II SA/Sz 311/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi I. W. na czynność Wójta Gminy Świerzno w przedmiocie ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków I. stwierdza bezskuteczność czynności Wójta Gminy Świerzno w przedmiocie ujęcia budynku położonego w S. ul. [...] nr [...] w Gminnej Ewidencji Zabytków, II. zasądza od Wójta Gminy Świerzno na rzecz skarżącej I. W. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy Świerzno, działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.; dalej "u.s.g.") w zw. z art. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2016 r. poz. 1887 ze zm.; dalej "u.o.z.") wydał w dniu 24 lutego 2017 r. zarządzenie nr SK.0050.12.2017 w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Świerzno o treści: "§ 1 - przyjmuje się Gminną Ewidencję Zabytków Gminy Świerzno, prowadzoną w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu Gminy Świerzno; § 2 – wykaz obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Świerzno stanowi załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia; § 3 – wykonanie zarządzenia powierza się Wójtowi Gminy Świerzno; § 4 – zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania." I. W. (dalej "skarżąca") złożyła skargę na ww. zarządzenie (wpływ do operatora pocztowego – 16 kwietnia 2025 r.) w części dotyczącej ujęcia w Gminnej Ewidencji Zabytków (dalej "GEZ") pod pozycją [...] budynku położonego pod adresem Ś. nr [...], obecnie ul. [...] nr [...] w Ś. i wniosła o jego uchylenie w zaskarżonej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 75 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (w skardze błędnie wskazano rok 2023 - dopisek Sądu) Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "k.p.a."), zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, które to naruszenie polegało na braku ustalenia przez organ jakichkolwiek faktycznych okoliczności sprawy, zaniechaniu przeprowadzenia dowodów oceniających aktualny stan faktyczny budynku i uzasadniających wpisanie obiektu do gminnej ewidencji zabytków; 2. art. 8 i art. 9 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli oraz świadomość prawną, przejawiającymi się całkowitym pominięciem udziału skarżącej; 3. art. 107 § 7 k.p.a., przez zaniechanie ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy; 4. art. 22 ust. 4 i ust. 5 u.o.z., przez ujęcie budynku w gminnej ewidencji zabytków, mimo że nie spełnia kryteriów definicji zabytku, określonego w art. 3 pkt 3 ustawy; 5. art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 – 4 Konstytucji RP, przez dokonanie zasadniczego ograniczenia prawa własności skarżącej, mimo braku przyczyny uzasadniającej takie ograniczenie i przy zaniechaniu wyjaśnienia czy przyczyna taka w istocie wystąpiła. Skarżąca złożyła również wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: - zaskarżonego zarządzenia z kartą budynku i ostatnią stroną załącznika do ww. zarządzenia na okoliczność ujęcia przedmiotowego budynku w gminnej ewidencji zabytków; - wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 11 lutego 2025 r. wraz z dowodem nadania i wydrukiem z systemu internetowego operatora pocztowego na okoliczności jego wystosowania do organu. W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. o sygn. akt P 12/18. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że włącznie przedmiotowego budynku do GEZ poprzedzone było wystąpieniem w dniu 13 maja 2016 r. do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który uzgodnił w dniu 19 maja 2016 r. przedstawioną mu przez organ ewidencję. W ocenie organu, przedmiotowy budynek spełnia przesłanki zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.z., w tym zakresie organ powołał się na zapisy studium ruralistycznego, wykonanego w październiku 2000 r. na zlecenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W studium, wśród obiektów chronionych w Świerznie wymieniony został, m.in. budynek mieszkalny nr [...]. Organ dokonał opisu ww. budynku. Ponadto organ zwrócił uwagę, że skarżąca kilka razy występowała o wykreślenie budynku z GEZ, lecz Wojewódzki Konserwator Zabytków był temu przeciwny. Organ wskazał, że znany jest mu wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz jego zdaniem, nie zmienia to zasadności włączenia ww. budynku do GEZ. Według organu, przed ujęciem ww. budynku w GEZ została przeprowadzona ocena walorów zabytkowych tego obiektu. Organ podniósł, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są bezprzedmiotowe, gdyż przepisy ogólnej procedury administracyjnej nie miały zastosowania do czynności włączenia ww. budynku do GEZ. Na rozprawie Sąd na podstawie art. 