II SA/Sz 1294/12

WyrokWSA w Szczecinie2013-02-06

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli posiada lokal najmowany, który nie spełnia norm zaludnienia przewidzianych przepisami wykonawczymi?
Ratio decidendi
Policjantowi, który posiada lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, ale lokal ten nie zapewnia przysługujących mu norm zaludnienia, może przysługiwać równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Sąd uznał, że organy błędnie ograniczyły się do gramatycznej wykładni przepisów, nie uwzględniając wykładni celowościowej i systemowej, która powinna uwzględniać całokształt przepisów dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy.
Stan faktyczny
Policjant M. R. zwrócił się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, argumentując, że posiadany przez niego najmowany lokal nie spełnia norm zaludnienia. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że sam fakt posiadania lokalu wyklucza prawo do równoważnika. Decyzje organów I i II instancji zostały zaskarżone do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...], nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Raportem z dnia [...] r. policjant M. R zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego spełniającego normę zaludnienia, z wyrównaniem za okres od miesiąca [...] r. Do wniosku dołączył kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartą w dniu [...] r. z Gminą. Decyzją Nr [...] z dnia [...]. Komendant Powiatowy Policji na podstawie art.104 Kpa, art. 92 i art. 97 ust. 5 z dnia 6 kwietnia1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287 poz. 1687) w związku z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2005 r. nr 105, poz. 884) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r. nr 100 poz. 918) - odmówił przyznania M. R. uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. R (policjant w służbie stałej, mianowany z dniem [...] r.) w dniu[...]. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej z Gminą otrzymał lokal mieszkalny w miejscowości R ul. [...] Lokal składa się z przedsionka, korytarza, 3 pokoi, kuchni, łazienki o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, powierzchni mieszkalnej [...] m2. Decyzją Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] r. został przyznany funkcjonariuszowi równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia -1 norma dla zainteresowanego oraz 2 normy dla członków jego rodziny (żony i syna). Na podstawie tej decyzji wypłacono policjantowi równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego za rok [...] z uwzględnieniem [...] norm zaludnienia, za rok [...] z uwzględnieniem [...] norm zaludnienia, za rok [...] z uwzględnieniem [...] norm zaludnienia (norma dodatkowa za [...] gr. zaszeregowania), natomiast za lata [...] z uwzględnieniem [...] norm zaludnienia. Organ I instancji wskazał dalej, że warunkiem przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest spełnienie przesłanek zgodnych z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Natomiast art. 92 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służy lub w miejscowości pobliskiej. Organ ustalił, że M. R od dnia [...] r. posiada lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby i w dniu otrzymania lokalu mieszkalnego miał zapewnione przysługujące normy zaludnienia zgodnie z § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. Zdaniem organu, w tym stanie faktycznym i prawnym należało odmówić przyznania policjantowi uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji M. R. złożył odwołanie, w którym wyjaśnił, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, przysługuje mu [...] norm zaludnienia po jednej dla członków rodziny i dwie dla niego z tytułu grupy zaszeregowania. Ponadto zgodnie z § 3 cytowanego wyżej rozporządzenia norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Mieszkanie, które posiada, nie spełnia tych warunków, gdyż powierzchnia trzech pokoi wynosi [...] m.2, a zgodnie z przepisami powinna wynosić od 42 do 60 m2. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § pkt 1 Kpa w związku z art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) i § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918) - po rozpatrzeniu odwołania M. R. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji– utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 88 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortową formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92, ust. 1 ustawy o Policji), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Prawo policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o Policji realizowane jest w oparciu o administracyjną decyzję o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy). Według organu, gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy takiego przydziału nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji jest konsekwencją nie zrealizowania uprawnień policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy. W przypadku zatem braku uprawnień do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, policjant nie ma również uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają: lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystwa budownictwa społecznego. Powołane wyżej przepisy ustawy i rozporządzenia w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego mają wpływ na przyznanie świadczenia związanego z brakiem jakiegokolwiek lokalu w miejscu pełnienia służby przez policjanta, nie zaś w związku z faktem posiadania lokalu mieszkalnego nie zapewniającego przysługujących norm zaludnienia powierzchni mieszkalnej. Zarówno ustawa o Policji, jak i rozporządzenie MSWiA w żadnym wypadku nie wiążą kwestii prawa do równoważnika pieniężnego z powierzchnią lokalu, którym dysponuje policjant. Jedyną okolicznością istotną dla powstania tego uprawnienia jest ustalenie, że funkcjonariusz nie dysponuje lokalem mieszkalnym w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Organ powołał się w tym miejscu na treść wyroku NSA, sygn. akt I OSK 223/08 z dnia 29 stycznia 2009 r., w którym orzeczono, że w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji chodzi o nieposiadanie lokalu mieszkalnego (niezależnie od jego wielkości) nie zaś o lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej, uwzględniającej przysługujące funkcjonariuszowi normy zaludnienia. Stąd też posiadanie lokalu nawet w sytuacji gdyby lokal ten nie zapewniał funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny wymienionych w art. 89, przysługującej im według norm zaludnienia powierzchni, wyklucza możliwość przyznania równoważnika za brak lokalu. Ponadto organ wskazał na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 3/08 w której stwierdzono, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie wiąże uprawnienie policjanta do równoważnika pieniężnego z tym że policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie z tym, że nie posiadają lokalu o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia lokali mieszkalnych, przeznaczonych na lokale mieszkalne dla policjantów, o których mowa w art. 90 ustawy. Organ zwrócił uwagę, że wprawdzie uchwała ta dotyczy uprawnień policjanta posiadającego lokal mieszkalny przyznany na podstawie decyzji, lecz - zdaniem organu - w kwestii uprawnień do otrzymania równoważnika pieniężnego nie ma znaczenia okoliczność, iż skarżący stał się najemcą lokalu mieszkalnego, który nie odpowiada normom zaludnienia, nie na podstawie decyzji o przydziale. Dalej organ wskazał, że uzyskany w dniu [...] r. lokal mieszkalny zapewniał [...] rodzinie policjanta przysługujące normy zaludnienia tj. od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej na 1 normę zaludnienia po myśli § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Na tej podstawie przyznano M. R. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem członków rodziny (art. 89 ustawy o Policji). Powyższe świadczenie policjant pobierał corocznie według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego, począwszy od [...] r. Na dzień [...] r. zainteresowany posiadał uprawnienia do równoważnika do [...] norm zaludnienia ([...] norm uwzględniało członków rodziny oraz [...] norma przysługująca z tytułu [...] grupy zaszeregowania). W ocenie organu odwoławczego, bezsporny jest fakt, że M. R. posiada lokal w którym zamieszkuje wraz z członkami rodziny. Słusznie zatem Komendant Powiatowy Policji odmówił przyznania mu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uznając posiadanie lokalu mieszkalnego (niezależnie od wielkości) jako negatywną przesłankę do uzyskania świadczenia. Fakt uzyskania dodatkowej normy powierzchni mieszkalnej w [...] roku – z tytułu [...] grupy zaszeregowania, a następnie w [...] roku - [...] grupy zaszeregowania, nie ma wpływu na uznanie uprawnienia policjanta do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ prawo do tego świadczenia nie jest uzależnione od powierzchni zajmowanego lokalu mieszkalnego. Przepis § 1 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia zawiera katalog negatywnych przesłanek, po zaistnieniu których świadczenie policjantowi nie przysługuje. W konsekwencji posiadanie lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu przez policjanta lub członków jego rodziny wyklucza policjanta z kręgu uprawnionych do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do treści odwołania M. R. organ wyjaśnił, że wyroki sądów są wiążące tylko dla stron konkretnego sporu w innych choćby w identycznych sprawach. Powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji M. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W jego ocenie doszło do naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 92 ust. 1 ustawy o Policji polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie ma zastosowania do policjanta, który posiada lokal mieszkalny nie spełniający norm zaludnienia przewidzianych przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji. W uzasadnieniu skargi M. R. wskazał, że w raporcie oraz oświadczeniu mieszkaniowym informował, że przysługuje mu [...] ([...]) norm zaludnienia, zaś w odwołaniu podkreślił, że Komendant Powiatowy przy wydawaniu decyzji nie uwzględnił wszystkich faktów, a przede wszystkim przysługujących norm zaludnienia. W okresie od [...] r. do dnia złożenia raportu urodziła mu się[...] dzieci, a dodatkowo w [...] r. awansował na [...], a obecnie po zmianie przepisów na [...] grupę zaszeregowania. Zarówno w raporcie jak i w oświadczeniu mieszkaniowym poinformował, że ma[...] rodzinę. Skarżący ponownie – jak w odwołaniu – wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, przysługuje mu [...] norm zaludnienia (po jednej dla członków mojej rodziny i dwie dla niego z tytułu grupy zaszeregowania - [...]). Ponadto najmowane mieszkanie nie spełnia warunków z § 3 ww. rozporządzenia, gdyż powierzchnia trzech pokoi wynosi [...] m.kw., a powinna wynosić od 42 do 60 m.kw. Zdaniem skarżącego, samo posiadanie lokalu mieszkalnego nie jest przesłanką do odmowy przyznania świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu dla policjanta, gdyż lokal powinien spełniać równolegle warunki co do norm zaludnienia. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13.02.2009 r. w wyroku I OSK 368/08, a także w dniu 29.04.2011 r. w wyroku I OSK 2130/10, a także w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 386/08 (publ. LEX nr 536818) stwierdzając, że w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Skarżący powołał się również na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie II SA/SZ 724/11 z dnia 25 sierpnia 2011 r. w którym Sąd uznał między innymi, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji należy odczytać mając na uwadze całokształt przepisów dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy i wskazany "brak lokalu mieszkalnego" uprawniający do otrzymania równoważnika pieniężnego należy interpretować jako brak lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej przysługującej policjantowi z uwzględnieniem członków jego rodziny. W sytuacji zatem, gdy posiadany przez policjanta lokal jest mniejszy od przysługujących mu norm zaludnienia, winien on otrzymać równoważnik z tytułu braku odpowiedniego lokalu mieszkalnego. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają przepisom prawa, co musiało skutkować ich uchyleniem przez Sąd. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918). Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast z § 1 ust.1 rozporządzenia. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantom w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 cyt. ustawy, nie posiadają lokali, domów lub kwatery tymczasowej, o których mowa w pkt 1-6. Wyjaśnić należy, że jednym z podstawowych praw funkcjonariusza policji jest prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Uprawnienie to określa art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, w myśl którego policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, uwzględniające liczbę członków jego rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z przedmiotowym prawem związane są inne, zastępcze w stosunku do prawa do lokalu mieszkalnego, formy pomocy finansowej dla funkcjonariusza, w szczególności jest to prawo do pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego na wolnym rynku oraz prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 92. ust. 1 ustawy o Policji. Powyższe wskazuje, iż realizacja prawa do lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Policji może nastąpić poprzez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego albo przez przyznanie wskazanych wyżej świadczeń finansowych. Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest więc pochodną prawa policjanta do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji i ma charakter ekwiwalentu za niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie istotą sporu jest kwestia, czy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do uzyskania równoważnika pieniężnego jak za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji gdy posiada on lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu, który jednak nie spełnia określonych przepisami norm zaludnienia. W myśl § 3 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) - norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w dniu [...] r. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej z Gminą uzyskał lokal mieszkalny o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, a powierzchni mieszkalnej [...] m2. W dniu otrzymania lokalu mieszkalnego miał zapewnione przysługujące mu normy zaludnienia, na co zwrócił uwagę organ I instancji. Jednakże na dzień wydania decyzji organu I instancji skarżącemu przysługiwało już [...] norm zaludnienia (po jednej dla [...] członków rodziny i dwie dla skarżącego z tytułu grupy zaszeregowania - [...] ). Powierzchnia trzech pokoi lokalu mieszkalnego skarżącego wynosi [...] m.2, a w myśl podanych powyżej przepisów powinna wynosić od 42 do 60 m.2. Tak więc bezspornie posiadany przez skarżącego lokal mieszkalny nie spełnia przypisanych mu norm zaludnienia. Przedstawiony stan faktyczny nie był kwestionowany w sprawie. Organy uznały, że w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy przedmiotowy równoważnik pieniężny nie przysługiwał skarżącemu. Według organów obu instancji zarówno ustawa o Policji jak i przepisy powoływanego rozporządzenia nie wiążą kwestii prawa do równoważnika pieniężnego z powierzchnią lokalu, którym dysponuje policjant. Zdaniem organu odwoławczego, gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy takiego przydziału nie dokonano, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny jednakże za brak lokalu mieszkalnego w ogóle, nie zaś za brak odpowiedniego lokalu tj. zapewniającego normy zaludnienia. Natomiast zdaniem skarżącego, samo posiadanie lokalu mieszkalnego nie jest przesłanką do odmowy przyznania świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu, gdyż lokal powinien spełniać równolegle warunki co do norm zaludnienia, o których mowa powyżej. W ocenie Sądu, zaprezentowana przez organy orzekające w tej sprawie wykładnia przepisów ustawy o Policji regulujących instytucję równoważnika pieniężnego dla policjantów nie jest prawidłowa, a w konsekwencji stanowisko organów w tej kwestii błędne. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 386/08 (Lex nr 536818) w którym Sąd stwierdził, że ograniczenie się wyłącznie do gramatycznej treści tych norm, mogłoby ewentualnie sugerować, że równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi tylko, gdy w ogóle nie posiada on określonego typu lokalu mieszkalnego, a nie wówczas, gdy zajmowany lokal nie zapewnia przysługujących funkcjonariuszowi i jego rodzinie norm zaludnienia. Zastosowanie w niniejszej sprawie tylko wykładni językowej jest zatem niewystarczające, gdyż prowadziłoby do wadliwości w ustaleniu granic prawa do omawianego świadczenia. Wykładnia gramatyczna musi być więc uzupełniona wykładnią celowościową i systemową. Podobnie w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., I OSK 1146/11 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisu art. 92 ust.1 ustawy o Policji nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych unormowań tej ustawy dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji, a w szczególności regulacji zawartej w rozdziale 8 ustawy. Wykładni przepisu ustawy należy dokonywać w kontekście całej ustawy. Przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkująca przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być odnoszona, zgodnie z regułami wykładni systemowej i celowościowej przepisu, do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, a dotyczące norm zaludnienia. Mając na względzie powyższe należy podkreślić, że rozstrzygając sprawę na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, organy winny dokonać wykładni tego przepisu w kontekście całokształtu przepisów dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy policji z zastosowaniem wykładni gramatycznej, celowościowej oraz systemowej. Dokonana bowiem w tej sprawie gramatyczna wykładnia art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji doprowadziła do sytuacji, że w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego odmiennie traktuje się sytuację funkcjonariusza, który nie posiada żadnego lokalu i któremu przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego od sytuacji funkcjonariusza, który posiada lokal o powierzchni mniejszej niż wynikające z przepisów prawa i któremu ustawa również przyznaje uprawnienie do uzyskania przydziału lokalu z uwagi na niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jednakże pozbawia się go możliwości uzyskania równoważnika pieniężnego. Tak więc opierając się na ugruntowanym i jednolitym już stanowisku sądów administracyjnych w kwestii będącej istotą niniejszego sporu, mając na względzie przedstawione powyżej wywody, Sąd stwierdził, że w takiej sytuacji jaką mamy w rozpoznawanej sprawie, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono to nie można odmówić mu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego mieszkanie nie zapewnia przysługujących mu norm zaludnienia. Posiadanie bowiem lokalu nieodpowiadającego prawnie przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia – wyklucza prawo do równoważnika pieniężnego jedynie w sytuacji gdyby policjantowi przydzielono lokal z zasobu mieszkaniowego Policji. Nadto należy wyjaśnić, że powołana przez organ II instancji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r. I OPS 3/08, zapadła na tle zupełnie odmiennego stanu faktycznego i dotyczyła sytuacji ubiegania się przez funkcjonariusza policji o przyznanie równoważnika pieniężnego, gdy posiada on już lokal mieszkalny przyznany w drodze decyzji administracyjnej o przydziale. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a sprawa M. R. powinna być ponownie rozpoznana z uwzględnieniem uwag poczynionych przez Sąd. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło