II SA/Sz 72/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Kierownik Sekcji Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego w Ośrodku Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 130 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 3 pkt. 23 lit. c, pkt. 24 lit. b, art. 5 ust. 2-10, art. 17 ust. 1, ust. 2, ust. 2b, ust. 3, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 3, ust. 3 a, art. 26 ust. 2a, ust. 3 i ust. 4, art. 29 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 2005 Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. 2006 Nr 130, poz. 903) po rozpatrzeniu sprawy z wniosku D. S. - odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z uzasadnienia wyżej wymienionej decyzji wynika, że D. S. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem z dnia [...]r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mężem J. S. Wyjaśniając przyczyny odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia organ przestawił treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym o świadczenie pielęgnacyjne może ubiegać się osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny zdolna do pracy, która rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według organu I instancji D. S. nie spełniła przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, kwalifikujących do przyznania przedmiotowego świadczenia. W oparciu o brzmienie art. 130 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) organ stwierdził, że obowiązek alimentacji w małżeństwie powstaje dopiero po ustaniu związku małżeńskiego, wobec tego, zdaniem organu I instancji, nie ciążył na wnioskodawcy obowiązek alimentacyjny wobec męża (art. 17 ust.5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organ wskazał także, że zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - obowiązek dostarczenia środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła D. S. podnosząc, że organ nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. uznającego przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wykluczające możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę w związku małżeńskim za niekonstytucyjne. Strona także powołała się na stan zdrowia męża i konieczność sprawowania nad nim stałej opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po rozpatrzeniu odwołania – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W oparciu o akta sprawy Kolegium ustaliło, że D. S. nie osiągnęła z tytułu zatrudnienia żadnego dochodu w roku [...]. Dodatkowo, w oparciu o analizę akt sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że można się domyślać, bo dowodów w aktach nie ma, że zainteresowana nie pracuje. Według organu z akt nie wynika również, czy jest osobą zdolną do pracy. Kolegium przedstawiło treść przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazało, na których osobach w oparciu o przepisy ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Powołując się na przepis art. 61 k.r. i o. Kolegium wskazało, że obowiązek alimentacyjny może dotyczyć tylko małżonków rozwiedzionych, a zakres praw i obowiązków małżonków wynika z art. 23 wyżej wymienionego Kodeksu. Z tego powodu, zdaniem Kolegium, wnioskodawczyni, będąca małżonką osoby wymagającej stałej opieki, nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odpowiedzi na argumenty odwołania Kolegium wskazało, że powołany przez D. S. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r., sygn. OTK-A 2008/6/107, dotyczył wcześniejszej regulacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na skutek tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego brzmienie art. 17 ust. 1 zostało zmienione przez ustawodawcę i organ administracyjny stosujący ten przepis jest związany aktualną jego treścią, którą zacytowano na wstępie uzasadnienia decyzji. Według Kolegium wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że osobą mogącą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest taka osoba, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny lub która jest opiekunem faktycznym dziecka. Kolegium uznało, że małżonka nie jest osobą obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym względem męża a zatem, zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 oraz 17 ust. 5, pkt 2 lit. a, wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem nie przysługuje. D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisaną decyzję. W uzasadnieniu skargi strona, podobnie jak uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r. uznał, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wykluczające możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę w związku małżeńskim są niekonstytucyjne. Skarżąca opisała sytuację zdrowotną męża i wskazała na konieczność stałej opieki nad małżonkiem, co było także powodem jej rezygnacji z rejestracji w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dowiodła, że akt ten nie odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia – jak wynika to z podstawy prawnej decyzji Kolegium – stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Przepis ten w dacie zaskarżonej decyzji stanowił, że: "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności - łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisu tego wynika, że ustawodawca określił w nim zakres podmiotowy i przedmiotowy świadczenia pielęgnacyjnego zaliczając do kręgu uprawnionych: 1) osoby na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad: a) dzieckiem legitymującym się określonym w tym przepisie orzeczeniem o niepełnosprawności, b) albo osobą dorosłą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) opiekuna faktycznego dziecka jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się określonym w tym przepisie orzeczeniem o niepełnosprawności. W oparciu o interpretację art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych powiązaną z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej ustawy, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, organy orzekające w sprawie wywiodły, że D. S. świadczenie to nie przysługuje. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono bowiem, że strona wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem, co do którego nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny określony w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach socjalnych, a poza tym zaistniała przesłanka wyłączająca przyznanie uprawnienia wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej ustawy. Kolegium nie dopatrzyło się podstaw do dokonania interpretacji odmiennej, zwłaszcza do dokonania wykładni powyższych przepisów w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. P 27/07), na który powołała się D. S. w odwołaniu. Zdaniem Sądu, w tym sporze między organami administracji publicznej orzekającymi w sprawie a skarżącą, zaistniałym na tle wykładni wskazanych wyżej przepisów, trzeba przyznać rację skarżącej. W szczególności nie można zgodzić się z argumentacją Kolegium, które odnosząc się do odwołania uznało, że wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (OTK-A2008/6/107) nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ wyrok ten dotyczył wcześniejszej regulacji art. 17 ust. 1 ustawy. Wskazując na to, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmienione zostało przez ustawodawcę brzmienie art. 17 ust. 1 organ odwoławczy stwierdził, że jest związany aktualną treścią tego przepisu. Małżonek nie jest osobą obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym względem męża, dlatego zdaniem organu II instancji, zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem nie przysługuje. Prezentowane przez Kolegium rozumienie konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie P 27/07 jest powierzchowne, bowiem nie dostrzega płynącego z tego wyroku przesłania co do niezbędności wykładni prawa w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi, a zwłaszcza w kontekście zasady równości. Jak trafnie wskazało to Kolegium, wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt P27/07 Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 32 ust. I Konstytucji RP w zakresie w jakim uniemożliwia nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jak już była o tym mowa wyżej, wyrok ten odniósł się do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed jego zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 17 października 2008r., a ponadto nie obejmuje badaniem konstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej ustawy, jednakże zawarte w nim wywody pozostają aktualne również w obecnym stanie prawnym i stanowią wskazanie właściwej wykładni przepisu omawianej sprawy. Trybunał stwierdził mianowicie, że w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (sprzed nowelizacji) ma miejsce pominięcie legislacyjne, zawężające w sposób niezgodny z prawem i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP krąg osób uprawnionych do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ustawodawca pominął możliwość nabycia prawa do świadczenia przez osoby rezygnujące z zatrudnienia, aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego osoba taka jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym. Wskazując na znaczenie usankcjonowanego prawnie obowiązku alimentacyjnego Trybunał stanął na stanowisku, że skoro członek rodziny wywiązuje się ze swoich obowiązków zarówno prawnych, jak i moralnych wobec chorego krewnego, co wymaga rezygnacji z zarobkowania, to osoba ta powinna otrzymać od Państwa odpowiednie wsparcie. W ocenie Trybunału wybranie spośród osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców i przyznanie wyłącznie tej grupie prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno - ekonomicznym, lecz odnoszącą się do społecznego poczucia sprawiedliwości, godząc dodatkowo w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną, wyrażone w art. 18 Konstytucji RP. Nadto nawiązując do wcześniejszego wyroku z dnia 15 listopada 2006r. sygn. akt P 23/05 Trybunał zwrócił uwagę na okoliczność, iż świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji (materialnej i faktycznej) ale także zdejmuje z Państwa i jego organów obowiązek zapewnienia opieki osobom jej potrzebującym w formach zorganizowanych i zinstytucjonalizowanych. Z uwagi na te oceny zawarte w wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. akt P 27/07) ustawodawca w ostatniej nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych poszerzył krąg osób, które nabyły uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wobec konieczności sprawowania opieki nad innymi osobami poza dziećmi, wobec których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli osoby te legitymują się m.in. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Szczególnego znaczenia dla interpretacji przepisów, jaka powinna być dokonana w niniejszej sprawie nabiera końcowy fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wskazano w nim bowiem także, iż stwierdzona została niekonstytucyjność jedynie art. 17 ust. 1 ustawy, gdyż tylko takie ramy kognicji Trybunału zostały zakreślone w rozpoznawanych sprawach, natomiast to do organów stosujących przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym należeć będzie ocena skutków tego orzeczenia w konfrontacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym w szczególności zwrócono uwagę na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" tej ustawy. Zdaniem Sądu, po wydaniu wyroku TK nie ma wątpliwości co do tego, że na gruncie art. 17 ust. 1 analizowanej ustawy obowiązek opieki nad członkiem rodziny może być wywodzony zarówno z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy jak i z treści art. 23 i art. 27 tego Kodeksu, w świetle których małżonkowie są zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli oraz, co istotne, do wzajemnej pomocy, pod pojęciem której należy rozumieć pomoc w sytuacjach wyjątkowych, jaką stanowi choroba czy niepełnosprawność. W orzecznictwie sądowoadministracyjm przyjmuje się, że również małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego, co łączy się z prawem ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ten pogląd w pełni podziela także Sąd orzekający w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Łd 814/08, niepublikowany, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009r. sygn. akt I SA/Wa 7/09, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 533/08 niepublikowany, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Ol 414/09). Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podzielił stanowisko WSA w Olsztynie zawarte w wyroku z dnia 3 czerwca 2009r. II SA/OL 414/09, w którego uzasadnieniu Sąd ten wyjaśnił jak należy interpretować art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sad ten stwierdził, że :"w tej sytuacji rozważenia wymaga jedynie brak spójności pomiędzy rozszerzonym kręgiem podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a nadal pozostającym w niezmienionym brzmieniu zapisem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Literalne brzmienie tego przepisu, które w rozpoznawanej sprawie zastosowały organy orzekające w sprawie może być podstawą do twierdzenia, że w przypadku osób wymagających stałej opieki, które pozostają w związku małżeńskim, wyłączone zostało prawo ubiegania się o świadczenie dla osoby, która sprawuje nad nimi faktyczną opiekę, rezygnując z zatrudnienia. Takie rozumienie powołanego przepisu niweczyłoby możliwość przyznania świadczenia osobie, która sprawuje opiekę nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, jak również przyznanie tego świadczenia dla drugiego małżonka. W ocenie Sądu taka interpretacja tego przepisu, zwłaszcza w kontekście uzasadnienia wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2008r. nie zasługuje na akceptację, bowiem takie literalne odczytywanie tego przepisu niweczyłby skutki wyroku Trybunału w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim. W tym przypadku art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" należy interpretować w taki sposób, iż osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, traci prawo do świadczenia z uwagi na zawarcie przez osobę wymagającą opieki związku małżeńskiego, jako że obowiązek sprawowania opieki obciążać będzie wówczas przede wszystkim małżonka, który w takiej sytuacji uzyska prawo do ubiegania się o świadczenie w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Za poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009r. (sygn. akt I SA/Wa 7 /09) stwierdzić bowiem należy, iż rzeczywiste znaczenie normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych, przed orzeczeniem Trybunału odczytywać należało w kontekście treści art. 17 ust. 1, bo tylko wówczas przepis ten stanowił logiczną i prawną całość. Wówczas bowiem świadczenie rodzinne przysługiwało matce, ojcu albo opiekunowi faktycznemu, którzy rezygnowali z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. W przypadku zaś zawarcia przez to dziecko związku małżeńskiego, umieszczenia go w rodzinie zastępczej, czy też placówce zapewniającej całodobową opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem uprawnienie rodziców albo opiekunów faktycznych z woli ustawodawcy wygasało. Jednakże po wydaniu wyroku przez Trybunał tak rozumiana istota i znaczenie omawianego unormowania musi ulec zmianie. Poszerzony został bowiem krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, w stosunku do których omawiany przepis także będzie miał zastosowanie w razie zaistnienia przesłanek w nim określonych. Reasumując, w aktualnym stanie prawnym, zmienionym na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. akt P 27/07) okoliczność, iż skarżąca wystąpiła o świadczenie z uwagi na sprawowanie opieki nad mężem nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku pozostawania w związku małżeńskim. Cytowany wyrok był przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010r. (sygn. akt I OSK 1105/09) NSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a w uzasadnieniu tego wyroku w pełni podzielił stanowisko zawarte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Podobnie jak WSA w Olsztynie orzekł także w sprawie dotyczącej tożsamego problemu prawnego WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 listopada 2009r., co wskazuje na jednolitość orzecznictwa sądowo-administracyjnego w zakresie interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzącej do uznania prawa osób ubiegających się o świadczenie rodzinne z tytułu opieki sprawowanej nad małżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli osoby te spełniają pozostałe przewidziane ustawą warunki co powinny uwzględnić organy ponownie rozpoznając sprawę. Reasumując, w stanie prawnym obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (sygn.akt P 27/07) dla wykładni art. 17 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych okoliczność, że skarżąca wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne z powodu sprawowania opieki bądź mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie stanowi podstawy do odmowy przyznania tego świadczenia nawet w przypadku pozostawania w związku małżeńskim, o ile spełnia pozostałe wskazane w art. 17 ust. 1 przesłanki (zdolność do pracy zarobkowej nie podjęcie zatrudnienia lub rezygnacja z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnoprawną). Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem prawa materialnego i dlatego orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w pkt II sentencji oparte zostało o przepis art. 152 tej samej ustawy.