II SA/Sz 1385/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w dniu 08 września 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na czynność Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] r. M.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na pismo Dyrektora Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku stałego. Z akt sprawy wynika, że M.B. w dniu [...]r. złożył wniosek do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku stałego. Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza [...] wezwał M.B. do uzupełnienia wskazanego wyżej wniosku, poprzez nadesłanie dokumentów świadczących o aktualnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i dochodach wnioskodawcy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie wnioskodawca wykonał wezwanie tylko częściowo, gdyż nie przedstawił zaświadczeń o dochodach rodziny. Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zawiadomieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, pozostawił wniosek M.B. bez rozpoznania, z uwagi na nie uzupełnienie braków podania o przyznanie zasiłku stałego. W piśmie tym zawarto pouczenie o treści art. 52, art. 53, art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w tym między innymi, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest czynnością, na którą przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Ponadto organ pouczył wnioskodawcę, że skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności do usunięcia naruszenia prawa. M.B. pismem dnia [...]r., zgodnie z w/w pouczeniem, wezwał Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 52 ust. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ w odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...]r. poinformował stronę, że jest ono bezzasadne, podtrzymał także dotychczasowe stanowisko w sprawie. M.B. wniósł na powyższe zawiadomienie w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając organowi, że skierowane zobowiązanie do nadesłania dokumentów o dochodach rodziców było nieuzasadnione. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest osobą samotną i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żadnymi innymi osobami, co było znane pracownikom Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej . Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Wniesiona przez M.B. skarga podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa, której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i § 2 w/w ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak wynika z akt sprawy, wniesiona skarga nie dotyczy takiego załatwienia sprawy, który podlegałby kontroli sądu w oparciu o powołany wyżej przepis. Zgodnie z poglądem doktryny pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., nie przybiera prawnej formy decyzji administracyjnej, ani postanowienia, a jest jedynie czynnością materialno-techniczną, która wywołuje skutek w postaci bezskuteczności podania w zakresie, w jakim podanie strony zdolne jest wywołać określony skutek prawny. Czynność ta nie jest zaskarżalna w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego Przyjęte rozwiązanie nie pozbawia strony możliwości prawnej obrony własnego interesu prawnego. W razie, bowiem pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania, stronie przysługuje prawo podjęcia obrony przed bezczynnością, składając w pierwszej kolejności w trybie art. 37 § 1 K.p.a. zażalenie do organu wyższego stopnia, a następnie w razie nieuwzględnienia zażalenia skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009; Wydawnictwo C.H.Beck, teza 5 s. 296). Możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu wynika wprost z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga do sądu przysługuje stronie na zasadach ogólnych w/w ustawy z zachowaniem trybu określonego w art. 52 § 1, tzn. winna być poprzedzona zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 K.p.a. Pogląd powyższy został przyjęty w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2006r., sygn. akt I OSK 869/05, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2009r., sygn. akt III SAB/Wa 35/09, postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2010r., sygn. akt I OSK 944/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2010r., sygn. akt IV SA/Po 770/09 opublikowane w bazie internetowej orzeczeń NSA - www.nsa.gov.pl). W myśl art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) rozpoznanie wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, w tym także zasiłku stałego podlega rozpatrzeniu w formie decyzji, a zatem warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie wniesienie zażalenia stosownie do art. 37 § 1 K.p.a., do organu wyższego stopnia nad tym, do którego wpłyną wniosek o przyznanie stosownego świadczenia. Jednocześnie Sąd wskazuje, że nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy błędne pouczenie o trybie zaskarżenia zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wadliwe pouczenie organu o środkach zaskarżenia nie może umożliwiać sądowoadministracyjnej kontroli czynności, która nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że skarżącemu zamknięta została droga sądowej kontroli przed bezczynnością organu, bowiem jak to już zostało wyżej wyjaśnione skarżący może w każdym czasie złożyć zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 K.p.a.), które należy skierować do organu wyższego stopnia, w przedmiotowej sprawie jest nim Wojewoda . W razie nieuwzględnienia zażalenia przez Wojewodę stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność Dyrektora Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego, którą wnosi się za pośrednictwem organu, którego skarga dotyczy. Skoro pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno – techniczna, nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, to skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała, jako niedopuszczalna odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.