II SA/Sz 1262/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A. i T. C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Darłowo Nr XXII/282/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo postanawia odmówić przywrócenia terminu. Stowarzyszenie [...] oraz T.C. w dniu [...] (data wpływu do organu) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na uchwałę Rady Gminy Darłowo, Nr XXII/282/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że Rada Gminy Darłowo wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia [...]) przekazała do rozpoznania Wójtowi Gminy D. Wójt Gminy D. wezwał skarżących do uzupełnienia braków formalnych, a następnie pozostawił wezwanie bez rozpoznania (pismo z dnia [...], doręczone skarżącym w dniu [...]). Mimo zaistniałej sytuacji Rada Gminy D., w terminie miesiąca po uzyskaniu stanowiska Wójta, nie zajęła stanowiska w kwestii wezwania. Tym samym, z uwagi na brak odpowiedzi, skarżący wnieśli skargę do sądu. Jednocześnie skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podkreślili, że między innymi w myśl art. 6 do 13 K.p.a. organy działają w oparciu o przepisy prawa i winny zapewnić pełną oraz prawidłową informację – pouczenie o prawach obywatela. Zdaniem skarżących, Wójt Gminy D. celowo wprowadził ich w błąd, co do sposobu działania w tej sprawie, dlatego wniosek o przywrócenie terminu jest w pełni uzasadniony. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy D. wniosła o odrzucenie skargi oraz o odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarządzeniem z dnia [...] sąd wezwał Stowarzyszenie [...] oraz T.C. do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zobowiązania, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. W udzielonej odpowiedzi pismem z dnia [...] skarżący powtórzyli treść skargi. Dodatkowo, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu wskazali dzień [...], kiedy to po wizycie ich przedstawicieli w siedzibie Urzędu Gminy D. ustalili, że Rada w zakresie ich wezwania nie zajmie żadnego stanowiska. Dlatego, w ocenie skarżących, nie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei, art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Ustawa o samorządzie gminnym nie określa co prawda terminu do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, jednakże jak przyjęto w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skargę należy wnieść za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 P.p.s.a.). Przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. wprowadza zatem dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie i wówczas termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu. Drugi zaś termin, właściwy w niniejszej sprawie, dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Wówczas skargę należy wnieść w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia [...] (złożonym w Urzędzie Gminy D. również w dniu [...]) wezwali Radę Gminy D. do usunięcia naruszenia prawa, jakiego ich zdaniem dopuścił się ten organ wydając zaskarżoną uchwałę. Mając na uwadze to, że organ nie zajął stanowiska w sprawie, skarżący powinni byli wnieść skargę do sądu administracyjnego, za pośrednictwem organu, najdalej dnia 26 lipca 2016 r. Skarga natomiast została złożona w dniu 26 września 2016 r., a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący podnieśli, że do uchybienia terminu doszło wskutek sposobu działania Wójta Gminy D., który celowo wprowadził ich w błąd. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia czyli, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie sądu, wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminu nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z powszechnie przyjętą przez orzecznictwo sądowe zasadą, nikt nie może się skutecznie powoływać się na nieznajomość prawa. Tym samym nieznajomość, czy niezrozumienie przepisów prawa procesowego nie możne być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. II UKN 519/97). Podobnie, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 597/08 wskazał, że powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (tak samo NSA wypowiedział się w postanowieniu z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 139/12, czy też w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1314/15). Okoliczności niniejszej sprawy świadczą o niedochowaniu staranności przez skarżących w zabezpieczeniu swoich interesów w związku z inicjowanym postępowaniem sądowym. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają bowiem okoliczności, takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa. Reasumując, sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez ich winy. Z tych względów, sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.