II SA/Sz 734/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 734/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji z którego wynika, iż w związku z nieobecnością skarżącej w miejscu zamieszkania, przesyłkę doręczono dorosłemu domownikowi w dniu [...] r. Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję nadając ją w urzędzie pocztowym w dniu 2 czerwca 2018 r., natomiast ustawowy termin do skutecznego wniesienia skargi upłynął z dniem 1 czerwca 2018 r. Zatem skarga jako złożona z uchybieniem ustawowego terminu podlegała odrzuceniu. Odpis wskazanego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem został doręczony skarżącej w dniu 2 sierpnia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 32). Na powyższe postanowienie A. D. złożyła zażalenie, nadając je dnia 8 sierpnia 2018 r. w urzędzie pocztowym (koperta wraz z datą stempla pocztowego k. 37) jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję organu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w okresie od dnia 30 kwietnia 2018 r. do dnia 4 maja 2018 r. nie przebywała w miejscu zamieszkania. Skierowaną do niej przesyłkę zawierającą decyzję organu, odebrała jej mama – K. P.. Z racji wieku i problemów z pamięcią zapomniała przekazać skarżącej informację o przesyłce oraz dacie jej otrzymania, co potwierdza w oświadczeniu załączonym do zażalenia. Zdaniem A. D., niezłożenie skargi w terminie nie wynikało z jej winy, lecz z okoliczności, iż została ona odebrana przez jej mamę, która nie potrafiła powiedzieć, kiedy przesyłkę odebrała, bowiem wyrzuciła kopertę, w której decyzja została przesłana. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 października 2018 r. w sprawie II O 978/18 oddalił zażalenie A. D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 30 lipca 2018 r. Sąd odrzucił skargę A. D., jako złożonej z uchybieniem ustawowego terminu. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Z powyższego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Od tej reguły jest jednak wyjątek i dotyczy on sytuacji, gdy o uchybieniu terminu do złożenia skargi strona dowiedziała się z postanowienia o jej odrzuceniu przez sąd. Wtedy wniosek o przywrócenie terminu składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, ponieważ akta sprawy są już w sądzie (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II FZ 19/18, z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10, z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 146/12 - publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z opisaną powyżej sytuacją. Skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z postanowienia Sądu z dnia 30 lipca 2018 r. o odrzuceniu skargi. Wobec tego przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć do sądu, a nie w trybie określonym w art. 87 § 3 P.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 30 lipca 2018 r. w sprawie II SA/Sz 734/18 odrzucające skargę A. D. zostało doręczone skarżącej dnia 2 sierpnia 2018 r., w tej sytuacji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku (do sądu) o przywrócenie terminu upływał z dniem 9 sierpnia 2018 r. Mając na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi wraz z zażaleniem na ww. postanowienie został skierowany do Sądu dnia 8 sierpnia 2018 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), zatem należało uznać, że został złożony prawidłowo w zakreślonym terminie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku przez dokonanie oceny kwestii winy w nieterminowym złożeniu skargi wyjaśnienia wymaga, że z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Jako przyczynę uchybienia terminu A. D. podała, że podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania decyzję z dnia [...] r. wraz z pouczeniem odebrała matka skarżącej, która z racji wieku oraz problemów z pamięcią nie przekazała jej w terminie. Znajduje tutaj zastosowanie doręczenie zastępcze określone w art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.). Stosownie do powołanego przepisu w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Skoro przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została odebrana w dniu 2 maja 2018 r. przez K. P. (matkę skarżącej), czyli dorosłego domownika, zatem takie doręczenie należy uznać za prawnie skuteczne. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma, gdy pismo doręczane jest podczas jej nieobecności, w miejscu zamieszkania (por. post. NSA z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 174/09, publ. LEX nr 564244). Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata, nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata. Niedochowanie należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Podniesione we wniosku twierdzenia odnoszące się do wieku matki skarżącej (nie został konkretnie podany) oraz jej problemów z pamięcią, które uniemożliwiły zawiadomienie skarżącej o skierowanej do niej korespondencji, nie zostały w żaden sposób uwiarygodnione np. poprzez przedstawienie zaświadczenia lekarskiego. Ponadto podkreślenia wymaga, że podniesione okoliczności nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, gdzie znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru, z których wynika, że matka skarżącej już wcześniej odbierała korespondencję skierowaną do córki, zaś skarżąca nie ponosiła z tego powodu negatywnych skutków procesowych. Wobec powyższego, zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tej sytuacji należało orzec stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jak w postanowieniu.