II SA/Sz 477/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. W dniu 7 maja 2012 r. D.P. złożyła wniosek do Starosty o zarejestrowanie jej jako osoby bezrobotnej. Wnioskodawczyni przedstawiła niezbędne świadectwa pracy, w tym świadectwo z firmy za okres pracy od dnia [...]r., z którego wynikało, że stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę z powodu likwidacji stanowiska pracy. Decyzją z dnia [...], Starosta orzekł o uznaniu D.P. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. orzekł o przyznaniu jej prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. Decyzją nr [...]r. Starosta orzekł o utracie przez D.P. prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. z powodu otrzymania świadczenia przedemerytalnego. W dniu 12 lutego 2014 r. do powiatowego urzędu pracy w wpłynęły następujące dokumenty: wyrok Sądu Rejonowego w z dnia [...] r. (sygn. akt [..]), którym zasądzono na rzecz D.P. kwotę [...] zł tytułem wynagrodzenia za okres od [...] r., a także kwotę [...] zł tytułem odprawy, wyrok Sądu Rejonowego w z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) dotyczący sprostowania świadectwa pracy - poprzez wpisane, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę z dniem [...] r. oraz świadectwo pracy z dnia [...] r. z firmy za okres od dnia [...]r., z którego wynika, że stosunek pracy został rozwiązany na podstawie ustawy z dnia [...] r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie z urzędu w sprawie utraty przez D.P. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] r., zakończonej decyzją ostateczną nr [..] r. Decyzją z dnia [...] Starosta , powołując się na art. 145 § 1 pkt. 5 i art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 k.p.a., uchylił decyzję ww. Starosty nr [...] r. i jednocześnie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej stało się bezprzedmiotowe ponieważ tylko w przypadku osób bezrobotnych można orzec o utracie takiego statusu jak również o utracie zasiłku dla bezrobotnych. Tymczasem skarżąca w dniu [...] r. nie była osobą bezrobotną. Od powyższej decyzji D.P. złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie, wskazując, że wydana decyzja narusza prawo, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz że w dniu złożenia wniosku posiadała status osoby bezrobotnej i status ten został zmodyfikowany w wyniku wyroków sądowych. Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuszcza wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w postaci rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie i ma to miejsce wówczas gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W danej sprawie taka sytuacja zaistniała, gdyż już decyzją z dnia [...] r. organ I instancji orzekł merytorycznie w zakresie odmowy uznania odwołującej się za osobę bezrobotną od dnia [...] r. i decyzja ta stała się ostateczna. Z kolei, w dniu [...] r. organ I instancji orzekł w przedmiocie odmowy przyznania odwołującej się prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. (decyzja ta stała się ostateczna po rozpatrzeniu jej przez organ odwoławczy). Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając okoliczność złożenia w dniu [..] r. w PUP w świadectwa pracy z firmy Z.M. (wydanego na mocy wyroku sądu przez pracodawcę), z którego wynika, że D.P. w okresie od[...] r. była zatrudniona w ww. firmie w wymiarze pełnego etatu na stanowisku pracownika gospodarczego, a stosunek pracy został rozwiązany na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, Starosta zobligowany był do rozważenia, czy w niniejszej sprawie zaszła jedna z enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, a mianowicie czy wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydawania decyzji przez ten organ, tj. w dniu [...] r. Zdaniem Wojewody, taką okolicznością jest niewątpliwie przedłożone świadectwo pracy sprostowane w części dotyczącej okresu ustania zatrudnienia strony w ww. firmie. Nie ulega też wątpliwości, w ocenie organu II instancji, że owo sprostowanie świadectwa pracy miało skutek ex tunc, a więc moc wsteczną. W związku z powyższym organ uznał, że uchylenie decyzji z dnia [...] r. i umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość było prawidłowe. Pismem z dnia 25 listopada 2014 r. D.P. złożyła skargę na ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podniosła, że od dnia [...] r. "przebywała na zasiłku dla bezrobotnych" na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] r. i w momencie składania wniosku była osobą bezrobotną. Nie pozostawała w zatrudnieniu i spełniała wszystkie warunki do nabycia prawa do zasiłku. Taki status został zmodyfikowany w wyniku wyroków sądowych, a ostatecznie w dniu [...] r. kiedy to pracodawca wydał jej nowe świadectwo pracy w wyniku wyroku sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 6 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt II SA/Sz 1226/14) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem tego Sądu, w rozpoznawanej sprawie ani skarżąca, ani też organ w dacie wydania decyzji o utracie przez D.P. prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu otrzymania świadczenia przedemerytalnego, czyli [..] r., nie wiedzieli, że w przyszłości zapadnie wyrok w przedmiocie sprostowania świadectwa pracy D.P., zmieniający datę rozwiązania stosunku pracy na późniejszą, aniżeli w świadectwie pracy, które skarżąca przedłożyła ubiegając się o status bezrobotnego i związany z tym zasiłek. Istotnie, jest to okoliczność nowa, mająca znaczenie dla sprawy jednakże nieistniejąca w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Wojewoda , wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu ww. skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2363/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji wskazał w uzasadnieniu orzeczenia, że wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, lecz także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów po wydaniu decyzji, jeżeli rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W niniejszej sprawie wystąpiła nowa okoliczność faktyczna, wykazana wyrokiem Sądu Rejonowego, odmiennie określająca termin ustania stosunku pracy. Bez wątpienia zatem zachodzi tu sytuacja, w której organ o okoliczności tej nie wiedział wydając zaskarżoną decyzję, a miała ona istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz na określenie praw i obowiązków skarżącej. Okoliczność tą stanowi pozostawanie skarżącej w stosunku zatrudnienia do dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. (sygn. akt I OSK 1961/15), uchylił także wydany w dniu 16 kwietnia 2015 r. (II SA/Sz 1046/14) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uchylający decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. (o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. w sprawie przyznania D. P. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r.). Jednocześnie NSA oddalił skargę D.P. od tego wyroku. W omawianej sprawie, analogicznie jak w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1226/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ani skarżąca, ani też organ w dacie wydania decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, czyli [...] r. nie wiedzieli, że w przyszłości zapadnie wyrok w przedmiocie sprostowania świadectwa pracy D.P., zmieniający datę rozwiązania stosunku pracy na późniejszą, aniżeli w świadectwie pracy, które skarżąca przedłożyła ubiegając się o status bezrobotnego i związany z tym zasiłek. Sąd uznał, że jest to okoliczność nowa, mająca znaczenie dla sprawy jednakże nieistniejąca w dniu wydania decyzji ostatecznej. Rozpoznając skargę kasacyjną od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, podobnie jak w sprawie o sygn. akt I OSK 2363/15, przyjął, że nowym dowodem jest wyrok sądu pracy, który jak trafnie przyjął Sąd I instancji nie istniał w dniu wydania decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla bezrobotnych co wyklucza go jako przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednak nową jest okoliczność wynikająca z tego wyroku, że skarżąca w dniu wydania decyzji z dnia [...] r. pozostawała w zatrudnieniu a okoliczność ta istniała w dniu wydania tej decyzji. To nie wyrok sądu pracy w przedmiocie sprostowania świadectwa pracy skarżącej, zmieniający datę rozwiązania stosunku pracy na późniejszą, tj. [...]r. a okoliczność pozostawania skarżącej w zatrudnieniu w dniu [...] r. jest nową okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych nieznaną organowi w dniu wydania tej decyzji. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla ustalenia prawa do zasiłku, bowiem skoro skarżąca w dniu [...] r. była zatrudniona, to nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej, uprawniającego do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku sądu wyższej instancji. Przez ocenę prawną, o której mowa w podanym przepisie, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Jednakże żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy, analizowany w pierwotnym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie uległ zmianie. Mając na uwadze zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2363/15, należy wskazać że w niniejszej sprawie wystąpiła nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję, stanowiąca przesłankę do wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.). Okoliczność tą (wykazaną wyrokiem Sądu Rejonowego) stanowi pozostawanie skarżącej w stosunku zatrudnienia do dnia [...] r. Bez wątpienia organ o okoliczności tej nie wiedział wydając zaskarżoną decyzję, a miała ona istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz na określenia praw i obowiązków skarżącej. Skoro zatem wznowienie postępowania w przedmiocie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych było prawidłowe, zatem w dalszej kolejności niezbędnie jest dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody, nr [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty, nr [...]. – uchylającą decyzję Starosty z dnia r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. Powodem uchylenia opisanej wyżej decyzji z dnia r. oraz umorzenia postępowania w opisanym wyżej przedmiocie - przez Starostę – była okoliczność, że w jego ocenie, tylko w przypadku osób bezrobotnych można orzec o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie zasiłku dla bezrobotnych. Tymczasem D.P. na dzień [...] r. nie była osobą bezrobotną. Starosta decyzją z dnia [...] r. uchylił bowiem decyzję z dnia [...] r. w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [..]r. i jednocześnie orzekł o odmowie uznania wymienionej za osobę bezrobotną od dnia [...] r. Ponadto Starosta, decyzją z dnia [...] r. orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. w sprawie przyznania prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. i jednocześnie orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. W tym miejscu należy wskazać, że skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Sz 1046/14), uchylającego decyzję Wojewody z dnia [...] r. – utrzymującą w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty z dnia [...] r. także była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. (sygn. akt I OSK 1961/15) nie tylko uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2015 r. ale także oddalił skargę D.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., przesądzając, że wymieniona na dzień [...] r. pozostawała w stosunku pracy, a zatem nie mogła być uznana za bezrobotną i nie spełniała przesłanek z art. 71 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tym samym decyzja Starosty z dnia r. – uchylająca decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. i odmawiająca przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. stała się prawomocna. Jednocześnie strona nie złożyła skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. orzekającą o odmowie uznania D.P. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. – wobec czego nie sposób przyjąć, że na ten dzień posiadała status osoby bezrobotnej. Z kolei w dniu [...] r. wymieniona otrzymała świadczenie przedemerytalne, wobec czego należy uznać, że także w tej dacie nie mogła posiadać statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 645 z późn. zm.) za osobę bezrobotną uznaje się m.in. osobę, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Natomiast w myśl art. 71 ust. 1 tej ustawy, zasiłek przysługuje bezrobotnemu zarejestrowanemu w powiatowym urzędzie pracy. Z kolei stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Skoro zatem skarżąca ani na dzień [..] r., ani też na dzień [..] r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej (Naczelny Sąd Administracyjny nie dopuścił przy tym możliwości ustalenia innej daty nabycia tego statusu a tym samym również nabycia uprawnienia do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, oddalając – wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. - skargę D.P. w całości) wobec tego słusznie przyjął organ odwoławczy, że nie mogła tego statusu utracić z dniem [..] r. Zasadnie zatem organ uznał postępowanie w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [..] r. za bezprzedmiotowe – co skutkowało umorzeniem postępowania w tej sprawie. W świetle przedstawionych wyżej rozważań, stosując się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r. (sygn. akt I OSK 2363/15) oraz mając na uwadze treść wyroku tego Sądu z dnia 15 lutego 2017 r. (sygn. akt I OSK 1961/15) Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa materialnego okazały się bezzasadne. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie znalazł przyczyn uzasadniających uwzględnienie skargi. Z tych względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.