II SA/Sz 366/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o ustanowienie adwokata Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 236/08, po rozpoznaniu wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Okręgowa Rada Adwokacka w S. wyznaczyła na tej podstawie pełnomocnika w osobach: adwokata W.S., następnie adwokata D.T. oraz adwokata A.K. W toku postępowania skarżący występował z kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sąd uznając je za bezprzedmiotowe oddalał je postanowieniami: z dnia 22 lipca 2010 r., z dnia 15 grudnia 2010 r., z dnia 30 marca 2011 r. oraz z dnia 15 lipca 2011 r., a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OZ 803/10, z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 165/11, z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 366/11, z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11 oddalił składane zażalenia na ww. postanowienia. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi R.S., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1530/11 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II sądu z dnia [...] sprawa została wpisana do rep. II SA/Sz 366/12. Na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, który uzupełnił formularzem PPF z dnia [...]. Postanowieniem z dnia 31 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 366/12 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o ustanowienie adwokata, wskazując między innymi, że rozpoznanie kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sytuacji, gdy prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane skarżącemu postanowieniem sądu z dnia 19 czerwca 2008 r. uznać należało za zbędne. Odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu w dniu 24 listopada 2016 r. W dniu 1 grudnia 2016 r. R.S. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. Skarżący wskazał między innymi, że w postanowieniu z dnia 31 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 366/12 podano nieprawdę, że nie udzielał pełnomocnictwa adwokatom w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 236/08, na dowód czego załączył pełnomocnictwo udzielone adwokat A.K., pełnomocnictwo z dnia [...], udzielone adwokatowi W.S. oraz z dnia [...], udzielone adwokat D.T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stosownie do art. 260 P.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym w niniejszym postępowaniu sądowym, wszczętym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. – w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 245 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że prawo pomocy jest jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. W niniejszej sprawie prawo pomocy zostało przyznane skarżącemu prawomocnym postanowieniem sądu z dnia 19 czerwca 2008 r. we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w S. wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobach: adwokata W.S., następnie adwokata D.T. oraz adwokata A.K. Z akt sprawy wynika również, że wyznaczeni pełnomocnicy zwracali się kolejno do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w S. o zwolnienie ich z obowiązku udzielania pomocy prawnej R.S., bowiem przedłożone przez skarżącego pełnomocnictwo uniemożliwiało im swobodne działanie przed sądem administracyjnym w sprawie na rzecz i w interesie R.S. Należy zauważyć, że przyznane przez sąd prawo pomocy rozciąga się na pełen tok postępowania sądowoadministracyjnego i w przypadku wyznaczenia przez korporację prawniczą pełnomocnika oraz podjęcia przez niego działań, stanowi to wykonanie wydanego przez sąd postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Skarżący nie mógł się zatem ubiegać o ponowne ustanowienie pełnomocnika, gdyż prawo to zostało już zrealizowane. Zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że wyznaczony przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w S. pełnomocnik "ukształtowany został poprzez szkolenie przez adwokatów z peerelowskiej osobowej korporacji adwokackiej", co było między innymi powodem wniesionych sprzeciwów, nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta ww. postanowieniem sądu. Podkreślić trzeba, że kontroli sądu nie podlega sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika z jego mandantem. W tych kwestiach właściwa jest wyłącznie konkretna korporacja prawnicza. To bowiem organ samorządu zawodowego wyznacza imiennie pełnomocnika na podstawie postanowienia sądu, który przyznał stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawo pomocy w takim zakresie. Sąd nie może zatem ingerować w sytuacji, gdy stronie nie odpowiada sposób reprezentowania jej przez wyznaczonego pełnomocnika. W rezultacie, żądanie przez stronę od sądu zmiany osoby pełnomocnika albo wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, z uwagi na to, że zdaniem skarżącego wyznaczony adwokat nie spełnia jego oczekiwań nie mogło odnieść zamierzonego skutku (por. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2016 r., syn akt I OZ 715/16). Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.