II SA/Sz 684/23
WyrokWSA w Szczecinie2023-12-07
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji ma prawo do prewencyjnego zatrzymania broni palnej osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa umyślne, nawet jeśli nie zastosowano wobec niej środków zapobiegawczych?Ratio decidendi
Organ Policji ma prawo do prewencyjnego zatrzymania broni palnej osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa umyślne, jeśli istnieje obawa, że może ona stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Samo prowadzenie postępowania karnego o umyślne przestępstwo, a także charakter i wielość zarzucanych czynów, mogą uzasadniać taką obawę, niezależnie od stosowania środków zapobiegawczych.Stan faktyczny
Skarżący, P. W., wystąpił o zwrot broni palnej zatrzymanej prewencyjnie na podstawie art. 19 ustawy o broni i amunicji, argumentując, że samo prowadzenie postępowania karnego nie jest podstawą do odmowy zwrotu. Organ Policji odmówił zwrotu broni, wskazując na toczące się przeciwko skarżącemu postępowania karne o umyślne przestępstwa, które mogły stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. brak zastosowania środków zapobiegawczych i nieprawidłową wykładnię przepisów. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w S. sprawy ze skargi P. W. na czynność Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu broni palnej oddala skargę.
Pismem z 1 czerwca 2023 r. P. W. (dalej: Wnioskodawca lub Skarżący) wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z wnioskiem o zwrot broni palnej do celów myśliwskich, zatrzymanej prewencyjnie na podstawie przepisu art. 19 ustawy o broni i amunicji.
Wnioskodawca wskazał, iż już raz składał wniosek o zwrot broni palnej, która została mu zatrzymana. Wówczas odmówiono zwrotu broni powołując się na to, iż zarzucono mu czyn będący czynem umyślnym. Tymczasem, zdaniem Wnioskodawcy, z jednolitego już orzecznictwa administracyjnego jednoznacznie wynika, iż sam fakt prowadzenia postępowania karnego nie jest podstawą zatrzymania broni. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący obszernie zacytował fragmenty wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2530/18 oraz Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2108/21.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z 12 czerwca 2023 r. P [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w S. poinformował Wnioskodawcę, że stanowisko organu nie uległo zmianie i do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, które toczy się przeciwko Wnioskodawcy, broń, amunicja oraz dokumenty nie zostaną mu zwrócone.
Organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2516 z późn. zm.), Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata.
Nadmieniono, że czyn, który zarzucono Wnioskodawcy (z art. 18 § 2 kk w zw. z art. 233 § 1 kk w zb. z art. 239 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk) i który był podstawą do prewencyjnego zatrzymania broni, amunicji i dokumentów przez Centralne Biuro Śledcze Policji mieści się w katalogu przestępstw w nim określonych (przestępstwo umyślne). Wyjaśniono ponadto, że zakres stosowania przywołanych przepisów był przedmiotem licznych interpretacji, dokonywanych przez piśmiennictwo i sądownictwo administracyjne. W świetle ugruntowanych poglądów judykatury, dopuszczalne jest m.in. odebranie broni palnej osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - nawet wtedy, gdy nie została skazana za popełnienie przestępstwa. Ponadto posiadanie broni jest objęte restrykcyjnym reżimem prawnym. Rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni palnej zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia poprzez powinność podjęcia działań uniemożliwiających korzystanie z broni.
Organ wskazał także, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej prawomocną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny.
Końcowo organ podał, że zgodnie z poczynionymi ustaleniami, przeciwko Wnioskodawcy toczą się dodatkowo inne postępowania karne o czyny z art. 217 § 1 kk i 190a § 3 kk. Biorąc pod uwagę całokształt toczących się postępowań karnych, zdaniem organu, Wnioskodawca może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób, dlatego też zabezpieczona broń, amunicja i dokumenty nie zostaną wydane do czasu zapadnięcia prawomocnych rozstrzygnięć w prowadzonych postępowaniach karnych (nie dłużej niż 3 lata licząc od dnia zabezpieczenia).
Pismem z 24 czerwca 2023 r. Wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą czynność organu administracji wnosząc o jej uchylenie oraz uznanie uprawienia do odbioru zatrzymanej prewencyjnie broni i amunicji.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na podjętą czynność, tj.: art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż prowadzenie postępowania karnego przeciwko skarżącemu wyłącza zwrot broni palnej dla celów myśliwskich, zatrzymanej na tej podstawie, mimo iż samo prowadzenie postępowania karnej nie stanowi podstawy do takiej odmowy.
W uzasadnieniu skargi Wnioskodawca podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Natomiast odnosząc się do twierdzeń o toczących się przeciwko niemu postępowań karnych oświadczył, iż argumentacja organu jest o tyle niezasadna, że organ nie zna i nie zapoznał się z aktami tych spraw, ponieważ gdyby to uczynił, wiedziałby, iż Sąd Okręgowy w S. w sprawie o sygn. akt: [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka ogólna z art. 249 k.p.k., tj. nie zachodzi duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzuconych Skarżącemu czynów. Nadto co do tego postępowania oraz o czyn z art. 217 k.k. toczy się postępowanie w Prokuraturze Krajowej Biurze Spraw Wewnętrznych o przekroczenie uprawnień przez prokuratorów. Powyższe, zdaniem Skarżącego, sprawia, że nie ma obawy, że mógłby stanowić on jakiekolwiek zagrożenie dla kogokolwiek. Doniesienia medialne jednoznacznie wskazują, iż od ponad 3 lat Skarżący jest celem nagonki i ataków ze strony niektórych prokuratorów, którzy wykorzystując swoje stanowiska, realizują osobiste porachunki ze Skarżącym i innymi osobami.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wyjaśnił, że [...] listopada 2022 r. w Wydziale Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w S. stawili się funkcjonariusze Centralnego Biura Śledczego Policji, którzy przekazali do depozytu wraz z dokumentacją broń palną myśliwską do celów łowieckich, amunicją i legitymacją posiadacza broni, będące własnością Skarżącego. Zostały one odebrane Skarżącemu za pokwitowaniem na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Z pisma Naczelnika Wydziału Wywiadu Kryminalnego Zarządu w R. Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] listopada 2022 r. wynika, iż zabezpieczenia ww. przedmiotów dokonano z związku z prowadzonym śledztwem pod nadzorem M. Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Warszawie, nr [...], syg. akt [...], której głównym wątkiem jest działalność grupy przestępczej o charakterze zbrojnym, polegająca m.in. na przemycie i nielegalnym posiadaniu i handlu bronią, wewnątrzwspólnotowym przewozie oraz wprowadzaniem do obrotu znacznych ilości środków odurzających i substancji psychotropowych w postaci kokainy, amfetaminy, marihuany z W., H., H. do P. , N. oraz N. . W przedmiotowej sprawie Skarżącemu zostały przedstawione zarzuty z art. 233 § 1 kk.
Organ nadmienił, że w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie posiadania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich przez Skarżącego ustalono na podstawie otrzymanych informacji koordynacyjnych, a następnie sprawdzenia w systemie KSIP (Krajowy System Informacyjny Policji) i innych czynności, iż przeciwko wymienionemu toczą się jeszcze inne postępowania karne, w których zarzucono wymienionemu popełnienie przestępstw z art.:
1) 217 § 1 k.k. — sprawa prowadzona przez KP S. , nadzorowana przez Prokuraturę Rejonową S. , w dniu [...] czerwca 2023 r. zakończona przez Komisariat Policji S. i przekazana do prokuratury z wnioskiem o sporządzenie aktu oskarżenia,
2) 190a § 3 k.k. - sprawa prowadzona przez Komendę Powiatową Policji w G., nadzorowana przez Prokuraturę Regionalną w S. , śledztwo powierzone w części dotyczącej śmierci J. R.. W zakresie śledztwa powierzonego KPP w G. Skarżącemu przedstawiono zarzut.
3) Nadto, na podstawie danych w systemie KSIP ustalono, iż w przedmiotowej sprawie Prokuratura Regionalna w S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. zastosowała wobec Skarżącego środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji, połączony z obowiązkiem informowania o wyjazdach trwających dłużej niż 7 dni, połączony z zakazem kontaktowania się z wyznaczonymi osobami, zakaz opuszczania kraju z zatrzymaniem paszportu, zawieszenie w wykonywaniu zawodu [...]. Według pisma Prokuratury Regionalnej w S. z dnia [...] lipca 2023 r. w sprawie tej, która jest w toku, Skarżący stoi pod szeregiem zarzutów karnych o przestępstwa:
1) z art. 190a § 1 i 3 k.k. w zb. z art. 151 k.k.,
2) z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k.
3) 3) z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zb. z art. 245 k.k.,
4) 4) z art. 54 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zb. z art. 299 § 1 w zw. z § 6 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k.,
5) 5) z art. 270 §3 k.k. w zw. Z art. 12 k.k, 6) z art. 270 §1 k.k. w zb. z art. 239 § 1 k.k., opisane w tym piśmie.
Organ Policji uznał, że szereg postępowań karnych prowadzonych przeciwko wymienionemu, waga stawianych zarzutów, stopień zagrożenia karą, a także zastosowanie przez prokuratury nadzorujące/prowadzące postępowania przygotowawcze środków karnych w postaci m.in. dozoru Policji, zakazu opuszczania kraju z zatrzymaniem paszportu, obowiązkiem informowania o wyjazdach trwających dłużej niż 7 dni, zakazu kontaktowania się z wyznaczonymi osobami, zawieszenie wykonywania zawodu [...], jednoznacznie wskazują, że może on należeć do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, albo dla wolności i praw innych osób. W tego typu sprawach na organach Policji spoczywa obowiązek troski o dobro społeczne, jakim jest porządek prawny — tu wyrażony w normie art. 19 ust. 1a u.b.a. i pojmowany jako eliminowanie z życia społecznego potencjalnych przypadków, które mogłyby sprowadzić istnienie uzasadnionej obawy, że osoba posiadająca broń palną może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo praw i wolności innych osób.
W piśmie z 14 sierpnia 2023 r. Skarżący oświadczył, iż nie jest stosowany wobec niego żaden środek zapobiegawczy, za wyjątkiem zakazu kontaktowania się ze szwagierką, w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Regionalną w S. . Nie jest też prawdą, iż dnia [...] czerwca 2023 r, zastosowano wobec Skarżącego jakiekolwiek środki zapobiegawcze. Co więcej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. wszystkie zastosowane środki zapobiegawcze uchylił Sąd Rejonowy co wynika z załączanego postanowienia.
Pismem z 6 września 2023 r. Prokuratora Regionalny w S. zgłosił udział postępowaniu oraz wniósł o oddalenie skargi w całości.
Zdaniem Prokuratora zaskarżona czynność materialno - techniczna odpowiada prawu. Wbrew temu co zarzucił Skarżący organ dokonał prawidłowej wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni, uznając, że zatrzymanie broni, amunicji i legitymacji uzasadnia nie tylko fakt prowadzenia przeciwko ww. postępowań karnych o przestępstwa umyślne, ale również, że skarżący stwarza zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Podkreślono, że w dacie skarżonej czynności przeciwko Skarżącemu były prowadzone postępowania karne przez:
1. M. Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Warszawie,
2. Prokuraturę Regionalną w S. ,
3. Prokuraturę Rejonową S. .
Prokurator opisał także szczegółowo przedstawione Skarżącemu zarzuty.
W ocenie Prokuratora, fakt przedstawienia w trzech toczących się przeciwko Skarżącemu odrębnych postępowaniach karnych zarzutów popełnienia łącznie 9 przestępstw i to wszystkich umyślnych, a w przypadku niektórych z nich powiązanych z użyciem przemocy (zarzut z art. 217 § 1 k.k.), nakłaniania innej osoby do podpalenia samochodu (zarzut z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zb. z art. 245 k.k.), czy też uporczywego nękania (zarzut z art. 190a § 1 i 3 k.k. w zb. z art. 151 k.k.) daje podstawę do twierdzenia, że Skarżący nie gwarantuje bezpiecznego posiadania oraz używania broni i to niezależnie od tego jaki zawód wykonuje. Niezależnie od braku wcześniejszych zarzutów odnośnie niewłaściwego postępowania z bronią. Charakter i okoliczności zarzuconych mu czynów, ich wielość, a także fakt, że wszystkie należą do przestępstw umyślnych uzasadniają bowiem w stopniu wystarczającym obawę, że Skarżący może użyć jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a zagrożenie to organ winien wyeliminować poprzez prewencyjne i czasowe zatrzymanie broni, amunicji i dokumentów, do czasu prawomocnego zakończenia postępowań karnych prowadzonych przeciwko niemu, nie później jednak niż do upływu 3 lat od dnia jej zatrzymania.
Zdaniem Prokuratora nie ma znaczenia argumentacja Skarżącego odnośnie stosowania czy niestosowania środków zapobiegawczych w postępowaniach karnych. Okoliczność ta bowiem w żaden sposób nie jest przez ustawodawcę postrzegana w art. 19 ust. 1a ustawy o broni jako przesłanka prewencyjnego zatrzymania broni. Nie budzi bowiem wątpliwości, że takie zatrzymanie może mieć miejsce w sprawie, w której żadne środki zapobiegawcze nie są wobec danej osoby stosowane.
Końcowo Prokurator oświadczył, iż aktualnie w Prokuraturze Regionalnej w S. prowadzone jest kolejne postępowanie przygotowawcze przeciwko Skarżącemu toku, którego już po dacie zaskarżonej czynności, przedstawiono mu zarzuty popełnienia kolejnych 10 czynów umyślnych o różnej kwalifikacji prawnej, w tym również o czyny z art. art. 190 § 1 k.k.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: P.p.s.a), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest odmowa zwrotu broni palnej odebranej mu na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2516 z późn. zm., dalej przywoływanej jako u.b.a.). Tego rodzaju czynność daje się zakwalifikować jako inna czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Kwestię zaskarżania takiej czynności do sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym Skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W niniejszej sprawie skarżący dochował powyższego terminu i w terminie wystąpił ze skargą.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 19 ust. 1a u.b.a., który stanowił podstawę prawną podjęcia przez organ zaskarżonej czynności – Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
b) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
- przeciwko życiu i zdrowiu,
- przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Jak ustalił organ, oraz co potwierdził Prokurator Regionalny przystępując do sprawy, przeciwko Skarżącemu w dacie podjęcia czynności toczyły się trzy odrębne postępowania karne w postawiono mu zarzuty popełnienia łącznie 9 przestępstw i to wszystkich umyślnych, a w przypadku niektórych z nich powiązanych z użyciem przemocy. Trwały też postępowania w których możliwe było do postawienie dalszych zarzutów o podobnym charakterze. Zatem niespornie przeciw Skarżącemu toczyły się postępowania o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, do którego to przepisu odwołuje się art. 19a ust. 1a u.b.a. przewidujący możliwość odebrania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o takie przestępstwo - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Od daty zatrzymania broni nie upłynął przy tym okres trzech lat.
Przepis art. 19 ust. 1a ustawy był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 18 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. P 43/12 stwierdził, że przepis ten w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
W uzasadnieniu Trybunał zwrócił m.in. uwagę na to, że zgodnie z art. 20 u.b.a. cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenie do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ze względów faktycznych lub proceduralnych decyzja taka może zostać wydana z pewnym opóźnieniem. Jednak do czasu zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni na podstawie art. 18 ustawy, skazany za przestępstwo może faktycznie nadal posiadać broń i amunicję. Z tej racji ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie regulacji art. 19 ust. 1 ustawy, która pozwala na odebranie broni, amunicji oraz dokumentu pozwolenia na posiadanie broni w sytuacji, gdy zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Natomiast w przypadku oskarżonego o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy – w przeciwieństwie do skazanego – ustawodawca dozwala Policji na czynność materialno-techniczną odebrania broni, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Ustawodawca nie posłużył się w kwestionowanym przepisie ani zwrotem ocennym, ani klauzulą odsyłającą.
Ponadto Trybunał stwierdził, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany / oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób (zob. wyrok TK z 18.12.2013 r., P 43/12, OTK-A 2013, nr 9, poz. 139.).
Zauważyć także należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane są poglądy, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenie zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. np. wyrok NSA z 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju, niż prawa podmiotowego. W związku z tym od osoby takie pozwolenie posiadającej wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (wyrok NSA z 28 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1562/10). W rezultacie powyższe ustalenie prowadzi do konkluzji, że przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny.
Zdaniem składu orzekającego, Komendant Wojewódzki Policji przy dokonywaniu zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, że Skarżący, jako oskarżony o popełnienie przestępstw umyślnych, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wbrew zarzutom skargi organ nie ograniczył się w tym zakresie wyłącznie do samego stwierdzania prowadzenia przeciw Skarżącemu postępowań karnych, lecz dokonał należytej oceny całokształtu okoliczności znanych mu z urzędu w tym przekazywanych przez inne organy oraz z dostępnych rejestrów. Wynik tej oceny – twierdzący – mieści się, zdaniem Sądu, w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a u.b.a.
W ocenie Sądu każda osoba dopuszczająca się przestępstw umyślnych może być uznana za stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, przy czym organy Policji dokonując oceny nie mogą abstrahować od charakteru stawianych zarzutów. Nie jest przy tym rolą organów Policji decydujących o prewencyjnym zatrzymaniu broni zapoznawanie się z aktami spraw karnych i dokonywanie własnej oceny dowodów w nich zgromadzonych w kontekście ustalenia czy przez osobę posiadającą broń zostało popełnione przestępstwo co w istocie oznaczałoby zastępowanie sądu powszechnego (karnego). Organ powinien natomiast w oparciu posiadane dane dokonać oceny zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób co też w badanej przekonująco sprawie uczynił przejmując, iż Skarżący nie gwarantuje bezpiecznego posiadania oraz jej używania. Charakter zarzuconych mu czynów, ich wielość, a także fakt, że należą do przestępstw umyślnych uzasadniają bowiem w stopniu wystarczającym obawę, że Skarżący, w razie zwrotu broni, może użyć jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami.
Jak trafnie dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2023 r. sygn. akt. II GSK 1057/22 posługiwanie się bronią n jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej pozwolenie wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna, co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji.
Twierdzenia Skarżącego, iż brak jest obawy, że mógłby stanowić on jakiekolwiek zagrożenie dla kogokolwiek oraz iż nie jest stosowany wobec niego żaden środek zapobiegawczy, za wyjątkiem zakazu kontaktowania się ze szwagierką nie dają podstaw do zakwestionowania stanowiska organów Policji w zakresie zasadności dalszego prewencyjnego zatrzymania broni objętej wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Powołane wyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło