II SA/Sz 366/25

Sygn. [...] II SA/Sz 366/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Z. K. na działanie Komendanta Powiatowego Policji w M. w przedmiocie dyspozycji usunięcia pojazdu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na działanie Komendanta Powiatowego Policji w M. w przedmiocie dyspozycji usunięcia pojazdu. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2025 r. policjanci z KPP w M. zatrzymali jego samochód [...] z uwagi na to, że miał zatrzymane prawo jazdy. Samochód został odholowany na parking pomimo tego, że przyjechał jego znajomy, któremu auto można było przekazać. Według skarżącego, takie działanie narusza jego prawo własności, zaś ustawa, która na to zezwala jest niezgodna z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę, Komendant Powiatowy Policji w M. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Przedmiotowa skarga została wniesiona w związku z usunięciem z drogi pojazdu marki [...] o nr rej. [...], w trybie art. 130a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.- dalej "p.r.d."). Zgodnie z tym przepisem, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem; przepisu nie stosuje się, jeżeli kierujący posiada pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 4 lub 5 albo w art. 135a ust. 5 lub 6, upoważniające do kierowania pojazdem. Dokonując więc w sprawie oceny dopuszczalności skargi, należy rozważyć sam charakter działań polegających na usunięciu pojazdu w trybie przepisów ustawy p.r.d., albowiem - jak wynika z art. 3 p.p.s.a.- nie każde działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że działanie Komendanta Powiatowego Policji w M. w przedmiocie dyspozycji usunięcia pojazdu nie może być uznane za decyzję czy postanowienie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a., ani za którykolwiek akt z art. 3 § 2 pkt 5-7 p.p.s.a. Z oczywistych względów nie mieści się również w zakresie art. 3 § 2 pkt 4a i 4b p.p.s.a. W tej sytuacji rozstrzygnięcia zatem wymaga, czy działanie to stanowi inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że akt lub czynność, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinny posiadać charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność; powinny mieć charakter indywidualny; winny być wydawane (zaś czynność jest podejmowana) władczo w sferze administracji publicznej przez podmiot wykonujący administrację publiczną i ostatecznie powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7234/21). W ocenie tutejszego Sądu, kwestionowane działanie nie może zostać zakwalifikowane jako akt rozstrzygający indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej. O charakterze prawnym dyspozycji usunięcia pojazdu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 września 2023 r., sygn. akt II GZ 359/23 wprost stwierdzając, że dyspozycja usunięcia pojazdu - pochodząca od powołanego do jej sporządzenia organu - ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 - dalej "k.p.a."), zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone, a co z kolei nie wyklucza – w świetle art. 76 § 3 k.p.a. – możliwości przeprowadzenia przez stronę kontrdowodu (vide: wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 892/21). Dyspozycja taka podlega zatem ocenie jako materiał dowodowy w sprawie, nie stanowiąc sama w sobie aktu lub czynności, która mogłaby podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zauważyć bowiem należy, że postępowanie w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, prowadzone na gruncie art. 130a p.r.d., musi obejmować ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu było uprawnione. Dopiero zatem w postępowaniu toczącym się w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty kosztów związanych przykładowo właśnie z usunięciem pojazdu, rozważaniu, ocenie i analizie prawidłowości wydania, poddana zostaje dyspozycja usunięcia pojazdu. Pismo takie ma więc jedynie charakter wewnętrzny, między organami administracji publicznej. Nie zostało skierowane do podmiotu zewnętrznego, w sposób, który nakłada na jednostkę obowiązki lub przyznaje określone prawa. Podejmowana przez organ czynność ma charakter publicznoprawny, ale nie jest ona skierowana wobec jednostki w celu określenia jej uprawnień lub obowiązków w sposób autorytarny. W szczególności, działanie organu administracji publicznej nie służy w tym przypadku stabilizacji określonych stosunków społecznych i prawnych (vide: postanowienie NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 926/12). Dodatkowo NSA w postanowieniu z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1799/10 podkreślił, że czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 p.r.d. nie jest konsekwencją istnienia po stronie strony skarżącej - jako właściciela pojazdu - jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. Jest to konsekwencja zaistnienia sytuacji określonej w art. 130a ust. 1 p.r.d. W przypadku bowiem uznania przez właściwe służby, iż zaistniały przesłanki określone w art. 130a ust. 1 tej ustawy, usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu, z którego jednakże nie wynika jakiekolwiek uprawnienie czy obowiązek dla właściciela pojazdu, żaden przepis prawa nie statuuje przy tym takiego uprawnienia czy obowiązku. Oznacza to zatem, że działania/czynności podjęte w sprawie dyspozycji usunięcia pojazdu nie odpowiadają cechom aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie istnieje też żaden przepis szczególny, który przewidywałby w takiej sytuację kontrolę sądową. Podsumowując stwierdzić należy, że dyspozycja usunięcia pojazdu nie podlega kognicji sądu administracyjnego, wobec czego tutejszy Sąd nie mógł odnieść się merytorycznie do argumentacji przedstawionej w skardze. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.