II SA/Sz 1378/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. R. na uchwałę Rady Gminy Bierzwnik z dnia 26 września 2013 r. Nr XXIX/162/13 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Wójta Gminy Bierzwnik postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Rada Gminy Bierzwnik uchwałą z dnia 26 września 2013 r. Nr XXIX/162/13, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uznała skargę I.R. z dnia [...] na działanie Wójta Gminy za bezzasadną w zakresie zarzutu nienależnego naliczenia opłaty za pochówek na cmentarzu komunalnym w [...] oraz w zakresie zarzutu nie otrzymania przez skarżącą od Wójta odpowiedzi na pisma, natomiast w zakresie zarzutu nieterminowego przekazania przez Wójta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołania skarżącej od pisma Wójta z dnia [...] w sprawie naliczenia opłaty, uznała skargę za zasadną. Pismem z dnia [...] I.R. wniosła skargę na opisaną wyżej uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] wpłynął do sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, złożony na urzędowym druku formularza PPF. W uzasadnieniu wnioskodawczyni oświadczyła, że jest w podeszłym wieku i nie jest w stanie skorzystać z płatnej pomocy prawnej gdyż utrzymuje się z emerytury, która wynosi [...] zł. Dochód ten zawiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Wskazała, że mieszka u syna, lecz nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wskazuje się w orzecznictwie, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo, jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 867/11, publ. Lex nr 1069766). W niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka o jakiej mowa w wyżej cytowanym przepisie. Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Bierzwnik z dnia 26 września 2013 r. Nr XXIX/162/13 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Wójta Gminy Bierzwnik. Zakres kognicji sądów administracyjnych określony został m.in. w art. 3 § 2 P.p.s.a. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że jej przedmiot dotyczy postępowania skargowego regulowanego działem VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) zatytułowanego "Skargi i wnioski" (art. 221 K.p.a. i następne). W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że powyższy tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Na takie zawiadomienie nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem "innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skarga wniesiona w trybie przepisów działu VIII K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie działu VIII K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 19.01.2012 r., II OSK 2692/11, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uchwały podjęte na podstawie art. 227 K.p.a., są takimi samymi czynnościami informującymi o sposobie załatwienia skargi, jak czynności innych organów, którym forma uchwały nie została przypisana. W konsekwencji, sąd nie jest właściwy do rozpoznania skarg na uchwały organów gminy podjętych w trybie postępowania skargowego uregulowanego przepisami działu VIII K.p.a. Powyższe okoliczności stanowią podstawę do odrzucenia skargi w myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 P.p.s.a., a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II GZ 101/12, publ. LEX nr 1145541). Mając na uwadze powyższe sąd, działając na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.