106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") przeprowadził dowód z wezwania do usunięcia naruszenia prawa, dołączonego do skargi i oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zarządzenia organu z dnia 24 lutego 2017 r. oraz ostatniej strony załącznika do ww. zarządzenia, bowiem te dokumenty znajdują się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Spór w sprawie dotyczy ujęcia przedmiotowego budynku w GEZ. Przewodniczący Wydziału, kierując się zasadą falsa demonstratio non nocet, dokonał zarejestrowania wniesionej skargi jako skargi na czynność organu w przedmiocie ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków. Obecnie w przeważających orzeczeniach sądów administracyjnych przyjmuje się, że skarga w tym zakresie dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz.1634; dalej "p.p.s.a") (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2023 r. o sygn. akt II OSK 2781/17; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r. o sygn. akt II OSK 907/24; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2025 r. o sygn. akt VII SA/Wa 212/25; wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2024 r. o sygn. akt II SA/Kr 1361/23; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 maja 2025 r. o sygn. akt II SA/Go 80/25; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 maja 2025 r. o sygn. akt IV SA/Wr 563/24). Kwestia kwalifikacji prawnej przedmiotu skargi ma istotne znaczenie dla określenia terminów jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej czynności z zakresu administracji publicznej, tj. zarządzenia organu z dnia 24 lutego 2017 r. w przedmiocie przyjęcia GEZ, dla określenia terminu wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinny mieć zastosowanie przepisy art. 52 § 3 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z ich treścią, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że z art. 52 § 3 zd. 2 p.p.s.a. wynika, iż wniesienie skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z uchybieniem terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie powoduje bezwzględnego obowiązku jej odrzucenia przez sąd. Ustawodawca przyznał bowiem sądowi kompetencję do rozpoznania skargi, jeżeli uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Zdaniem Sądu, należy uwzględnić, że istniały rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do charakteru działań organu podjętych na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1–3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków. Zgodnie z pierwszym poglądem działania takie należy uznać za tzw. inne czynności organu administracji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (m.in. orzeczenia NSA z: 14 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 1166/21; 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1952/22; 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 3029/18; 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II OZ 335/22; 18 maja 2021 r., sygn. akt II OZ 218/21; 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 753/20). Zgodnie z drugim, działania organu podjęte na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1–3 ustawy o ochronie zabytków należy uznać za akty jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (m.in. orzeczenia NSA z: 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2748/18; 25 marca 2020 r., sygn. akt II OZ 244/20; 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2700/16; 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1950/12). Prezentowana w orzecznictwie rozbieżność stanowisk co do charakteru działań organu podjętych na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1–3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków mogła wywołać u skarżącej przekonanie, że przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna ona uczynić zarządzenie organu z dnia 24 lutego 2017 r. (akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a), a nie czynność materialno-techniczną tego organu polegającą na włączeniu karty adresowej zabytku do ewidencji. Do skargi na ten akt, zgodnie z art. 52 § 4 p.p.s.a. w jego brzmieniu sprzed nowelizacji, nie miał natomiast zastosowania 14-dniowy termin na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2024 r. o sygn. akt II OZ 626/24). Nadmienić należy, że skarżąca nie posiada wykształcenia prawniczego. Z akt nie wynika również, żeby organ rozpoznając wnioski strony o wykreślenie budynku z GEZ informował ją o możliwości złożenia skargi na ujęcie ww. obiektu w GEZ. Podkreślić należy także, że sam ustawodawca uznał tryb wnoszenia skarg na czynności z zakresu administracji publicznej za zbyt skomplikowany i w następnych latach znacznie uprościł procedurę składania skarg. Jak wynikało z treści pisma skarżącej z dnia 19 kwietnia 2021 r. o fakcie ujęcia budynku w GEZ dowiedziała się najpóźniej 7 kwietnia 2021 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało nadane u operatora pocztowego w dniu 12 lutego 2025 r. i doręczone organowi w dniu 17 lutego 2025 r. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd uznał, że uchybienie terminowi do złożenia skargi nastąpiło bez winy skarżącej i przyjął skargę do rozpoznania. Zgodnie z art. 22 ust. 4 u.o.z. (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Stosownie do art. 22 ust. 5 u.o.z., w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny wydał w dniu dnia 11 maja 2023 r. wyrok o sygn. akt P 12/18, w którym stwierdził, iż art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia jej jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że osłabienie ochrony własności poprzez wyłączenie udziału właściciela w postępowaniu skutkującym wpisem nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków nie służy realizacji żadnych konstytucyjnie określonych wartości. Nie jest niezbędne do ochrony interesu publicznego. Nadrzędne cele, jakimi są pielęgnacja dziedzictwa narodowego oraz ochrona dóbr kultury nie upoważniają ustawodawcy do wprowadzania lub utrzymywania takich ograniczeń w wykonywaniu prawa własności, które nie są ani konieczne, ani proporcjonalne dla realizacji tych celów. Skutki wprowadzonego w art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. ograniczenia nie pozostają w dopuszczalnej proporcji do ciężarów nakładanych na właścicieli nieruchomości. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nie jest dopuszczalna sytuacja, w której właściciel nieruchomości, dowiadując się, że ma ona zostać wpisana do gminnej ewidencji zabytków, nie ma możliwości w postępowaniu administracyjnym zająć stanowiska oraz zakwestionować działań podejmowanych przez organ. Według Trybunału Konstytucyjnego, postępowanie administracyjne w tym przedmiocie powinno być oparte na możliwie jak najpełniejszych i najbardziej precyzyjnych kryteriach. Wskazać zatem należy, że choć ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy, w konsekwencji czego uznany za niekonstytucyjny przepis w określonym w tym orzeczeniu zakresie nie został w dosłownym sensie derogowany z systemu prawnego, to w niniejszej sprawie konieczne jest dokonanie wykładni art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. z uwzględnieniem tego wyroku. Wyrok zakresowy powoduje, że usuwane jest z systemu prawnego jego niekonstytucyjne rozumienie (zob. Roman Hauser, Janusz Trzciński "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego", Lexis Nexis, Warszawa 2008, s.42, J. Trzciński, Rozdział 9 Wokół art. 190 ust. 4 Konstytucji, Wybrane Zagadnienia, [w:] Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy administracyjne, Warszawa 2023). Powyższy wyrok usunął zatem z obrotu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z., co oznacza, że Sąd musi tę okoliczność brać pod uwagę i zastosować ww. wyrok jako formę stosowania Konstytucji RP. Skutkuje to stwierdzeniem, że organ dokonując zaskarżonej czynności zastosował wadliwą (niekonstytucyjną) procedurę, która uniemożliwiła czynny udział skarżącej. W wyniku zastosowanej procedury sprzecznej z Konstytucją RP - właściciel ww. budynku nie mógł zakwestionować przyjętych przez organ ustaleń, formułować wniosków dowodowych, czy w inny sposób bronić się przed organem przed ograniczeniem prawa własności. Zdaniem Sądu, należy również poczynić uwagi na temat kart adresowych budynków. Na podstawie art. 24 ust. 1 u.o.z. zostało wydane w dniu 26 maja 2011 r. rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2011 r. nr 113 poz. 661; dalej "rozporządzenie MK z 2011 r.), które określa, m.in. sposób prowadzenia gminnej ewidencji zabytków. Przepisy ww. rozporządzenia przytoczono poniżej w treści obowiązującej w 2017 r. Zgodnie z § 18 rozporządzenia MK z 2011 r., wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Stosownie do § 17 ust. 1 rozporządzenia MK z 2011 r., karta adresowa zabytku nieruchomego zawiera następujące rubryki: 1) nazwa; 2) czas powstania; 3) miejscowość; 4) adres; 5) przynależność administracyjna; 6) formy ochrony; 7) opracowanie karty adresowej; 8) fotografia z opisem wskazującym orientację albo mapa z zaznaczonym stanowiskiem archeologicznym. Wzór karty adresowej zabytku nieruchomego określa załącznik nr 6 do rozporządzenia (§ 17 ust. 2 rozporządzenia MK z 2011 r.). Zatem do kart adresowych budynków, włączonych przez organ do GEZ miały zastosowanie ww. przepisy. Karta adresowa budynku winna być sporządzona przez organ zgodnie z urzędowym wzorem. Organ nie może ww. wzoru modyfikować przez usuwanie albo dodawanie różnych elementów. Zauważyć należy, że wykaz obiektów ujętych w GEZ został sporządzony przez firmę "Greenkey Rozwiązania dla środowiska" i wykaz ten został przez organ na podstawie § 2 zarządzenia organu z dnia 24 lutego 2017 r. uznany za załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia. Wskazać należy, że w karcie adresowej przedmiotowego budynku pole nr 7 – Opracowanie karty (autor, data, podpis) zawiera napis naniesiony maszynowo "J. W., D. W." datę "12.05.2016" oraz nadrukowane oznaczenie "Greenkey Rozwiązania dla środowiska". W ocenie Sądu, karta adresowa przedmiotowego budynku nie została zatem poprawnie sporządzona, gdyż w polu nr 7 brak jest podpisu autora karty oraz znajduje się tam nadruk nazwy firmy, którego istnienie w tym miejscu nie jest zgodne ze wzorem urzędowym. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 8 czerwca 2022 r. o sygn. akt II OSK 1845/19, brak wskazania autora, konkretnej daty sporządzenia karty oraz niepodpisanie tego dokumentu stanowi istotne uchybienie formalne. Wskazać należy również, że choć organ może posiłkować się przy dokumentacji zabytków innymi osobami, niż pracownicy organu to sporządzenie karty adresowej musi odpowiadać wymogom wzoru urzędowego, zaś obowiązkiem organu przed włączeniem karty danego obiektu do GEZ jest zbadanie czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Podnieść należy też, że skoro wykaz obiektów ujętych w GEZ stanowi załącznik do zarządzenia organu winien być on sporządzony przez organ, a nie przez podmiot zewnętrzny. Postępowanie w przedmiocie włączenia karty adresowej danego obiektu do gminnej ewidencji zabytków ma charakter uproszczony i cechuje się mniejszym stopniem sformalizowania niż postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie przepisów k.p.a. Organ powinien jednak działać rzetelnie i dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej, uwzględniając treść norm prawnych również w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. Powinien zadbać, aby właściciel nieruchomości, której dotyczy postępowanie, mógł zająć stanowisko w tej sprawie i skutecznie zakwestionować działania podejmowane przez organ, nawet jeśli przepisy wprost nie przewidują takich obowiązków. W tym celu organ powinien umożliwić udział właściciela nieruchomości w postępowaniu, dopuścić ewentualne wnioski dowodowe, a także zadbać, żeby stanowisko w zakresie posiadanych przez obiekt wartości, o których mowa w art. 3 pkt 1 u.o.z. zostało odpowiednio uzasadnione i wynikało z akt sprawy, żeby w ten sposób strona mogła zapoznać się z nim i efektywnie je kwestionować. Włączenie karty adresowej obiektu do GEZ powinno wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Aby czynność włączenia mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także winny być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Skoro zatem organ stoi na stanowisku, że obiekt ma zabytkowy charakter, powinien kartę sporządzić w taki sposób, aby ten zabytkowy charakter odzwierciedlała. Wyjaśnić należy, że dany obiekt nie staje się zabytkiem przez to, że została dla niego założona karta adresowa, lecz wynika to z okoliczności faktycznych, iż stanowi on właśnie świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Włączenie danego obiektu do ewidencji zabytków nie jest podstawową formą ochrony zabytków. Niemniej jednak ewidencja zabytków może być traktowana jako swoisty środek wstępnej ochrony danego obiektu uznanego za zabytkowy, wiążący się z pewnymi ograniczeniami względem nieruchomości ujętej w takiej ewidencji. Wpisanie obiektu do gminnej ewidencji zabytków dla właściciela lub posiadacza danego obiektu ma prawne znaczenie, ponieważ nakłada na niego obowiązki, których nie mają właściciele obiektów, które do tej ewidencji wpisane nie są. Ze względu na powyższe postępowanie, jakie toczy się w tym przedmiocie, nie może być ono pobieżne czy obarczone brakami w ustaleniach dotyczących zabytkowego charakteru danego obiektu - jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność czynności polegającej na ujęciu przedmiotowej nieruchomości w GEZ. Skarżącej wyjaśnić należy, że kwestia czy przedmiotowy budynek jest zabytkiem w rozumieniu przepisów u.o.z. nie była przedmiotem rozważań Sądu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na rzecz skarżącej zasądzono od organu kwotę 680 zł tytułem kosztów postępowania sądowego, w tym 200 zł wpisu sadowego i 480 zł – wynagrodzenia pełnomocnika. Orzeczenia przywołane w uzasadnieniu wyroku dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.