II SA/Sz 366/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r. umarzającego postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 236/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał R. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w S. wyznaczyła na tej podstawie pełnomocnika skarżącego w sprawie w osobie adwokata W. S., następnie adwokata D. T. oraz adwokata A. K.. Adwokaci ci wystąpili kolejno z wnioskiem o zwolnienie ich z obowiązku reprezentowania skarżącego, z uwagi na występujący brak zaufania skarżącego do nich. Wnioski te zostały uwzględnione przez Okręgową Radę Adwokacką w S.. W toku postępowania skarżący występował z kolejnymi wnioskami o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sąd uznając je za bezprzedmiotowe oddalił je postanowieniami: z dnia 22 lipca 2010 r., z dnia 15 grudnia 2010 r., z dnia 30 marca 2011 r., dnia 15 lipca 2011 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OZ 803/10, z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 165/11, z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 366/11, z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11 oddalił zażalenia skarżącego na te postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1530/11 uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Sprawa została wpisana do rep. II SA/Sz 366/12. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniami z dnia 16 grudnia 2016 r. oraz 4 maja 2017 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowania wywołane kolejnymi wnioskami R. S. o ustanowienie adwokata, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. akt I OZ 425/17, oraz z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1079/17 oddalił zażalenia R. S. na te postanowienia. Wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 28 listopada 2017 r. W dniu 27 grudnia 2017 r. R. S. złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku sporządzoną osobiście i wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. umorzył postępowanie wywołane wnioskiem z uwagi na jego bezprzedmiotowość, na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z postanowienia tego wynika, że skarżący nie może ubiegać się o kolejnego pełnomocnika będącego adwokatem z urzędu, ponieważ pomoc prawna w tym zakresie została mu już w niniejszej sprawie przyznana. Na podstawie postanowienia Sądu skarżącemu wyznaczono kolejno trzech adwokatów, którzy nie działają jednak w jego imieniu, ponieważ nie uzyskali od niego pełnomocnictwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sąd rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, wydaje postanowienie w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata zostało skarżącemu przyznane prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 19 czerwca 2008 r., a Okręgowa Rada Adwokacka w S. wyznaczyła skarżącemu kolejno trzech pełnomocników będących adwokatami. Wyznaczeni adwokaci zwrócili się kolejno do Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z prośbą o zwolnienie ich z obowiązku reprezentowania skarżącego z tego względu, że przedłożone im przez skarżącego pełnomocnictwo uniemożliwiało swobodne działanie przed Sądem na rzecz i w interesie R. S.. Kolejne wnioski R. S. o ustanowienie adwokata były umarzane jako bezprzedmiotowe. Przyznane stronie przez sąd administracyjny prawo pomocy rozciąga się na cały tok postępowania i w przypadku wyznaczenia przez korporację prawniczą pełnomocnika oraz podjęcia przez niego działań, oznacza to wykonanie wydanego przez sąd postanowienia o ustanowieniu adwokata. Skarżący nie może się skutecznie ubiegać o wydanie kolejnego postanowienia przyznającego mu adwokata z urzędu, ponieważ prawo to zostało mu już przyznane prawomocnym postanowieniem, które nie zostało uchylone. Ponieważ postanowienie przyznające prawo pomocy w zakresie objętym rozpoznawanym wnioskiem zostało już skarżącemu przyznane, nie było możliwości uwzględnienia kolejnego wniosku o ustanowienie adwokata. W tej sytuacji starszy referendarz sądowy uznał, że postępowanie wywołane ponownym wnioskiem strony należało umorzyć na podstawie art. 249a p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe. Sąd podzielił stanowisko referendarza sądowego, że nie jest możliwe przyznanie stronie adwokata z urzędu w sytuacji, gdy taka pomoc została jej już w sprawie przyznana. Okoliczność, że skarżący z przyczyn leżących po jego stronie nie korzysta z przyznanej pomocy, nie czyni wniosku zasadnym. Z tego względu Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 260 § 1 p.p.s.a.