II SA/Sz 14/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. M. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 20 listopada 2025 r. nr F-654/25 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z 17 grudnia 2025 r., P. M., zwany dalej "skarżącym", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na odmowę wypłaty należnych środków finansowych wnikających z dyskryminacyjnego potraktowania funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 1 marca 2023 roku w procesie rewaloryzacji uposażeń. Skarżący wskazał, że pismem z dnia 19 listopada 2025 r. zwrócił się z wnioskiem do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. o wypłatę podwyżki uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023. Wskazany organ pismem z dnia 20 listopada 2025 roku odmówił wypłaty wnioskowanych wartości pieniężnych. Skarżący oświadczył, że wnosi skargę z daleko posuniętej ostrożności procesowej wobec odmowy wypłaty podwyżki pismem Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 20 listopada 2025 r. znak: F-654/25, które nie zawiera pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych z zakresu prawa administracyjnego. Zażądał też zobowiązania skarżonego organu Policji do wypłaty należnej mu podwyżki uposażenia za okres stycznia i lutego 2023 roku, a także w związku z tym o zobowiązanie organu do naliczenia i wypłaty różnicy odpowiednio podwyższonych świadczeń jakie otrzymał po zwolnieniu ze służby w Policji (odprawa, ekwiwalent za niewykorzystany urlop, nagroda roczna, etc.). W ocenie skarżącego, art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2666) jest niezgodny z art. 32 Konstytucji RP bowiem dyskryminuje funkcjonariuszy Policji, którzy zdecydowali się na przejście na emeryturę lub rentę w styczniu bądź lutym 2023 roku. Podwyżki przyznano bowiem od 1 marca 2023 roku z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2023 roku powiększając je o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 roku obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023 odpowiednio dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 roku. Tym samym pominięto i nie przyznano podwyżek należnych za czas pełnienia służby policjantom, którzy odeszli ze służby w miesiącu styczniu bądź lutym 2023 roku, do których grona skarżący się zalicza. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie potwierdzając, iż w dniu 19 listopada 2025 r. do Wydziału Finansów Komendy Policji wpłynął wniosek o wypłatę należnych środków finansowych wynikających z dyskryminacyjnego potraktowania funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 1 marca 2023 r. w procesie rewaloryzacji uposażeń. W odpowiedzi, pismem z 20 listopada 2025 r. Naczelnik Wydziału Finansów poinformował skarżącego, iż na podstawie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości zadośćuczynienia jego prośbie. Organ uznał, że skarga jest niezasadna oraz podtrzymał w całości stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 listopada 2025 r. podkreślając, iż skarżący w dniu 15 lutego 2023 r. przeszedł na emeryturę. Wypłacono mu wówczas świadczenia mające wpływ na przeliczenie emerytury. Wszystkie świadczenia zostały wyliczone i wypłacone zgodnie z aktualnie obowiązującymi w tym czasie przepisami. W sytuacji skarżącego zastosowania nie mógł mieć art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, ale art. 41 ust. 2 tej ustawy. Z uwagi na zwolnienie ze służby przed 1 marca 2023 r. skarżący nie został objęty regulacjami uprawniającymi do zastosowania podwyżki uposażenia, które obowiązywały w odniesieniu do wyliczania uposażeń w 2023 r. Na rozprawie w dniu 5 marca 2026 roku skarżący i organ administracji podtrzymali swoje stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Każdorazowo merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Przystępując do rozpoznawania skargi sąd administracyjny jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy dana sprawa znajduje się w ogóle w kognicji sądów administracyjnych. Zakres kognicji sądów administracyjnych został wyznaczony przez normy z art. 3 § 2-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") i obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W zakresie poddane ocenie skargi Sąd zważył, iż zgodnie z art. 100 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 636 z późn. zm., dalej: ustawa o Policji) uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Ramy czasowe istnienia prawa do uposażenia zostały ograniczone z jednej strony dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe (art. 99 ust. 1 ustawy o Policji), z drugiej - ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby (art. 106 ust. 3 ustawy o Policji). Organy służb mundurowych (np. Policji) mogą kształtować w drodze postępowania administracyjnego prawo do uposażenia jedynie funkcjonariuszy pozostających w służbie (por. wyrok NSA z 24 września 2014 r., I OSK 1317/13). Po zwolnieniu ze służby były funkcjonariusz nie traci roszczeń z tytułu prawa do uposażenia lub innych świadczeń pieniężnych, o których mowa w rozdziale 9 ustawy o Policji, natomiast ich rozpoznanie nie następuje w ramach procedury administracyjnej, lecz sądowej przed sądami powszechnymi (por. uchwała SN z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III PZP 1/05, wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1293/14, postanowienie WSA w Gliwicach z 19 października 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 57/15, wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Bk 441/21, wyrok NSA z 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1833/22). Ponadto w wyroku z 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1833/22 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego, (a o to wnosił skarżący za okres styczeń - luty 2023 r.) dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Niemożliwe jest zatem ustalenie wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażanie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje. Tym samym, z uwagi na to, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji wygasł wraz ze zwolnieniem ze służby, brak jest podstaw prawnych, aby kwestie związane z uposażeniem i świadczeniami pochodnymi organy Policji mogły kształtować wobec skarżącego na drodze administracyjnoprawnej. Ewentualne wydanie decyzji administracyjnej w powyższym zakresie skutkowałoby jej nieważnością (tak np. wyrok WSA w Łodzi z 30 stycznia 2026 r. sygn. akt III SA/Łd 738/25, wyrok WSA w Warszawie w wyroku z 23 września 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 571/25). Konsekwentne przyjęcie stanowiska, że wniosek skarżącego nie zainicjował sprawy administracyjnej sprawia, iż brak jest podstaw do weryfikacji przez sąd administracyjny stanowiska organu wyrażonego w piśmie Naczelnika Wydziału Finansów KWP w S. z 20 listopada 2025 r. Na marginesie warto dostrzec, iż w przedmiotowym piśmie - co do zasady trafnie - organ odnosi się do wniosku skarżącego jako "wezwania do zapłaty", a więc czynności dokonywanej na gruncie prawa cywilnego. W zakresie stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę a powołującego się między innymi na wyrok WSA w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 167/25 warto dostrzec, iż powyższy wyroku zapadł w całkowicie odmiennym stanie faktycznym. Po pierwsze w przedmiotowym przypadku organ wydał decyzję administracyjną, po wtóre decyzja powyższa zapadła po wcześniejszym prawomocnym stwierdzeniu przez Sąd Rejonowy w Sieradzu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, iż jest niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy powoda i po przekazaniu sprawy według właściwości Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Łodzi celem rozpoznania i wydania decyzji. Wobec tego, podstawą uznania właściwości sądu administracyjnego (a wcześniej drogi administracyjnej) było prawomocne odrzucenie pozwu byłego policjanta, co sprawiło, że sąd administracyjny musiał skargę rozpoznać. Jednak taki wyrok nie może być traktowany jako zasada, lecz jako przypadek, który miał uzasadnienie w realiach innej sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie można też pomijać, że aktualnie sądy powszechne uznają cywilnoprawny charakter analogicznych roszczeń funkcjonariuszy (por. m.in.: postanowienia: Sądu Okręgowego w Warszawie z 30 września 2025 r., sygn. akt XXI Pz 101/25, z 14 października 2025 r., sygn. akt XXI Pz 103/25, z 19 listopada 2025 r., XIV Pz 85/25 czy z 27 listopada 2025 r., sygn. akt XIV Pz 96/25). W powyższych orzeczeniach sądy powszechne II instancji zwracały uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z 6 lipca 2011 r. sygn. akt II PZP 1/11, w której rozważano kwestię, czy w sprawie o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie wypłaconego byłemu funkcjonariuszowi Policji dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym - wydziałem cywilnym. Odpowiadając twierdząco, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na kluczową kwestię dla rozstrzygnięcia tej okoliczności, a mianowicie, że "podmioty sporu oddanego pod osąd nie są związane stosunkiem administracyjnoprawnym, lecz zachodzi między nimi więź, w której posiadają równy status". Jak wskazał Sąd Najwyższy sprawa dotyczyła bowiem nie funkcjonariusza Policji, ale byłego funkcjonariusza Policji, który został zwolniony ze służby w 2010 r. i któremu już po zwolnieniu wypłacono, zdaniem powoda niesłusznie, równoważnik pieniężny za umundurowanie za rok 2007. Sąd Najwyższy podkreślił, że stosunek służbowy policjanta ustaje z dniem wskazanym w decyzji o zwolnieniu go ze służby. Sprawa dotyczy zatem osoby, która nie jest związana stosunkiem służbowym z organem, który występuje po drugiej stronie sporu, lecz osoby, która stanowi podmiot równorzędny wobec podmiotu, który domaga się od niej określonego zachowania. Sąd Najwyższy wskazał w powyższej uchwale, że już tylko z tego powodu należy przyjąć, że sprawa dotyczy podmiotów, które łączy więź cywilnoprawna. Powyższe doprowadziło Sąd do wniosku, iż nie jest on właściwy w przedmiotowej sprawie. W takim zaś przypadku, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd jest zobligowany do odrzucenia skargi. Przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.