II SA/Sz 425/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr NEP.906.14.2025 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E B. S. (dalej: "strona", "skarżąca") pismem z dnia 17 grudnia 2024 r., wniosła zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 11 czerwca 2024 r., który doręczony został jej w dniu 29 października 2024 r. wraz z postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. o nałożeniu grzywny w wysokości [...] zł, w celu przymuszenia do poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka – M. D., urodzonej w dniu 21 kwietnia 2017 r. Skarżąca zarzuciła organowi brak wymagalności obowiązku szczepień (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "u.p.e.a.") oraz podniosła zastrzeżenia dotyczące niezgodności obowiązku szczepień z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, niemieszczące się w zamkniętym katalogu zarzutów określonych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r. znak: [...] oddalił złożony przez stronę zarzut. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.; dalej: "u.z.z.z."), poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych; - art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanego - kiedy obowiązek zaszczepienia jej córki Michaliny przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniej jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego; - art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego; - art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr [...], Inspektor Sanitarny (dalej: "Wojewódzki Inspektor Sanitarny", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416) oraz art. 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy odnosząc się do ujętego w zażaleniu w punktach 1,2 i 4 zarzutu w zakresie braku wymagalności obowiązku szczepień wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i był wymagalny w dniu wystawienia przez PPIS w G. tytułu wykonawczego z dnia 11 czerwca 2024 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że poddanie się szczepieniu ochronnemu, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 b u.z.z.z. jest obowiązkowe dla osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, za wyjątkiem osób przebywających na terytorium RP przez okres krótszy niż trzy miesiące, która to okoliczność nie dotyczy niniejszej sprawy. Przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego oraz na dzień wydania niniejszego orzeczenia określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077, dalej: "rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych"), w szczególności Załącznik 1 do rozporządzenia oraz Charakterystyka Produktu Leczniczego. Jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego może zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka skarżącej. Organ odwoławczy nadmienił, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, co znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK [...]. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podał dalej, że podczas wizyty kwalifikacyjnej przedstawiciel ustawowy dziecka lub opiekun faktyczny, jeżeli posiada dodatkowe informacje lub dodatkową dokumentację medyczną dziecka, które mogą stanowić o ewentualnych przeciwskazaniach do szczepień, powinien poinformować o tym lekarza. To w interesie strony jest, aby dobrowolnie wybranemu przez siebie lekarzowi POZ takie informacje i dokumentację przedstawić. Organ odwoławczy zaznaczył, że mimo iż badanie kwalifikacyjne dziecka stanowi integralną część procesu szczepienia ochronnego, nie stanowi pełnej realizacji obowiązku. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w kalendarzu szczepień. Wymagalność obowiązku następuje z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych, które w § 3 ust. 1 określa grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, uwzględniając ich wiek, a załącznik 1 doprecyzowuje schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania, wymagane dla danego szczepienia, uwzględniając wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że małoletnia M. D., ur. 21.04.2017 r., została zaszczepiona jedną dawką szczepionki Prevenar 13 przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae oraz trzema dawkami szczepionki lnfanrix Hexa przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, poliomyelitis i zakażeniom Haemophilus influenzae typu b (Hib). Organ wskazał, że rodzice w pierwszej dobie życia dziecka, nie wyrazili zgody na wykonanie u niego obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I dawka). W Karcie uodpornienia widnieje bowiem zapis cyt.: "Brak zgody na szczepienie". Niemniej szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I dawka) zostało zrealizowane u dziecka z opóźnieniem (preparatem szczepionkowym lnfanrix Hexa). Mimo poddania małoletniej ww. szczepieniom ochronnym, szczepienia przeciwko gruźlicy nie uzupełniono. Dziecko nie zostało również poddane pozostałym wymaganym szczepieniom ochronnym. W dniu wystawienia przez PPIS w G. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 11 czerwca 2024 r. małoletnia M. D. ukończyła 7 rok życia i była zobowiązana do przyjęcia dawek szczepień obowiązkowych, nie tylko przeciwko gruźlicy, ale również przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (IV dawka oraz I dawka przypominająca), poliomyelitis (IV dawka oraz dawka przypominająca) oraz przeciwko odrze, śwince i różyczce (dawka podstawowa oraz przypominająca). W ocenie organu, o ile zrozumiała jest troska o zdrowie dziecka, o tyle niezrozumiałym jest brak podejmowania współpracy z dowolnie przez siebie wybranym lekarzem POZ w celu podjęcia działań profilaktycznych wobec niego. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w tytule wykonawczym. Organ odwoławczy podał dalej, że w dokumentacji sprawy znajduje się m.in. pismo strony z dnia 20 października 2024 r., skierowane do PSSE w G., dotyczące m.in. wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (zwanego dalej: NOP) u małoletniej Michaliny. Zgodnie z załączonymi do ww. pisma formularzami "zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego dla pacjentów, ich przedstawicieli ustawowych lub opiekunów faktycznych" zgłaszanymi do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, pierwszy niepożądany odczyn wystąpił po szczepionce Prevenar 13, podanej w dniu 21 lipca 2017 r., drugi - po szczepionce lnfanrix Hexa, podanej w dniu 29 sierpnia 2018 r. W obu przypadkach, zgłaszający M. D. (ojciec dziecka) wskazał, iż działania niepożądane nie były ciężkie. Z ww. formularzy wynika, że zgłoszenia dokonane zostały w dniu 3 sierpnia 2017 r. (pierwszy NOP) oraz w dniu 22 września 2018 r. (drugi NOP), jednak w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających ich wysłanie do ww. Departamentu. Organ zauważył, że zgłoszenie dotyczące niepożądanej reakcji po III dawce preparatu lnfanrix Hexa wskazuje, że NOP wystąpił prawie miesiąc przed jego zgłoszeniem do Departamentu. Z dokumentacji sprawy nie wynika, aby rodzice zgłosili się do lekarza z córką w momencie wystąpienia u niej niepokojących objawów po podaniu ww. preparatów szczepionkowych. Zawarte w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie wskazuje wyłącznie, że w dniu 8 września 2017 r., podczas wizyty kontrolnej w przychodni, ojciec dziecka poinformował lekarza o zgłoszonym do ww. Departamentu niepożądanym odczynie po preparacie Prevenar 13. Brak jest w aktach sprawy informacji o zgłoszeniu lekarzowi drugiego NOP. Ponadto, w Karcie uodpornienia małoletniej, brak jest adnotacji o wystąpieniu niepożądanych działań po podaniu jakichkolwiek preparatów szczepionkowych. Organ zauważył, że rodzice dziecka nie przedstawili aktualnego zaświadczenia od lekarza o czasowym lub długotrwałym odroczeniu szczepień i/lub zaświadczenia od lekarza specjalisty stwierdzającego przeciwskazania do szczepień. Zdaniem organu odwoławczego, nie może on zatem przyjmować, że przeciwskazania do szczepień istnieją, jeśli nie dysponuje dowodami w tym zakresie. Za przyczynę faktyczną można byłoby uznać przeciwwskazania określone przez lekarza specjalistę podczas wizyty z dzieckiem w poradni konsultacyjnej ds. szczepień ochronnych lub lekarza POZ kwalifikującego do szczepień, który dokonałby oceny na podstawie obecnego stanu zdrowia dziecka, ewentualnie na podstawie wyników badań lub zaświadczeń od specjalistów. Organ podkreślił, że dokumentacja sprawy wskazuje, że ostatnie szczepienie wykonano u małoletniej w dniu 29 sierpnia 2018 r. Kolejne wizyty w przychodni, pomimo wysyłanych przez świadczeniodawcę wezwań, nie były związane z uzupełnieniem brakujących szczepień ochronnych (co potwierdza zawarte w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie). Skarżąca nie stawiając się do punktu szczepień oraz na badanie kwalifikacyjne, zrezygnowała z oceny aktualnego stanu zdrowia swojego dziecka, pod kątem możliwości przeprowadzenia szczepienia. Równocześnie zrezygnowała z możliwości ewentualnego ustalenia przez lekarza indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych córki, a także z ewentualnego skierowania do poradni specjalistycznej ds. szczepień ochronnych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że brak jest podstaw do uznania zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych u dziecka w zakresie szczepień wymienionych w tytule wykonawczym, bowiem jak wielokrotnie wskazywano przy analizie niniejszej sprawy, obowiązek szczepień ochronnych wynika wprost z przepisów polskiego prawa. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, a także wskazał w oparciu o jaką podstawę prawną jest prowadzone postępowanie, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń. Ponadto, organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpoznał materiał dowodowy. Wobec powyższego oraz wobec braku w dokumentacji medycznej podstaw do odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniej, biorąc pod uwagę wiek dziecka, PPIS w G. wskazał stronie zaległe obowiązkowe szczepienia ochronne. W odniesieniu do kwestii wskazanych w punkcie 3 zażalenia dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że nie można zgodzić się ze skarżącą, albowiem wierzyciel ustosunkował się merytorycznie do zarzutów oraz okoliczności podnoszonych w zarzutach, uwzględniając przy tym sytuację indywidualną zobowiązanej oraz istotne okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na wynik postępowania. Powyższe zostało wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, gdzie zostały dokładnie opisane podstawy prawne, na podstawie których prowadzone jest przedmiotowe postępowanie oraz ustalenia faktyczne dotyczące prowadzonego postępowania w stosunku do skarżącej, w związku z uchylaniem się od szczepienia jej małoletniej córki. Z kolei, odnosząc się do zarzutu podniesionego przez stronę w punkcie 5 zażalenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że powołana w tym punkcie kwestia nie może być rozpatrywana, ponieważ zawiera zastrzeżenia merytoryczne niemieszczące się w zamkniętym katalogu sytuacji, które mogą być podstawą wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. Na marginesie do zastrzeżeń dotyczących ingerencji w autonomię jednostki, organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 68 Konstytucji RP, władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych (w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), natomiast art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że w demokratycznym państwie prawa, konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w drodze ustawy, m.in. gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z tzw. klauzuli sumienia, tj. uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art. 16 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie, któremu zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r., poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł; - art. 5 ust. 1 pkt 1 b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo że rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; - art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; - art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego jej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty. Przyjmując, że powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny, skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie brak było podstaw do skierowania sprawy do rozpatrzenia na rozprawie na podstawie art. 122 p.p.s.a. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem kontroli jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 kwietnia 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela, w którym zajął stanowisko dotyczące zarzutu wniesionego przez skarżącą w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 11 czerwca 2024 r. Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wierzyciel zaś wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Zgłoszony przez skarżącą zarzut dotyczył braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych. Natomiast spór sprowadza się do oceny czy zasadnie organ oddalił wniesiony zarzut. Należy podkreślić, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z. ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2024 r., poz. 581, dalej: "u.p.p.r.p."). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy u.z.z.z. zamieszczone w rozdziale 4 - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.). Niewątpliwie obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Zgodnie z art. 17 ust. 7 u.z.z.z. urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 9 u.z.z.z. do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.p.r.p., o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Wydane w wykonaniu delegacji ustawowej (art. 17 ust. 10 u.z.z.z.) rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077) określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. Zgodnie z § 3 ust. 1 w zw. z § 2 rozporządzenia, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W załączniku nr [...] do tego rozporządzenia zamieszczono ponadto szczegółowy schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, z podaniem liczby dawek, wieku, w którym powstaje obowiązek szczepienie oraz terminu wykonania szczepienia. Z akt sprawy wynika, że córka skarżącej, urodzona w dniu 21 kwietnia 2017 r., w dniu wystawienia tytułu wykonawczego ukończyła 7 lat i tym samym była już zobowiązana do przyjęcia dawek szczepień obowiązkowych, tj. wg schematu szczepienia przeciw gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi (IV dawka oraz I dawka przypominająca), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu poliomyelitis (IV dawka oraz dawka przypominająca), przeciw odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce (dawka szczepienia podstawowego oraz dawka szczepienia przypominającego). Analiza akt wskazuje, że skarżąca była wzywana do stawienia się z dzieckiem na szczepienie. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy (m.in. Karta uodpornienia dziecka z adnotacją "Brak zgody na szczepienie", liczne kwartalne zgłoszenia od świadczeniodawcy wskazujące na brak uzupełniania brakujących szczepień u dziecka, zaświadczenie od lekarza m.in. potwierdzające informowanie strony przez świadczeniodawcę o konieczności uzupełnienia brakujących szczepień, pisma informacyjne organu I instancji, a także upomnienie PPIS w G. znak: [...] z dnia 6 marca 2024 r. - przy jednoczesnym braku w tej dokumentacji dowodów na długotrwałe odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniej córki skarżącej, jak również nieprzedłożenie przez rodziców dziecka zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania szczepień ochronnych czy zaświadczenia stwierdzającego dokonanie immunizacji w innej placówce, świadczą o uchylaniu się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych u małoletniej. Zaznaczenia wymaga, że w wystawionym w dniu 11 czerwca 2024 r. tytule wykonawczym wskazano na brakujące szczepienia ochronne u dziecka. W podstawie prawnej wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 i ust. 11 u.z.z.z. oraz rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych. Pomimo upływu terminu podania poszczególnych dawek szczepionek określonych w rozporządzeniu w sprawie szczepień ochronnych skarżąca nie poddała małoletniej córki wskazanym obowiązkowym szczepieniom ochronnym, pomimo wystosowanego upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepień, czy pism informacyjnych. Jak wskazuje się w judykaturze, poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Raz jeszcze podkreślić należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2358/21, z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2334/20; z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1960/19). Niepoddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu uniemożliwiało stwierdzenie przez lekarza istnienia ewentualnych przeciwskazań do wykonania szczepienia ochronnego, a skarżąca również nie dostarczyła zaświadczenia potwierdzającego takie przeciwwskazania. Jednocześnie nie stawiając się na badanie kwalifikacyjne skarżąca zrezygnowała z możliwości ewentualnego ustalenia przez lekarza indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych dziecka. Powyższe ustalenia świadczą o tym, że skarżąca uchylała się od obowiązku poddania córki szczepieniom, pomimo wezwania ze strony inspekcji sanitarnej, jak też po otrzymaniu upomnienia w tej sprawie. W rezultacie za niezasadne należało uznać zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniej. W skardze skarżąca odnosi się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK [...]. Wyrok ten był podstawą do zmian w przepisach u.z.z.z. dokonanych przez ustawodawcę. W ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiono natomiast w dniu 11 czerwca 2024 r. W związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wydane zostało wspomniane wcześniej rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2023 r., które zawiera schemat szczepień dzieci uzależniony od ich wieku (załącznik nr 1). Wyjaśnić należy, że zarówno przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, jak i po nim córka skarżącej podlegała obowiązkowemu szczepieniu. Wbrew stanowisku skarżącej z obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego postanowienia przepisów prawa wynikał obowiązek poddania córki skarżącej szczepieniom ochronnym wskazanym w tytule wykonawczym, a skarżącą obowiązywały terminy wykonania tych szczepień wynikające z aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Sąd nie dopatrzył się przy tym, by doszło do zarzucanego w skardze przekroczenia upoważnienia ustawowego przy wydaniu omawianego rozporządzenia. W konsekwencji nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. oraz naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 b u.z.z.z. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. W ocenie Sądu, organ w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody. Wyniki ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego postanowienia, odnosząc się do kwestii charakteru szczepień ochronnych. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo też wskazano i zinterpretowano przepisy prawa, z których wynika wymagalność obowiązku podania dziecku szczepionek. Nie można także podzielić argumentacji skargi, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że - jak stanowi art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Nadto, jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). Innymi słowy - materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18). Wskazać również należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności strony skarżącej nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). Podobne stanowisko wyraził WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Bd 1408/23. W rezultacie Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prawnymi o treści wskazanej w skardze i oddalił w tym zakresie wniosek skarżącej, jak i wniosek o zawieszenie postępowania. Na marginesie wskazać należy, że prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie podważają także rozważania strony na temat dobrowolności szczepień w innych państwach, zasadności wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych bez jednoczesnego powołania funduszu odszkodowawczego, jak również rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Stwierdzić należy bowiem, że obowiązek szczepień ochronnych w Polsce jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Przy czym, jak zasadnie wskazał NSA w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, że wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne na stronie [...]