II SA/Sz 1415/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-05-22
Skład orzekający: Maria Mysiak, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie podjęła zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, spełnia przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" wymaganą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanka "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymaga faktycznego zakończenia istniejącego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej z własnej woli w związku z koniecznością sprawowania opieki. Samo niepodejmowanie zatrudnienia z tego powodu nie jest wystarczające, gdyż ustawodawca rozróżnia te dwie sytuacje w przepisach dotyczących świadczeń rodzinnych.Stan faktyczny
I. B. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad córką G. B., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wójt Gminy odmówił przyznania zasiłku, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła wymogu rezygnacji z zatrudnienia, gdyż jej stosunek pracy ustał z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta, a następnie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że rezygnacja z zatrudnienia musi być dobrowolna i mieć związek z koniecznością sprawowania opieki. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując trudną sytuacją życiową i zdrowotną matki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2014r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 16a ust. 1 – 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., poz. 992 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., Nr[...] , odmawiającą I. B. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną [...] G. B.
Przedstawiony w uzasadnieniu powyższej decyzji odwoławczej stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. I. B. w dniu [...] r. wystąpiła do ośrodka pomocy społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad [...] G. B. Podała, że w skład jej rodziny wchodzi [...] D. B.. Do wniosku dołączyła świadectwa pracy, w tym u ostatniego pracodawcy z dnia [...] r., z którego wynikało, że stosunek wykonywanej przez nią pracy, trwający od [...] r. do dnia [...] r., ustał z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta. Ponadto dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r., zaliczające G. B. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a ustalony stopień niepełnosprawności datowany jest od [...]r. ze wskazaniem, że [...] wnioskodawczyni wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. I. B. dołączyła również oświadczenia o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaświadczenie o dochodzie członka rodziny, uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] r., z którego wynika, że I. B. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od [...] r., bez prawa do zasiłku od [...] r.
Pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy z wnioskodawczynią w dniu [...] r., z którego wynikało, że I. B. wraz [...] D. (uczennicą[...] ) mieszka wspólnie z [...] G. B. ([...] ). I. B. podała, że pracowała do [...] r., następnie zarejestrowała się w urzędzie pracy jako bezrobotna, przez 12 miesięcy pobierała zasiłek dla bezrobotnych, od [...] r. bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu[...] , obie utrzymują się z zasiłku rodzinnego i alimentów. G. B. posiada własne dochody (świadczenia[...] ), choruje, ma ustalony stopień niepełnosprawności i wymaga pomocy i opieki stałej. I. B. opiekuje się [...] , stale pomaga jej w czynnościach samoobsługowych, gospodarczych.
Według obliczeń podmiotu realizującego świadczenia, dochód członków rodziny i osoby objętej opieką, osiągnięty w roku kalendarzowym [...] , wyniósł miesięcznie, po przeliczeniu na osobę – [...] zł.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 3 pkt 11 i pkt 22, art. 16 a, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Wójt Gminy odmówił I. B. świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną [...] G. B..
Organ uzasadniając decyzję odmowną wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie spełniła wymogów uprawniających do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, a mianowicie, nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej związku z koniecznością sprawowania opieki nad [...] . Jak zauważył organ, z ostatniego świadectwa pracy wydanego w dniu [...] r. przez firmę "[..] " wynikało, że stosunek pracy wykonywanej przez I. B., ustał w wyniku upływu czasu, na który był zawarty.
I. B. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wskazanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Argumentując zasadność odwołania, I. B. podała, iż stałego zatrudnienia nie ma, ale jest taki okres, że może podjąć pracę sezonową, jednakże stan zdrowia [...] wymaga stałej opieki drugiej osoby, przez całą dobę. [...] choruje na wiele schorzeń i ma trudności w poruszaniu się. Wskazała, że sytuacja finansowa zmusza ją do podjęcia pracy zarobkowej, jednakże nie może pozostawić chorej [...] , której stan zdrowia na to nie pozwala.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu swej decyzji, organ odwoławczy powołał ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wynikało z niego, że [...] wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., który ustalony został od dnia [...] r. Dochód I. B. za [...] r., wyniósł [...] zł, jej [...] D. nie osiągnęła dochodu, zaś dochód G. B. wyniósł [...] zł. Według wyliczeń organu odwoławczego, dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę wynoszący [...] zł, nie przekroczył kryterium ustawowego (623 zł).
Jak zauważyło Kolegium kwestią sporną jest w niniejszej sprawie, wykładnia pojęcia "rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które zawiera art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według organu odwoławczego, prawidłowa jest wykładnia powołanego przepisu, sprowadzająca się do uznania za osobę, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami, taką to osobę, która będąc zatrudniona, zrzekła się z tego zatrudnienia dobrowolnie, w celu sprawowania opieki. Warunkiem przyznania omawianego świadczenia nie jest okoliczność niepodejmowania zatrudnienia, jako to zostało uregulowane w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wymaga, aby między zakończeniem zatrudnienia, a koniecznością opieki istniał związek przyczynowy, polegający na tym, że bez konieczności sprawowania [...] , osobistej opieki zainteresowana strona nie zrezygnowałaby z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Zdaniem organu drugiej instancji, w świetle znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, I. B. nie mogła zostać uznana za osobę, która z własnej woli zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz uznać, że rezygnacja ta miała związek z koniecznością sprawowania [...] , osobistej opieki nad długotrwale chorą [...] .
I. B. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.
Skarżąca podniosła, że w dalszym ciągu nie może znaleźć pracy, gdyż stan zdrowia [...] w ostatnim okresie czasu pogorszył się i potrzebna jest jej pomoc osoby drugiej. Powołała liczne choroby, na które zapadła [...] oraz fakt, że sama wychowuje [...] uczennicę szkoły [...] . Wskazała także na trudną sytuację życiową rodziny, która utrzymuje się z alimentów i pomocy społecznej. Do skargi I. B. dołączyła karty informacyjne dotyczące leczenia szpitalnego G. B..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę I. B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r., przystąpił do sprawy Prokurator Prokuratury Apelacyjnej Barbara Rzuchowska. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z uwagi na błędną wykładnię przepisu z art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a konkretnie zbyt wąskie rozumienie pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi wniesionej przez I. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] r., Nr [...] wydaną przez Wójta Gminy . Mocą decyzji organu pierwszej instancji odmówiono I. B. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną [...] G. B..
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), a szczególności art. 16 a tej ustawy. Regulację prawną w powołanym zakresie dodano do ustawy z dniem
1 stycznia 2013 r., na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r.
poz. 1548). W wyniku powołanej nowelizacji wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy jako nowe świadczenie występujące obok świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie dokonano wskazania kryteriów specjalnego zasiłku opiekuńczego i istotnej zmiany kryteriów przyznania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529), ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przedmiotowe świadczenie przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, tj. kwoty 623 zł.
W świetle powołanej wyżej regulacji prawnej, zasadnie organy przyjęły, że jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Omawiany wymóg, z art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest spełniony, w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, jaki przewiduje art. 17 ww. ustawy, w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego. W aktualnym stanie prawnym osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia (por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 668/13; z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 798/13, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dla przykładu należy zauważyć, że wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje zarówno w sytuacji, gdy osoby wskazane w ustawie rezygnują, jak i nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki. Ustawodawca rozróżnia zatem przesłankę "niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" od przesłanki "rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Wykładnia systemowa ustawy nakazuje zatem zweryfikować językowe znaczenie zwrotu "rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Skoro ustawodawca w jednym akcie normatywnym regulującym różne świadczenia rodzinne przewidział przesłankę "niepodejmowania zatrudnienia" i nie wprowadził tej przesłanki w regulacji specjalnego zasiłku opiekuńczego, to przesłanka "rezygnacji z zatrudnienia" powinna być interpretowana ściśle z faktem rezygnacji z faktycznie istniejącego zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1354/13, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Konieczne jest także odwołanie się do treści art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym ustawodawca sformułował na potrzeby tej ustawy definicję "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", rozumianego jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do którego to pojęcia odwołuje się art. 16 a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ściśle należy zatem wiązać się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 123/10, LEX nr 594975). Istotne znaczenie będą miały w takiej sytuacji okoliczności i powody, które winny pozostawać w związku przyczynowym i czasowym między ustaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki.
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy, kwestią bezsporną jest, że ostatnie zatrudnienie skarżącej I. B. przypadło na okres od [...] r. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych świadectwa pracy z dnia [...] r. ww. stosunek pracy ustał z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy). I. B. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu r., jako osoba bezrobotna (do [...] r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych) i nadal pozostaje zarejestrowana w ewidencji tego urzędu. [...] skarżącej legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. zaliczającym G B. do stopnia niepełnosprawności znacznego na stałe, a ustalony stopień niepełnosprawności datowany jest od [...] r. ze wskazaniem, że osoba ta wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W okresie poprzedzającym wydanie ww. orzeczenia, G. B. legitymowała się orzeczeniem z dnia [...] r. zaliczającym ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, datowanego od [...] r., ze wskazaniem, że nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
Mając powyższe na uwadze, prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że brak było spełnienia wymaganej ustawą przesłanki rezygnacji z istniejącego zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Stosunek pracy skarżącej ustał z [...] r. na skutek upływu terminu, na jaki umowa o pracę była zawarta, od [...] r. skarżąca jest (i nadal pozostaje) zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Orzeczenie zaliczające G. B. do stopnia niepełnosprawności znacznego (ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby) zostało wydane [...] r., ze wskazaniem, że ustalony stopień datuje się od [...] r., a zatem ponad dwa lata po ustaniu ostatniego zatrudnienia I. B.. Organy administracji muszą uwzględnić tę właśnie datę powstania niepełnosprawności w stopniu znacznym i nie mogą samodzielnie ustalać, czy niepełnosprawność ta powstała wcześniej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 34 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 670/13, opubl. w internetowej bazie - orzeczenia.nsa.gov.pl) W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, brak było tym samym bezpośredniego związku przyczynowego, pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z istniejącego zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną [...] , tym bardziej, że G. B. w tym czasie (pod koniec [...] r.) nie była zaliczona do stopnia niepełnosprawnośc ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby.
Skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia z tytułu opieki nad niepełnosprawną [...] , ale dopiero pod rządami zmienionej ustawy o świadczeniach rodzinnych, w okolicznościach wprowadzenia do niej, nowej instytucji – specjalnego zasiłku opiekuńczego (art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Powołany przepis, przewiduje konieczność spełnienia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia" powiązanej z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest w tym miejscu odniesienie się do stanowiska Prokuratora, który na rozprawie podniósł, że organy dokonały błędnej wykładni powołanego przepisu, poprzez zbyt wąskie rozumienie przedmiotowej przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia", którą należy traktować szerzej, poprzez ujęcie w ramy tego znaczenia również "niepodejmowania zatrudnienia". Sąd pragnie wyjaśnić, że jak zostało to już wyżej sygnalizowane w przedmiotowym uzasadnieniu, ustawodawca w jednym akcie normatywnym regulującym różne świadczenia rodzinne przewidział przesłankę "niepodejmowania zatrudnienia" i nie wprowadził tej przesłanki w regulacji specjalnego zasiłku opiekuńczego. Mimo tego, dopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale w szczególnym przypadku, tj. wobec osób, które ubiegają się o przyznanie odpowiedniego świadczenia na nowych zasadach, a które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2013 r.), nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne. Faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w sytuacji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, potwierdza okoliczność rezygnacji
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki w rozumieniu art. 16 a ust. 1 ww. ustawy. Tak więc związku przyczynowego nie należy wobec tych osób upatrywać, w powiązaniu z ostatnim zatrudnieniem, lecz w nabyciu - na podstawie decyzji - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 458/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 523/13; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1147/13; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1092/13).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca przed złożeniem wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie korzystała ze świadczenia pielęgnacyjnego. Z zaświadczenia wystawionego przez urząd pracy wynika, że I. B. od [...] r. nieprzerwanie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna.
Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powziął wątpliwości co do zgodności z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 Konstytucji RP, art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim przepis ten pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia. Dlatego, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1026/13 WSA wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w powołanym zakresie. Stosownie zaś do art. 145 a § 1 K.p.a., strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego, w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Żądanie wznowienia postępowania, wnosi się w takim przypadku w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145 a § 2 K.p.a.). Skargę taką wnosi się do organu administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji (art. 148 § 1 K.p.a.)
Niezależnie od powyższego, nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy, podnoszona przez skarżącą kwestia aktualnego złego stanu zdrowia mamy i potrzeb rodziny. Jest to jak wynika z treści skargi, dla skarżącej istotna sprawa życiowa, jednakże nie mogła być uwzględniona przez organy rozstrzygające w sprawie przedmiotowego świadczenia, z tego względu, że dotyczy sfery pozaprawnej.
Przesłanki uwzględniające przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego zostały wyraźnie określone w art. 16 a ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co istotne muszą one wystąpić łącznie, brak chociażby jednej z nich, skutkować będzie odmową przyznania przedmiotowego świadczenia.
Reasumując Sąd przyjął, iż organy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego o braku podstaw do przyznania I. B. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, z powodu braku spełnienia w sprawie ustawowej przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, jednocześnie sposób prowadzenia tego postępowania przez organy nie budził wątpliwości Sądu, że był zgodny z regułami postępowania administracyjnego.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło