II SA/Sz 63/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-03-19

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu zwykłym, może skutecznie żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli jej legitymacja do udziału w postępowaniu zwykłym została wcześniej odmówiona, a postanowienie o odmowie zostało uchylone przez sąd administracyjny, ale wyrok sądu nie jest jeszcze prawomocny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony przez organizację społeczną, powinien ocenić jej legitymację do udziału w nowym, odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym, niezależnie od wcześniejszych rozstrzygnięć dotyczących jej udziału w postępowaniu zwykłym. Brak prawomocności wyroku uchylającego postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu zwykłym nie oznacza, że wcześniejsze postanowienie pozostaje w obrocie prawnym w sposób uniemożliwiający ocenę legitymacji organizacji do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "N" złożyło wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, powołując się na ujawnienie sfałszowania raportu stanowiącego podstawę decyzji. Burmistrz odmówił wznowienia, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy postanowienie o odmowie, uznając, że Stowarzyszenie nie ma przymiotu strony. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie SKO, argumentując, że organ błędnie interpretuje zasadę związania wydanym przez siebie orzeczeniem oraz że wyrok WSA uchylający wcześniejsze postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, mimo braku prawomocności, wpływa na obrót prawny. WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia A. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz K. decyzją z dnia [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "R" w S. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło dopuszczenia Stowarzyszenia "N " z siedzibą w S. do udziału w postępowaniu odwoławczym od ww. decyzji Burmistrza K. wskazując, że wobec uprzedniego umorzenia postępowania odwoławczego decyzją z dnia 23 kwietnia 2012 r., wniosek o dopuszczenia do udziału w postępowaniu odwoławczym, które nie zostało skutecznie wszczęte i zostało umorzone, nie mógł być uwzględniony. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 24 kwietnia 2012 r. Stowarzyszenie "N" zaskarżyło ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 716/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w pkt I – uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia 24 kwietnia 2012 r., w pkt II – stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, w pkt III – orzekł o kosztach postępowania. Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. Spółka. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2013 r. Stowarzyszenie "N." zwróciło się o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Burmistrza K. z dnia 29 grudnia 2011 r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "R." w S., wskazując na wystąpienie w sprawie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", tj. na ujawnienie sfałszowania treści raportu, który stał się podstawą wydania ww. decyzji. Burmistrz K., po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stwierdziło nieważność przedmiotowego postanowienia jako wydanego w naruszeniem przepisów o właściwości. Kolegium wskazało, że organem, który w przedmiotowej sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji było Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Tym samym, to organ II instancji był właściwy do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia o wznowienie postępowania. Następnie, postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia 10 czerwca 2013 r. odmówiło wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie wskazując, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony. Stowarzyszenie "N" złożyło wniosek z dnia 31 października 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc zarzut naruszenia art. 147 K.p.a. poprzez nieprawidłową jego wykładnię, polegającą na wyrażeniu błędnego poglądu, jakoby Stowarzyszenie nie było stroną uprawnioną do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Stowarzyszenie wskazało, że w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 716/12, uchylającym postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie z odwołania od decyzji Burmistrza K. z dnia [...], Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W ocenie strony oznacza to, że ww. postanowienie nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z ww. rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, pomimo że wyrok uchylający to postanowienie nie jest jeszcze prawomocny. W związku z powyższym w obrocie prawnym nie funkcjonuje orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2013 r. Zdaniem Stowarzyszenia, odmowa wznowienia postępowania z uwagi na funkcjonowanie w obrocie prawnym postanowień Kolegium jest chybiona i dlatego należy ponownie dokonać analizy, czy posiada ono legitymację do wystąpienia z żądaniem wznowienia podstępowania. W ocenie strony, Stowarzyszenie taką legitymację posiada, ponieważ jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 149 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia "N " o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 11 października 2013 r. Organ wyjaśnił, że legitymacja do zainicjowania postępowania wznowieniowego przysługuje wyłącznie organowi oraz stronom postępowania administracyjnego. Co do zasady, ustalenia i oceny legitymacji podmiotu wnioskującego o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją dokonuje właściwy organ przed formalnym wszczęciem tego postępowania i w przypadku ustalenia braku legitymacji procesowej - odmawia wszczęcia postępowania –w sprawie wznowienia, a na postępowanie to przysługuje zażalenie (art. 149 § 3 i 4 K.p.a.). W wypadku, gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia, nie bada czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, bowiem kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a. Tylko, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Kolegium, powołując się na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1282/12 wskazało, że wniosek o wznowienie postępowania może złożyć wyłącznie strona lub podmiot na prawach strony. Tym samym oceniając kwestię dopuszczalności złożenia przez Stowarzyszenie "N" wniosku o wznowienie postępowania, w ocenie organu odwoławczego, nie można pominąć okoliczności, czy Stowarzyszenie posiada status podmiotu na prawach strony. Uprawnienie organizacji społecznej obejmuje możliwość żądania wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w sprawie dotyczącej innej osoby, jednakże nie warunkuje to dopuszczenia organizacji społecznej do każdego postępowania. Przepis wymaga bowiem, by organizacja społeczna złożyła wniosek, a więc wystąpiła wobec organu z takim żądaniem, zaś o jej dopuszczeniu do udziału w postępowaniu lub jego wszczęciu rozstrzyga arbitralnie organ administracji, który ocenia czy jej żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, a także interesem społecznym. Organ odwoławczy zauważył, że postanowieniem z dnia [...] odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia "N" do udziału w postępowaniu w sprawie z odwołania od decyzji Burmistrza K. z dnia 29 grudnia 2011r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r., a następnie oba postanowienia zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 716/12, który jest nieprawomocny z uwagi na wniesienie przez E. Spółka skargi kasacyjnej. W konsekwencji - wbrew ocenie strony odwołującej się - w obrocie prawnym pozostają postanowienia dotyczące odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia "N." do udziału w postępowaniu. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że w myśl art. 110 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień (art. 126 K.p.a.). Końcowo Kolegium podkreśliło, że zastosowanie powyższego przepisu wyłącza dopiero prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego uchylające dane rozstrzygnięcie. O ustaniu bytu decyzji lub postanowienia w obrocie prawnym można bowiem mówić dopiero od momentu, w którym orzeczenie sądu uzyska przymiot prawomocności. Zasada związania organu wydaną przez siebie decyzją nie podlega przy tym wyłączeniu z uwagi na orzeczenie przez sąd administracyjny, że decyzja nie podlega wykonaniu. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 grudnia 2013 r. zostało zaskarżone przez Stowarzyszenie "N", reprezentowane przez pełnomocnika adwokata P.Z., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu Stowarzyszenie zarzuciło: - naruszenie art. 101 w związku z art. 126 K.p.a.; - oraz art. 152 i art. 153 ustawy P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na wyrażeniu poglądu prawnego, jakoby wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 716/12 nie wiązał Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wskutek czego ustalono, że Stowarzyszenie "N" nie było stroną uprawnioną do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę Stowarzyszenie przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i stwierdziło, że organ administracji publicznej błędnie interpretuje zasadę związania wydanym przez siebie orzeczeniem (art. 110 K.p.a.). Powyższa reguła prawna, zdaniem strony skarżącej, nie ma charakteru absolutnego, gdyż istnieją prawne możliwości ingerencji w stosowanie aktu administracyjnego. Zasada związania w aspekcie proceduralnym oznacza, że decyzja, która została doręczona (ogłoszona) stronie nie może być zmieniona, ani uchylona przez organ, który ją wydał. Reguła ta stanowi gwarancję dla strony postępowania tego, że organ administracji publicznej po dacie doręczenia (ogłoszenia) decyzji nie dokona samowolnie i bez wiedzy stron zmian w swoim rozstrzygnięciu. Stowarzyszenie przytoczyło dalej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1993 r., sygn. akt III ARN 27/93, w którym Sąd ten stwierdził, że "w postępowaniu administracyjnym gwarancje trwałości decyzji, wynikające z art. 110 K.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli w nowej sprawie, wszczętej przed tym organem, nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 K.p.a., tj.: nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, nie zmieniła się podstawa prawna decyzji, nie zmienił się stan faktyczny i prawny, podmiot inicjujący nowe postępowanie domaga się rozstrzygnięcia odmiennego od tego, jakie zapadło w poprzedniej decyzji." W niniejszej sprawie Stowarzyszenie żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. z uwagi na dowód, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Wobec powyższego, zdaniem strony skarżącej, zasada związania zostaje wyłączona, albowiem podstawą do zainicjowania postępowania jest okoliczność, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy, który jest istotnym elementem poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze związane jest ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (pkt II sentencji wyroku) i to pomimo faktu, że nie jest on prawomocny. Stwierdzenie więc przez sąd administracyjny w wyroku, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 P.p.s.a. oznacza, że postanowienie to nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jego rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający to postanowienie nie jest jeszcze prawomocny. Na poparcie powyższego stanowiska strona skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Końcowo Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że organy powinny ponownie dokonać analizy, czy posiada ono legitymację do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania w niniejszej sprawie i to niezależenie od wcześniejszych rozstrzygnięć w tej kwestii. Jedynym kryterium uznania podmiotu za legitymowany do wystąpienia z takim wnioskiem jest stwierdzenie jego interesu prawnego w samym wznowieniu postępowania. Na obecnym etapie interes prawny Stowarzyszenia nie został bezpośrednio zakwestionowany. Tym samym jest ono podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w rozumieniu art. 147 K.p.a. W momencie wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania Stowarzyszenie z całą pewnością istniało, a nadto - miało interes prawny w postulowanej czynności organu. Przedmiot niniejszego postępowania jest objęty bowiem celami statutowymi - dotyczy ochrony środowiska, a także interesu lokalnej społeczności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 63/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn. akt II SA/Sz 716/12, tj. do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r. wydanego w ww. sprawie. Wyrokiem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II OSK 57/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 716/12 i oddalił skargę Stowarzyszenia "N" z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2012 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia "R". Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 63/14 Sąd podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stało się rozstrzygnięcie w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez organizację społeczną. Postępowanie prowadzone w postępowaniu zwykłym, które miałoby zostać wznowione, dotyczyło ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W postępowaniach związanych z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia udział społeczeństwa, w tym organizacji społecznych, został uregulowany w sposób szczególny. Wynika to z art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235). Przepis art. 44, na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia, stanowił, że: 1. Organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 2. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. 3. Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. 4. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie. Z przedstawionej regulacji wynika, że organizacja społeczna, której cele statutowe pozwalają na uznanie jej za organizację ekologiczną, może zgłosić chęć udziału w każdym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. W orzecznictwie wyrażany jest również pogląd, że te szczególne uprawnienia procesowe organizacji ekologicznej zamieszczone w art. 44 ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r., w odróżnieniu do udziału organizacji społecznych na zasadach określonych przez art. 31 K.p.a., nie zostały organizacjom tym przyznane w sposób nieograniczony, tzn. taki, który obejmowałby wszystkie postępowania, np. związane z postępowaniami nadzwyczajnymi (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Sz Wr 89/10, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1010/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 496/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem organizacja społeczna, nawet taka, która może być określona przymiotem organizacji ekologicznej, żąda wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, np. w trybie wznowienia postępowania, to jej żądanie należy ocenić przez pryzmat art. 31 § 1 i 2 K.p.a. Co do zasady, organizacja społeczna może wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innego podmiotu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Z żądaniem takim może wystąpić również organizacja, która w postępowaniu zwykłym nie brała udziału. Okoliczność, czy organizacja społeczna brała udział w postępowaniu zwykłym, czy też nie, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności jej wniosku o wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym i dopuszczenia jej do udziału w takim postępowaniu. Postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym jest odrębnym, nowym postępowaniem. Instytucja udziału organizacji społecznej odnosi się do konkretnego postępowania, a nie do sprawy administracyjnej. Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczy zatem wyłącznie konkretnego postępowania, a nie innych postępowań (zarówno toczących się w tym samym czasie, jak i późniejszych). Skoro postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym jest nowym i odrębnym postępowaniem, konieczne jest, aby i kwestia udziału organizacji społecznej w tym postępowaniu została rozstrzygnięta odrębnie na użytek tego postępowania (por. komentarz do art. 31 w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowski. R. Hauser, wyd. 2 z 2015 r., wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1983/12). Sąd nie podziela w związku z tym argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skoro skarżące Stowarzyszenie nie zostało skutecznie dopuszczone do udziału w postępowaniu zwykłym, to nie przysługuje mu prawo żądania wszczęcia postępowania w trybie wznowienia. Podkreślić przy tym należy, że organizacja społeczna może wnioskować o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania, jednak nie będąc stroną postępowania, nie przysługują jej uprawnienia procesowe strony, np. do skutecznego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Może natomiast inicjować wszczęcie postępowania, jeżeli postępowanie takie może być wszczęte z urzędu. Zatem zgłoszona przez skarżące Stowarzyszenie przyczyna wznowienia postępowania, wyczerpująca przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., stanowić może podstawę do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu i ewentualnego dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Przed tym jednak obowiązkiem organu jest dokonanie oceny takiego żądania w kontekście celów statutowych Stowarzyszenia oraz wystąpienia interesu społecznego. Takich ustaleń i rozważań w niniejszej sprawie Kolegium jednak nie podjęło. Za chybioną należy również uznać zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentację, wedle której, organ związany był swoim wcześniejszym stanowiskiem w sprawie dotyczącym odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Po pierwsze, sprawa zawisła przed organem w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, nie zaś w trybie wznowienia postępowania. Po drugie, przyczyną odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia nie była ocena warunków uzasadniających udział organizacji wynikających z art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) lub z art. 31 K.p.a., lecz wyłącznie stwierdzenie, że na przeszkodzie dopuszczenia Stowarzyszenia stał fakt ostatecznego zakończenia postępowania w trybie administracyjnym, do którego miałoby zostać dopuszczone Stowarzyszenie. Poczynione spostrzeżenia świadczą o tym, że uprzednie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2012 r. nie wiązało organu przy rozpoznawaniu nowego wniosku Stowarzyszenia z dnia 10 czerwca 2013 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w trybie wznowienia postępowania. Reasumując, wobec dostrzeżonych uchybień natury procesowej, wynikających z nieprawidłowej wykładni i zastosowania art. 31, art. 110, art. 147 i art. 149 § 3 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za uzasadnioną, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia – jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O wykonalności zaskarżonego postanowienia, w pkt II wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi oraz koszty ustanowionego pełnomocnika, na mocy art. 200 ww. ustawy. Przystępując do ponownego rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia 10 czerwca 2013 r. organ uwzględni poczynione przez Sąd uwagi dotyczące odrębności postępowania nadzwyczajnego od sprawy administracyjnej jako takiej, koniecznym czyniąc merytoryczne odniesienie się do żądania strony skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło