II SA/Sz 288/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-01-09
Skład orzekający: Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od czasu wydania poprzedniego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby uchylenie lub zmianę wcześniejszego postanowienia. Powtórne wnioski o przyznanie prawa pomocy mogą być uwzględnione jedynie w przypadku wykazania pogorszenia sytuacji materialnej lub innych istotnych zmian, czego skarżąca nie uczyniła, a wątpliwości co do jej sytuacji majątkowej nadal istnieją.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, po tym jak jej poprzednie wnioski zostały odrzucone przez WSA i NSA. Skarżąca opisała swoją trudną sytuację materialną, jednak sąd stwierdził, że nie wykazała ona istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od czasu poprzednich rozstrzygnięć. Istniały również wątpliwości co do jej faktycznych dochodów, w tym z wynajmu nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2011 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2011 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] odmówił K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt I OZ 523/11 oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.
Pismem z dnia 14 września 2011r. skarżąca złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, także w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia [...] r., Sąd – w wyniku rozpatrzenia ponownego wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych - odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] r. uznając, że nie zaszła zmiana okoliczności, polegająca na pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2011r., sygn. akt I OZ 908/11 oddalił zażalenie K. P., uznając za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji (w postanowieniu z dnia 27 października 2011r.), że w istocie skarżąca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, iż okoliczności sprawy uległy zmianie na jej niekorzyść.
W dniu 14 listopada 2011r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy, uzupełniony następnie formularzem PPF z dnia [...] r. o podpis skarżącej oraz zakreślony zakres żądania, tj. zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Z treści oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wynika, że skarżąca mieszka przy ul. [...] w [...] , nie ma żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotną córką oraz z dwoma pełnoletnimi wnukami. Córka skarżącej utrzymuje się jedynie z drobnych prac domowych, z których uzyskuje dochód do kwoty [...] zł miesięcznie, natomiast wnuki są w wieku szkolnym i nie pracują. Według oświadczenia, dochód skarżącej stanowi emerytura w wysokości [...] zł brutto miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest pierwszym złożonym w tej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Sąd postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011r. odmówił skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast postanowieniem z dnia 27 października 2011r. Sąd odmówił zmiany powołanego wyżej postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
Kolejny wniosek strony składany w przedmiocie prawa pomocy należy traktować, jako żądanie zmiany powołanego postanowienia z dnia 13 czerwca 2011r., na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest, że przez pojęcie ,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a., należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (vide postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 841/10, opubl. w LEX nr 742096). Podkreślić także należy, że wniosek o zmianę postanowienia musi wprowadzać element nowości do sprawy, tj. wskazywać na nowe okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2010r., sygn. akt I OZ 1067/10, opubl. w LEX nr 743589). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek zmiany w sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej wnioskodawcy, ale o wskazanie okoliczności o istotnym znaczeniu dla rozpatrywanej kwestii (vide postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2011r., sygn. akt I FZ 33/11, opubl. w LEX nr 783627).
Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Analiza danych przedstawionych w przedmiotowym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy, zestawiona z dokumentami i oświadczeniami dołączonymi wcześniej do akt sprawy, prowadzi do wniosku, że sytuacja: rodzinna, majątkowa i finansowa skarżącej, nie uległa pogorszeniu w stosunku do poprzednio prezentowanych we wnioskach o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczenie skarżącej jest zbieżne w treści z poprzednio składanymi oświadczeniami.
Skarżąca tak jak w przypadku poprzednich wniosków deklaruje trudną sytuację rodzinną, majątkową i finansową. Na wcześniejszym etapie postępowania skarżąca była także zobowiązana do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, gdyż jej oświadczenia były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącej, a także budziły wątpliwości, na co zwrócił uwagę zarówno Sąd pierwszej instancji (vide postanowienie z dnia 13 stycznia 2011r., postanowienie z dnia 27 października 2011r.), jak i Naczelny Sąd Administracyjny (vide postanowienie z dnia 19 lipca 2011r., sygn. akt I OZ 523/11 oraz postanowienie z dnia 29 listopada 2011r., sygn. akt I OZ 908/11).
Mimo jednak wielokrotnych prób ustalenia istotnych dla sprawy kwestii, wnioskodawczyni nadal nie wyjaśniła wątpliwości dotyczących jej dochodów oraz dochodów członków jej rodziny z tytułu wynajmu nieruchomości w [...] , przy ul.[...] , czy też przy ul. [...] (OS). Należy zauważyć, że Sąd w ramach czynności podjętych z urzędu, ustalił, iż dane skarżącej nadal figurują na stronie internetowej – [...] informującej o usługach wynajmowania pokoi gościnnych w [...] .
K. P., w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie powołała także nieznanych dotychczas Sądowi informacji, a także nie dołączyła do wniosku żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zaistniały nowe okoliczności faktyczne lub prawne, stanowiące podstawę do zmiany wydanego w sprawie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, nie znajdując podstaw do zmiany, bądź uchylenia postanowienia z dnia 13 czerwca 2011r., polegającego na przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło