II SA/Sz 1503/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-04-07

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wznowienia postępowania z urzędu, jeśli strona nie dochowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie, ale istnieją przesłanki wskazujące na oczywiste fałszerstwo dowodu lub popełnienie przestępstwa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wznowienia postępowania z urzędu, nawet jeśli istnieją przesłanki wskazujące na oczywiste fałszerstwo dowodu lub popełnienie przestępstwa, jeśli strona nie dochowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wznowienie postępowania z urzędu jest prawem organu, a nie jego obowiązkiem. Brak zachowania terminu przez stronę może być podstawą do odmowy wznowienia, nawet jeśli organ odwoławczy błędnie ocenił kwestię terminu.
Stan faktyczny
Skarżący D. i A. H. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę, twierdząc, że oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane były fałszywe, ponieważ nieruchomość jest współwłasnością, a oni nie wyrazili zgody na inwestycję. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wniosek złożono po terminie. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując m.in. na brak dowodu w postaci orzeczenia sądu potwierdzającego fałszerstwo. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. że organ powinien wznowić postępowanie z urzędu, nawet jeśli termin nie został zachowany, a także zarzucając błędy w ocenie dowodów i przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. H. i D. H. na postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwana dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia D. H. i A. H. utrzymał w mocy postanowienie Starosty K. z dnia [...] r., znak[...] , o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r. zmieniającą decyzję z dnia [...] r., o pozwoleniu na przebudowę z rozbudową i nadbudową oraz zmianą sposobu użytkowania części obiektu Centrum [...] " w K., działka nr [...] (obecnie[..] ), w obrębie [...] , na część z zakwaterowaniem turystycznym i rekreacyjnym, w budynku wolnostojącym D (pawilon [...]) W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że decyzją z [...] r. Starosta K. zatwierdził zamienny projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Dnia 22 czerwca 2015 r. D. i A. H. wystąpili do Starosty K. z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., postępowania w tej sprawie i uchylenie decyzji z [...] r. Swój wniosek uzasadnili uzyskaną, w ostatnich dniach, wiedzą o popełnieniu przestępstwa i fałszowaniu oświadczeń o posiadanym przez inwestora prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przebudowywany obiekt jest współwłasnością, zatem realizacja inwestycji wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli, a oni takiej zgody nie wyrazili. Po rozpatrzeniu wniosku organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania stwierdzając, że wnioskujący dowiedzieli się o wydanym pozwoleniu na budowę z pism organu z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., a więc o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia dowiedzieli się wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie D. H. i A. H. i wskazali, że odmienność poglądów organu i wnioskodawców co do posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zmusiła ich do zasięgnięcia opinii prawników. Wyczerpująca opinia, którą otrzymali [...] do uznania, że oświadczenia złożone przez szereg osób są fałszywe, co daje podstawę do żądania wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie złożyli w organie [...] r., zatem zachowali miesięczny termin do złożenia podania. Ponadto podnieśli, iż jeżeli żądanie wznowienia postępowania jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie z urzędu. Wydane przez organ wszystkie pozwolenia na budowę opierały się na oświadczeniach o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które okazały się fałszywe. Decyzja o pozwoleniu na budowę została zatem wydana w wyniku przestępstwa. Wojewoda pismem z dnia [...] r. zwrócił się do wnioskodawców o przedstawienie dokumentów potwierdzających fałszywość oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W zakreślonym terminie skarżący nie przedstawili ww. dokumentów, jedynie w piśmie z [...] r. stwierdzili, że adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę jest Spółka A. oraz B. Sp. z o.o., a oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie powołuje się na zgodę wszystkich współwłaścicieli. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia, Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z kolei art. 145 § 2 K.p.a. stanowi, że z podstawy określonej w § 1 pkt 1 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Charakter inwestycji, objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę, nie wskazuje, że jej przeprowadzenie może powodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Nie jest to bowiem inwestycja, która może powodować określone negatywne oddziaływanie na środowisko, naruszenie bezpieczeństwa ludzi lub niepowetowane straty materialne, które są nieodwracalne. Realizacja inwestycji nie wpłynie również na zagrożenie interesu społecznego. Zakres robót budowlanych objętych przedmiotowym pozwoleniem na budowę nie powoduje zagrożeń wynikających z art. 145 § 2 K.p.a. W tej sytuacji sfałszowanie dowodu winno być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Strona musi zatem przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Wnioskodawcy takiego dowodu, w postaci orzeczenia sądu lub innego organu, że złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało sfałszowane, nie złożyli. Nie zaistniała zatem przesłanka wznowienia postępowania w sprawie ww. decyzji Starosty K. . W tej sytuacji wniosek o wznowienie, oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., w rozpatrywanej sprawie uznać należało za przedwczesny. Możliwość wznowienia postępowania jeszcze przed stwierdzeniem popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu występuje bowiem tylko w sytuacji wymienionej w cytowanym powyżej art. 145 § 2 K.p.a. Dalej Wojewoda stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania przez organ I instancji nastąpiła z uwagi na upływ miesięcznego terminu od momentu dowiedzenia się D. i A. H. ich o wydanej w sprawie decyzji do złożenia podania w sprawie wznowienia postępowania. Artykuł 148 § 1 K.p.a. w kwestii terminu nie mówi o dowiedzeniu się o wydaniu decyzji, tylko precyzuje moment zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 K.p.a., w tym przypadku z pkt 1 i 2 tego artykułu, zatem organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że wniosek został złożony po terminie. Biorąc jednakże pod uwagę, że skarżący nie przedstawili dowodów na wystąpienie przesłanek do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. oraz ekonomikę postępowania (art. 12 K.p.a.) organ odwoławczy utrzymał w mocy wydane postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Powyższe postanowienie Wojewody ego zostało zaskarżone przez D. H. i A. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Zdaniem skarżących, Starostwo błędnie interpretowało przepisy K.p.a. i przyjęło, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Również organ drugiej instancji w swoim postanowieniu stwierdził, że Starostwo błędnie powołało się na złożenie wniosku po terminie. Zajmowanie się zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji, problemem terminu złożenia podania nie miało żadnego znaczenia, ponieważ żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., i to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ winien wznowić postępowanie z urzędu. Te błędy postępowania spowodowały, że nie została zachowana dwuinstancyjność postępowania. Wojewoda w wydanym postanowieniu nie zaprzeczył poglądom skarżących, że umocowaniem składającego oświadczenie o posiadaniu prawa o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane jest stosowna zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, jednak domagał się dowodu potwierdzającego sfałszowanie dokumentu w postaci orzeczenia sądowego. Skarżący są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości i nigdy i nikomu nie wyrazili zgody na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane, co w trakcie tego postępowania kilkakrotnie oświadczali. Tym samym składający oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oświadczyli nieprawdę, równocześnie fałszując ten istotny dla sprawy dokument. Organ, opierając się na takich dowodach, uzyskał niezgodny z prawdą obraz rzeczywistości, określonego stanu faktycznego, zatem decyzja wydana w oparciu o takie dowody również jest dotknięta kwalifikowaną wadą. Skarżący dalej podnieśli, że warunkiem wznowienia postępowania jest oparcie się na takich fałszywych dowodach, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc dowody bezpośrednio jej dotyczące, mające pierwszorzędne znaczenie. Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przedłużające się postępowanie o wznowienie postępowania od decyzji ostatecznej dotyczącej wydania pozwolenia na budowę doprowadzi do niepowetowanych strat materialnych skarżących i pozostałych współwłaścicieli. Nie do przyjęcia jest dla skarżących stwierdzenie organu drugiej instancji, iż inwestycja objęta kwestionowanym pozwoleniem na budowę nie wskazuje, że jej przeprowadzenie może powodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Ustawodawca dając możliwość skarżącym uniknięcia oczekiwania na orzeczenie sądu (art. 145 § 2 K.p.a.) stwierdzającego fałszerstwo, w przypadku kiedy fałszerstwo jest faktem oczywistym - a fakt ten został przez skarżących bezspornie wykazany ma na celu uniknięcie niepotrzebnego przedłużenia terminu wydania postanowienia o wznowieniu postępowania lub postanowienia unieważniającego decyzję ostateczną. Skarżący podnieśli nadto, że organy administracji państwowej są zobligowane opierać się na zasadach zawartych w art. 6, 7, 8, 9 K.p.a. i zarzucili organom, iż w swoich uzasadnieniach nie odniosły się merytorycznie do podnoszonych kwestii wydania pozwolenia na budowę na Spółkę A. Sp. z.o.o. zamiast na wspólników oraz, że w zaskarżonym pozwoleniu na budowę jest zaznaczone, że pozwolenie dotyczy działki [...] , kiedy od [...] r., istniały tylko działki [...] . Wskazali też, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt. II OSK 1658/10 oddalił skargę kasacyjną D. K. i D. K. z B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r sygn. akt. VII SA/Wa 204/10 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] r. Na podstawie tego wyroku NSA, Wojewoda wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji i wysłał zawiadomienie tylko do części współwłaścicieli, nie wysłał do skarżących. Skarżących w pozwoleniach na budowę nie uznano za stronę, choć obecnie, w momencie złożenia przez nich siedmiu wniosków o wznowienie postępowania, są uznawani za stronę w sprawie. Dalej skarżący opisali działania współwłaścicieli obiektu związane z wydanymi decyzjami i stwierdzili, że przy podejmowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę Starostwo jest zobowiązane wnikliwie zbadać wszystkie fakty i po dokładnym zbadaniu wydać lub odmówić wydania stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji skarżący stwierdzili, że postępowanie zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę powinno być wznowione lub decyzja powinna być unieważniona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z dnia [...] r., skarżący uzupełnili swoje stanowisko o wskazanie, że w świetle ograniczeń zabudowy wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu nie może na nim powstać budynek wyższy niż [...] kondygnacje naziemne i nie wyższy niż 15m, zaś na podstawie wydanego pozwolenia powstał budynek o wysokości 4 kondygnacji i przekraczający 15 m wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Należy przy tym podkreślić, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 K.p.a., właściwy organ. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe, bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia, czy wniesione ono zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia, czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania, organ administracji ma obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia podania. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.; por. wyrok NSA z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179). Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 3 K.p.a. może zatem nastąpić z trzech następujących przyczyn: 1) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną; 2) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu; 3) w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Organ administracji obowiązany jest zatem z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a brak ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA sygn. akt II OSK 2043/12, II OSK 2721/13). Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a., strona może skutecznie złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Skarżący swój wniosek z dnia [...] r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., uzasadnili, "zdobytą w ostatnich dniach wiedzą o popełnieniu przestępstwa i fałszowaniu przez inwestora oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Wskazali, że przebudowywany obiekt jest współwłasnością (z ich udziałem), zatem realizacja inwestycji wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. W odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji doprecyzowali, że "otrzymali sygnały, że do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością należy mieć zgodę wszystkich współwłaścicieli, jednak inni współwłaściciele i Starostwo miały odmienne zdanie, które niejednokrotnie wypowiadały się w swoich pismach./.../ Ta odmienność poglądów zmusiła wnioskodawców do zasięgnięcia opinii prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Wyczerpująca opinia prawników, którą wnioskodawcy otrzymali [..] roku dała pełną wiedzę na ten temat i pełną podstawę do uznania, że oświadczenia złożone przez szereg osób są fałszywe i dają podstawę do złożenia podania o wznowienie postępowania. W tym momencie wnioskodawcy zachowali miesięczny termin do złożenia podania". W ocenie Sądu, nie można stwierdzić – jak czyni to organ odwoławczy - iż organ pierwszej instancji bezpodstawnie uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został zachowany, choć bezsprzecznie uzasadnienie postanowienia organ I instancji w tym zakresie pozostawia wiele do życzenia. Analiza akt sprawy pozwala jednak stwierdzić, że skarżący o okolicznościach, które - jak twierdzą - stanowią podstawę do wznowienia postępowania, dowiedzieli się znacznie wcześniej aniżeli na jeden miesiąc przed złożeniem podania o wznowienie postępowania, które wpłynęło do organu w dniu [...] r. Skarżący powołują się bowiem na zdarzenia, które miały miejsce począwszy od [...] r., tj. podejmowane przez różnych współwłaścicieli próby dotyczące zakwestionowania wydanych decyzji związanych z inwestycją, również z uwagi na wady złożonych oświadczeń. Sami skarżący także wcześniej występowali do organu pierwszej instancji z zapytaniem dotyczącym składanych oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a odpowiedź organu z dnia [...] r. została im doręczona dnia 7 maja 2015 r. (vide wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1500/15). W przypadku terminu z art. 148 § 1 K.p.a. świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu, jako podstawy wznowienia, pozostaje bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o podstawach wznowienia(tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2002 r., V SA 1460/01). Tak więc uzyskanie opinii prawnej lub sporządzenie przez prawników wniosku o wznowienie postępowania nie może być uznane za datę dowiedzenia się przez skarżących o podstawach wznowienia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela prezentowanego przez skarżących i przez część orzecznictwa stanowiska, że niezachowanie terminu nie przesądza o odmowie wznowienia, bowiem jeżeli istnieją przyczyny wznowienia organ winien postępowanie wznowić. Wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu to prawo organu, z którego może skorzystać, ale nie jest to jego obowiązkiem. Mając powyższe na uwadze Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego w zakresie zachowania przez stronę ww. terminu, choć oczywiście stwierdzić należy, iż Wojewoda ma rację twierdząc, że co do zasady sfałszowanie dowodu bądź popełnienie przestępstwa musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, którego skarżący nie załączyli. Okoliczność ta może być jednak badana przez organ dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. W związku z prezentowanymi przez skarżących argumentami dodać należy, iż przesłanki wznowienia postępowania określone są w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny (art. 145 § 1, art.145a i art. 145b K.p.a.). Pierwszą przesłanką wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.) jest istnienie związku przyczynowego między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Drugą przyczyną wznowienia (art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a.) jest istnienie związku przyczynowego między wydaniem decyzji a popełnionym przestępstwem, użyciem przemocy, groźbą karalną czy udzieleniem korzyści majątkowej. Sformułowanie to odnosi się do przestępstw dotyczących wydania decyzji przez organ administracji publicznej. Od ww. wymogu Kodeks postępowania administracyjnego wprowadza dwa wyjątki. Pierwszy z nich wymieniony jest w art. 145 § 2 i dotyczy możliwości wznowienia przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub przestępstwa, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Wbrew zarzutom skargi, fakt złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez przedstawicieli Wspólnoty Lokalowej [...] nie stanowi oczywistego fałszerstwa dokumentu. Brak jest także oczywistości popełnienia przestępstwa w wyniku wydania decyzji. Wznowienie postępowania nie jest także niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W tym przypadku należy odróżnić szkodę dla interesu społecznego od szkody dla wnioskodawcy, czy też innych współwłaścicieli nieruchomości. O ile szkoda dla współwłaścicieli może wystąpić, o tyle na tym etapie postępowania brak jest możliwości powstania poważnej szkody dla interesu społecznego, co trafnie zostało wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Drugi wyjątek określony jest w art. 145 § 3 K.p.a. i dotyczy sytuacji, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być w ogóle wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Może tu wchodzić w grę immunitet, amnestia, przedawnienie ścigania czy karania albo abolicja. Żadna z takich sytuacji nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Skoro nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 145 § 2 i 3 K.p.a., to aby wniosek o wznowienie postępowania, na podstawie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., był skuteczny winny być dołączone prawomocne orzeczenia sądu lub innego organu wskazujące na popełnienie fałszerstwa dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz popełnienie przestępstwa, w wyniku którego wydana została decyzja. Sąd uznał zatem zaskarżone rozstrzygnięcie za odpowiadające prawu, zaś zakwestionowanie stanowiska organu odwoławczego co do zachowania przez skarżących terminu do złożenia wniosku o wznowienie - za niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło