p.t. Nie będą zatem negatywnie oddziaływały na ludzi i środowisko.
Przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8).
Wobec powyższego uznano je za nieniosące ryzyka wystąpienia znaczącego oddziaływania na środowisko, dlatego inwestycja nie podlega konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem organu, w myśl art. 71 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. u z 2008 r. Nr 199 poz. 1227) niniejsza inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Jednocześnie Wojewoda nie zgodził się z poglądem Starosty [...]
o braku możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej z uwagi na niezgodność z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wskazał, że zapisy wspomnianego planu obowiązującego w miejscowości G., określają jedynie, iż na terenie A36 UT utrzymuje się istniejącą stację telefonii komórkowej zgodnie z warunkami dla jednostki; zakaz lokalizacji nowych stacji na pozostałym terenie. Zapisy miejscowego planu nie wskazują na jakim terenie możliwe jest sytuowanie nowych masztów antenowych. W myśl ustawy
o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, rozwiązania przyjęte
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Jak wynika
z ww. ustawy wspomniany plan nie może wprowadzać zakazów które ograniczają możliwość lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Przedmiotowa lokalizacja stacji bazowej na dz. nr [...] w miejscowości G. nie jest sprzeczna z określonym w planie przeznaczeniem terenu B7b UH UG tereny zabudowy usług handlu i gastronomii, i przeznaczenie uzupełniające - mieszkanie właściciela w poddaszu użytkowym. Jak wynika z zapisu dotyczącego usług należy przez to rozumieć działalność, której celem jest zaspokojenie potrzeb ludności, a nie wytwarzanie metodami przemysłowymi dóbr materialnych, przy czym działalność ta nie może powodować uciążliwości w emisji substancji, energii oraz hałasu i nie może być przedsięwzięciem, dla którego jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Przedmiotowa inwestycja służy zaspokojeniu potrzeb ludności oraz nie jest przedsięwzięciem, dla którego jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Biorąc pod uwagę powyższe, jak również kompletność projektu budowlanego, zdaniem Wojewody, należało decyzję organu I instancji uchylić i orzec o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. N. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł o jej uchylenie jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], a także
o zasądzenie od Wojewody Z. kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z uwzględnieniem opłat skarbowych za pełnomocnictwa.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie:
- art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie przez pominięcie, że dopuszcza się do lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń, co w niniejszej sprawie ma zastosowanie, albowiem stacja bazowa telefonii komórkowej operatora [...] "[...]" nr [...], zlokalizowana została na terenie funkcjonalnym oznaczonym na rysunku planu symbolem 57b UH, UG, tak więc dla tego terenu zgodnie z § 16 ust. 11 pkt 5 planu miejscowego zakazuje się lokalizacji nowych stacji telefonii komórkowej za wyjątkiem terenu A36 UT;
- art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego uznania, że przedmiotowa inwestycja została zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej, podczas gdy inwestor nie wykazał dążenia do zaspokojenia istniejącej i niezaspokojonej jeszcze potrzeby, albowiem istniejąca już na tym terenie infrastruktura telefonii komórkowej w pełni zaspokaja potrzeby mieszkańców;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie:
- naruszenia zasady dwuinstancyjności uregulowanej w art. 15 k.p.a. z uwagi na to, że przedmiotowa decyzja nie mogła zostać poddana kontroli przez organ odwoławczy;
- art. 77 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę, a tym samym przeprowadzenie prawidłowych ustaleń faktycznych. Materiał dowodowy został zgromadzony pobieżnie i powierzchownie, nie ustalono okoliczności, które mają istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. nie ustalono kwestii dotyczących istniejącej już na tym terenie infrastruktury telefonii komórkowej, która w pełni zaspokaja potrzeby mieszkańców, przy czym organ II instancji oparł swoje ustalenia w kwestii potencjalnego ponadnormatywnego oddziaływania jedynie na załączonej przez inwestora analizie przedsięwzięcia, pomimo usytuowania zabudowań mieszkalnych w odległości kilkumetrowej od planowej stacji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. pełnomocnik uczestnika postępowania [...] Spółki z o.o. w W. wniósł o oddalenie skargi oraz złożył pismo z dnia 17 stycznia 2018 r. skierowane do Starosty [...] wraz z formularzem zgłoszenia stacji oraz sprawozdaniem z badania rozkładu pól elektromagnetycznych z dnia 12 stycznia 2018 r.
W dniu 12 września 2018 r. pełnomocnik ww. uczestnika złożył dodatkowo pismo z dnia 11 sierpnia 2018 r., w którym podtrzymał twierdzenia złożone na rozprawie w dniu 6 września 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według wskazanego wyżej kryterium, doprowadziła do uznania, że decyzja ta, podobnie jak decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Z. uchylająca w całości decyzję Starosty [...]
o odmowie zatwierdzenia projektu budowalnego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] [...] w miejscowości G., działka nr [...], obręb G., gmina K. oraz zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę opisanej wyżej stacji bazowej.
Starosta [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowalnego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej uznając, że jest ona niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości G..
Wojewoda nie zgodził się z powyższym stanowiskiem Starosty [...]. Podkreślił, że zapisy tego planu nie wskazują na jakim terenie możliwe jest sytuowanie nowych masztów antenowych. Jednocześnie z przepisów ustawy o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych wynika, że rozwiązania przyjęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wprowadzać zakazów, które ograniczają możliwości lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Organ odwoławczy przyjął, że na podstawie obliczeń przeprowadzonych
w dokumentacji "analizy występowania pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2" można stwierdzić, iż dla przedmiotowej konfiguracji anten sektorowych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozpatrywana stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Wojewoda przyjął ponadto, że inwestor załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością dz. nr [...] na cele budowlane, informację BIOZ, warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, opinię Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z [...] r. akceptującą lokalizację przedmiotowej stacji bazowej oraz dokumentację geotechniczną, 4 egzemplarze projektu budowalnego, zaświadczenie projektantów
o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualne na dzień opracowania projektu, oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie
z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Biorąc pod uwagę treść art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz kompletność projektu budowalnego organ uznał, że należy uchylić decyzję organu I instancji i orzec o zatwierdzeniu projektu budowalnego i wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie Sądu, pomimo, że stanowisko Wojewody co do braku sprzeczności lokalizacji inwestycji z określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniem terenu (B7b UH UG – tereny zabudowy usług handlu i gastronomii) okazało się trafne, to jednak wydaną przez niego decyzję, podobnie jak poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] należy uznać za przedwczesną.
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że – jak słusznie przyjął organ odwoławczy – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wprowadzać zakazów, które ograniczają możliwości lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Zgodnie bowiem z treścią art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r.
o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2062), miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zwany dalej "planem miejscowym", nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej,
a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne
z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu (art. 46 ust. 2 ww. ustawy). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że przepis art. 46 stosuje się także do planów miejscowych obowiązujących w dniu wejścia w życie cytowanej ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (art. 75 ust. 1 ustawy).
Zdaniem Sądu analiza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości G. prowadzi do wniosku, że plan ten uniemożliwia lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie bowiem z § 16 ust. 11 pkt 5 wspomnianego planu, na terenie funkcjonalnym A36 UT utrzymuje się istniejące stacje telefonii komórkowej zgodnie
z warunkami dla jednostki; zakaz lokalizacji nowych stacji na pozostałym terenie.
Cytowany przepis zakazuje zatem lokalizacji nowych stacji na terenie innym niż teren A36 UT, jednocześnie na wspomnianym terenie A36 UT utrzymuje wyłącznie istniejące stacje telefonii komórkowej i nie wspomina o możliwości lokalizowania nowych stacji. Z ustaleń szczegółowych dla terenów funkcjonalnych wynika, że opisany wyżej teren zgodnie z przeznaczeniem podstawowym ma stanowić teren zabudowy usług turystycznych – pensjonat. Jako przeznaczenie uzupełniające w § 17 ust. 36 pkt 1 lit b uchwały z dnia 8 sierpnia 2006 r. wskazano – zaplecze gospodarcze pensjonatu – mieszkanie właściciela. Wspomniany ust. 36 § 17 uchwały, o antenach telefonii komórkowej wspomina wyłącznie w pkt 9 w pozycji "inne", wskazując, że "istniejące i modernizowane anteny telefonii komórkowej nie mogą spowodować szkodliwego oddziaływania na ludzi i zwierzęta w obszarze ich przebywania; nie dopuszcza się do zwiększenia sumarycznej emisji szkodliwego promieniowania".
Zdaniem Sądu, z uwagi na powyższe realizacja nowych stacji telefonii komórkowej nie została przewidziana także na terenie oznaczonym symbolem A36 UT.
Na marginesie jedynie należy zgodzić się z inwestorem, że lokalizowanie wszelkich projektowanych stacji telefonii komórkowej na opisanym wyżej terenie funkcjonalnym mija się z celem bowiem tak niewielki obszar jest w stanie obsłużyć istniejąca już stacja.
Za nietrafny należy jednocześnie uznać pogląd skarżącego, że przedmiotowa inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego.
Jak stanowi art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073), przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym)
i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073).
Celem publicznym zgodnie z powołanym art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), jest
m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Z kolei art. 4 pkt 18 wspomnianej ustawy stanowi, że przez pojęcie łączności publicznej należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego. Natomiast publicznie dostępną usługę telekomunikacyjną stanowi usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników (art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne – Dz.U. z 2017 r., poz. 1489).
Obecnie jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym,
że stacja bazowa telefonii komórkowej jest urządzeniem, które stanowi element niezbędny dla funkcjonowania sieci telekomunikacyjnej, bezpośrednio związanym ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Skoro jest to zamierzenie inwestycyjne
w sieci telekomunikacyjnej wykorzystywanej do świadczenia usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników, to posiada ono status urządzenia łączności publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i tym samym stanowi inwestycję celu publicznego (vide: NSA w wyrokach z dnia: 4 października 2005 r., sygn. akt II OSK 495/05; 10 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 811/05; 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 521/08; 8 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1109/08; 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 59/12; 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1829/12; 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 447/13; 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2057/13; 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 44/14; 6 maja 2016 r., sygn. akt II 2106/14 – baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Ten pogląd znalazł również akceptację w literaturze prawniczej, w której stwierdzono, że możliwa jest w aktualnym stanie prawnym realizacja inwestycji celu publicznego przez podmiot prywatny (tj. inny niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego albo państwowa lub komunalna osoba prawna) i w całości
z niepublicznych środków – wystarczy, że ów podmiot zmierza do realizacji jednego
z ustawowo określonych celów publicznych o zasięgu lokalnym lub ponad lokalnym (vide: T. Grossmann w: Państwo i Prawo 2005/9/81, "Pojęcie inwestycji celu publicznego w dziedzinie łączności"; L. J. Kamiński "Postępowanie administracyjne
w sprawach budowlanych, zagadnienia procesowe", Warszawa 2008, Municipium S.A.).
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja ma status inwestycji celu publicznego.
Pomimo, że wskazane wyżej zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, jednak zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] podlegały uchyleniu bowiem – jak już wskazano powyżej - wydane zostały przedwcześnie.
Organ I instancji błędnie uznając, że lokalizacja inwestycji jest niezgodna
z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaniechał badania jej zgodności z przepisami prawa w pozostałym zakresie, wobec czego w istocie brak jest uzasadnienia dla odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej.
Z kolei organ II instancji uchylając powyższą decyzję i orzekając o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę tej inwestycji przyjął, że spełnia ona wszystkie wymogi określone przepisami prawa pomijając jednak kwestie, o których będzie mowa poniżej.
Zaskarżona decyzja została wydana po ustaleniu, że dla planowanego przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bowiem nie zalicza się ono do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.) a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2016 r. poz. 71 – j.t.).
Zgodnie z treścią art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi
w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami,
w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia
20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz
z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN".
Z kolei w myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r., poz. 1405), przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Podstawą ustalenia, czy dla danego przedsięwzięcia wymagane jest (lub może być) przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) a w szczególności jego § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8.
Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Kolejny z przywołanych przepisów stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2
ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, który podziela także sąd orzekający w niniejszej sprawie, że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, iż celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko.
Dla poczynienia prawidłowych ustaleń dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania się lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2706/13, z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 139/14, z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1839/16 czy też z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 708/15, z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 3083/15 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie niezbędne było zarówno rozważenie, czy organy dokonały prawidłowych ustaleń
w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, przy uwzględnieniu ilości anten i ich wzajemnego oddziaływania jak i to, czy ustalenia w zakresie zasięgu oddziaływania inwestycji prawidłowo odniesiono do terenu, na który będzie ona oddziaływać, w szczególności miejsc dostępnych dla ludności.
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organy z obowiązków tych nie wywiązały się należycie. W toku postępowania nie wyjaśniono jaki wpływ na środowisko będzie miała planowana inwestycja jako całość, a nie poszczególne anteny. Co prawda w tabeli nr [...] stanowiącej załącznik do "Analizy występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2" (załączonej do projektu budowlanego) wskazuje się, że maksymalny zasięg występowania obszarów pól e-m o poziomach wyższych od 0,1 W/m2 wynosi 68,6 m (dla azymutów 2900, 800 i 2000), jednak brak jest niezbędnego wyjaśnienia, z którego wynikałoby w jaki sposób wartości te wyliczono. Co więcej, przedstawione w tabeli nr [...] dane wskazują, że zasięg obliczono (choć nie wiadomo w jaki sposób) jedynie w wypadku gęstości mocy (wskazuje na to podana jednostka, tj. W/m2). Z kolei w pkt 3 wspomnianej Analizy ("Metodologia oraz wyniki obliczeń"), podano, że tabela ta przedstawia wykaz, parametry techniczne i maksymalne zasięgi obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych oraz sumaryczne moce EIRP promieniowane izotropowo dla każdej z anten.
Natomiast brak jest takiego wyliczenia dla równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej – nie dla pasm danej anteny ale dla wszystkich anten na poszczególnych azymutach. Należy przy tym zaznaczyć, że przedstawione chociażby w tabeli nr [...] (k. 100 – załączników do projektu) wartości równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla poszczególnych anten na każdym
z azymutów wynoszą odpowiednio: 1969 W, 1916 W i 1975 W. W przypadku poszczególnych anten, aby inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, miejsca dostępne dla ludności nie mogą znajdować się w odległości mniejszej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Jednakże sytuacja może przedstawiać się odmiennie jeżeli sumaryczna wartość równoważnej mocy promieniowania przekroczy 2000 W. Wówczas bowiem wspomniana odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego wynosi nie mniej niż 100 m. Skoro zatem inwestor wyznaczył wspomniany zasięg przy przyjęciu odległości 70 m, a jednocześnie nie przedstawił sumarycznej wartości równoważnej mocy promieniowania to nie pozwala to na dokonanie prawidłowych ustaleń w omawianym zakresie. Z treści uzasadnienia decyzji Wojewody wynika, że organ kwestii tej nie analizował, podając za inwestorem, że z przeprowadzonych w analizie środowiskowej obliczeń wynika, iż pola elektromagnetyczne o gęstości 0,1 W/m2 występują wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności. Brak jest jednak szczegółowych i dających się zweryfikować danych dotyczących przeznaczenia
i faktycznej bądź potencjalnej, możliwej do zrealizowania zabudowy na obszarze oddziaływania inwestycji.
Zaznaczyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, iż przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem, nie może naruszać granic cudzej nieruchomości. Pionowy zasięg własności gruntowej może ograniczać jedynie porządek prawny, w tym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i dotyczące ochrony środowiska (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2012 r., II SA/Gl 672/11, LEX nr 1420400).
Definicję pojęcia "miejsca dostępne dla ludności" zawiera art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z jego treścią przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Oznacza to, zdaniem Sądu, że prawidłowe ustalenia w powyższym zakresie winny obejmować
(po prawidłowym ustaleniu zasięgu oddziaływania wiązek promieniowania) również stwierdzenie, czy na terenie, na który będzie oddziaływać planowane zamierzenie znajduje się zabudowa, jeżeli tak to jaka, a także, czy dla działek znajdujących się
w tym obszarze wydano decyzje o pozwoleniu na budowę. Dopiero bowiem odniesienie prawidłowo określonego zasięgu oddziaływania inwestycji do znajdującej się w nim zabudowy (zarówno istniejącej, jak i tej, która w oparciu o ww. decyzje może powstać) pozwoli na wiarygodne określenie, czy przed wydaniem decyzji niezbędne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.
W niniejszej sprawie takich ustaleń nie poczyniono nie tylko w odniesieniu do zabudowy, która może powstać w oparciu o wydane decyzje o pozwoleniu na budowę, ale nawet w odniesieniu do zabudowań istniejących. Na załączonej do opisanej wyżej Analizy mapie obrazującej zasięg oddziaływania przedmiotowej stacji (68,6 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązek promieniowania poszczególnych anten) widoczny jest obiekt, co do którego nie można wykluczyć, że stanowi miejsce dostępne dla ludności, a który nie były przedmiotem jakichkolwiek rozważań organu odwoławczego.
Powyższego stanowiska Sądu nie zmienia okoliczność, że inwestor dysponuje obecnie sprawozdaniem z badania rozkładu pól elektromagnetycznych, z którego wynika, że uzyskane wyniki badania pola elektromagnetycznego wokół stacji bazowej telefonii komórkowej pozwalają na stwierdzenie, że w otoczeniu stacji w miejscach dostępnych dla ludności nie występują przekroczenia wartości dopuszczalnej równej 7 V/m.
Wspomniane pomiary zostały dokonane wyłącznie w zakresie gęstości mocy pól elektromagnetycznych w paśmie 300 – 300.000 MHz, natomiast pomijają równoważną moc promieniowania izotropowo wyznaczoną dla przedmiotowych anten, w tym w szczególności z uwzględnieniem nakładania się wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny na danym azymucie (o czym była już mowa powyżej).
Tymczasem o tym czy inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź też do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko decyduje odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązek promieniowania anten przy konkretnych wartościach równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla wspomnianych anten.
Inwestor wyników badań w powyższym zakresie nie przedstawił, zatem nie sposób stwierdzić, czy inwestycja należy do przedsięwzięć wymienionych
w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r. czy też nie. Niewątpliwie sam fakt,
że w badaniach przeprowadzonych w dniu [...] r. nie stwierdzono przekroczeń gęstości mocy pól elektromagnetycznych nie jest równoznaczna z brakiem oddziaływania na środowisko z punktu widzenia uregulowań zawartych w cytowanym rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r.
W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia (w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.), Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, uzupełnić materiał dowodowy – w tym w szczególności w zakresie ustalenia parametrów nie tylko dla poszczególnych anten ale także dla całego przedsięwzięcia, jak również w zakresie ustalenia czy na terenie, na który będzie oddziaływać planowane zamierzenie znajduje się zabudowa, jeżeli tak to jaka, a także czy dla działek znajdujących się w tym obszarze wydano decyzje o pozwoleniu na budowę, a następnie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło