II SA/Sz 859/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-11-03
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane po wcześniejszym wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji legalizacyjnej, jest zasadne, jeśli inwestor twierdzi, że kontynuował prace zgodnie z pozwoleniem na budowę, a stan faktyczny nie uległ istotnej zmianie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz poprzedzające je postanowienie, uznając, że w sytuacji, gdy organ wydał już decyzję w postępowaniu legalizacyjnym, wstrzymywanie robót budowlanych jest nieuzasadnione. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie kontroli inwestycji, rozważenie nałożenia obowiązku sporządzenia inwentaryzacji wykonanych robót w celu oceny aktualności projektu zamiennego, a następnie wydanie decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne, uwzględniając kwestię prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wstrzymujące roboty budowlane hali magazynowej. Inwestor prowadził budowę niezgodnie z pozwoleniem na budowę, co skutkowało wydaniem postanowień o wstrzymaniu robót i nakazem sporządzenia projektu zamiennego. Po licznych postępowaniach administracyjnych i sądowych, w tym stwierdzeniu nieważności niektórych decyzji, PINB ponownie wstrzymał roboty budowlane. Inwestor zarzucił naruszenie prawa i wydanie postanowienia wbrew wcześniejszym wyrokom sądowym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. J. pozwolenia na budowę [...] hali magazynowej z pomieszczeniami socjalnymi, instalacją wod.- kan., elektryczną i c.o. realizowaną na działkach Nr [...] , obręb [...] w D. przy
ul. [...] (kategoria obiektu XVIII).
W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...] przeprowadził wizję lokalną budowy [...] , która wykazała prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę m.in. obiekt wydłużono o ok. [...] m.
W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wtrzymał prowadzenie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane i nałożył obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz architektonicznej wykonanych robót i opinii technicznej w zakresie ich prawidłowości. W związku z tym, że dokumenty te zostały przedłożone po terminie, a postanowienie z [...] r. utraciło ważność, organ ponownie postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych.
Następnie, PINB w [...] działając na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z wykonaniem [...] z pomieszczeniami socjalnymi oraz nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z aktualnym oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką nr [...] obręb [...] w D.) na cele budowlane.
Wobec powyższego Starosta S. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu, jednakże w ramach postępowania wznowieniowego, organ ostateczną decyzją z dnia [...] r. wyeliminował z obrotu prawnego własną decyzję z [...] r. i umorzył postępowanie.
Po dostarczeniu przez W. J. projektu budowlanego zamiennego oraz przedstawieniu oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, umowy dzierżawy działki nr [...] z dnia [...] r. oraz wypisu z księgi wieczystej potwierdzającego prawo dzierżawy tej działki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy [...] z pomieszczeniami socjalnymi i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Od powyższej decyzji odwołał się właściciel nieruchomości oznaczonej numerem [...] , obręb [...] w D. - Z. C.. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w całości - ze względu na niewykazanie prawa do dysponowania nieruchomością dz. nr [...] na cele budowlane, i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. została zaskarżona przez W. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. , który wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt
II SA/Sz 1170/05 skargę oddalił. Także Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1160/06, oddalił skargę kasacyjną W. J. od ww. wyroku.
Uwzględniając powyższe PINB w [...] działając na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego decyzją z dnia [...]r. nakazał rozbiórkę części hali usytuowanej na działce nr [...] . ]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. , na skutek odwołania inwestora, decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W postępowaniu nadzwyczajnym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 sierpnia 2006 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. , rozpoznając ponownie odwołanie decyzji PINB w [...] z dnia [...]r. o nakazie rozbiórki, decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. prawomocnym wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 339/14 oddalił skargę Z. C. na ww. decyzję.
W międzyczasie toczących się postępowań sądowych, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. , na wnioski W. J., prowadził postępowania nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z dnia [...] r. o wstrzymaniu robót budowlanych oraz decyzji PINB z dnia [...] r. dot. obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...] r. nakładającej obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na skutek odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Na skutek skargi Z. C.-G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 651/07 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt II OSK 374/08 oddalił skargę kasacyjną w tej sprawie.
Nadto, postanowieniem z dnia [...] r. ZWINB w S. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z dnia [...] r. stwierdzając, że zostało wydane w zmienionym stanie faktycznym, w sytuacji, gdy wcześniej wydane postanowienie z dnia [...] r. utraciło ważność ze względu na niewydanie decyzji, w ustawowym terminie 2 miesięcy od daty jego doręczenia. W postępowaniu zażaleniowym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Po wyroku w sprawie VII SA/Wa 651/07, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy (po kolejnej decyzji kasacyjnej GINB z [...] r.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] . nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedstawienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz stwierdził nieważność ww. decyzji w części dotyczącej nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych. Po rozpatrzeniu odwołania W. J. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...] r. Decyzja z dnia [...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia [...] r., Sygn.akt VII SA/Wa 1672/11 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części, w której uchyla pkt 2 decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] [...] r. i uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
Na skutek powyższego wyroku, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrzył odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] [...] r. i wydał decyzję z dnia
[...] r. nr [...]. Decyzją tą organ uchylił decyzję ZWINB w S. z dnia [...] r. w zaskarżonej części tj. w zakresie pkt 1 sentencji decyzji i jednocześnie stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...] r. nr [...] w całości. Wyrokiem z dnia r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1304/12 oddalił skargę Z. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu
[...] r. przeprowadził kontrolę spornej inwestycji, w wyniku której stwierdził,
że roboty budowlane nie są zakończone i nie są prowadzone.
Po kontroli, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożył na W. J. obowiązek wykonania Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
W wyniku rozpoznania odwołania W. J. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił powyższą decyzję PINB w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zwrócił uwagę,
iż w przypadku gdy budowa nie jest zakończona, w pierwszym rzędzie należy wstrzymać jej wykonywanie.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290), wstrzymał roboty budowlane związane z budową [...] z pomieszczeniami socjalnymi na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta D. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r.
Na to postanowienie złożył zażalenie W. J. podnosząc,
że postanowienie wydano z naruszeniem przepisów prawa i wydanych w tej sprawie wyroków sądowych. Przypominając prowadzone wcześniej postępowania organów nadzoru budowlanego oraz orzeczenia sądów administracyjnych w sprawie odwołujący się podkreślił, że postanowienie wstrzymujące roboty budowlane, a następnie decyzja z [...] r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i jako takie zostały prawomocnym wyrokiem sądu wyeliminowane z obrotu prawnego, który stwierdził, że po wygaśnięciu ważności postanowienia z [...] r. wydanie drugiego postanowienia było rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290), po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wskazał, że w świetle dokonanych przez organ I instancji ustaleń faktycznych niezaprzeczalnym jest,
że W. J. popełnił samowolę budowlaną przy budowie [...]
z pomieszczeniami socjalnymi, polegającą na odstąpieniu w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego (m.in. wydłużono obiekt o ok. 12,9 m). W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, zmierzające do doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, i stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3, nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Następnie, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku i w zależności od ustaleń wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 lub art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane.
W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...] kontrolował przedmiotową budowę kilkakrotnie. Każdorazowo, w protokole odnotowano stan zaawansowania robót budowlanych, potwierdzony dokumentacją fotograficzną. Podczas pierwszej kontroli w dniu [...] r. organ powiatowy potwierdził w protokole wykonanie konstrukcji stalowej hali o wymiarach w rzucie ok. [...] , oraz opisał szczegółowo zakres wykonanych robót budowlanych - wykonano m.in. montaż 14 poprzecznych ram stalowych w postaci słupów oraz wiązarów kratownicowych (dodatkowo 2 ramy), częściowo o różnym rozstawie i wysokości, montaż płatwi na całej powierzchni dachu, rygli ściennych i stężeń. Stwierdził ponadto zmianę konstrukcji nośnej części socjalnej hali od strony północnej ściany szczytowej, gdzie zamiast konstrukcji żelbetowej zastosowano konstrukcję stalową.
Podczas kontroli budowy w dniu [...] r. stwierdzono wykonanie kolejnych robót budowlanych, w tym ułożenie na części dachu przekrycia w postaci płyt warstwowych. Stan ten stał się podstawą do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy z dnia [...] r. i kolejnych decyzji organu powiatowego, wyeliminowanych ostatecznie z obiegu prawnego.
W trakcie następnej kontroli budowy w dniu [...] r. stwierdzono dalszą realizację budowy, m.in. zakończono układanie płyt warstwowych na całej powierzchni dachu, wykonano zabudowę, z płyt warstwowych, ściany wschodniej i zachodniej hali (w części niższej w całości i częściowo w części wyższej) oraz ściany szczytowej południowej. Kontrola budowy w dniu [...] r. potwierdziła, że roboty budowlane nie zostały zakończone.
W ocenie organu II instancji przedstawiony powyżej stan budowy, jednoznacznie potwierdza, że po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy z dnia [...] r., a także postanowienia z dnia [...] r. roboty budowlane były nadal kontynuowane, a stan faktyczny od tego czasu zmienił się. Zatem twierdzenie skarżącego, że "brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż były one prowadzone w okresie toczącego się postępowania sądowego spowodowanego wydaniem decyzji z marca 2005 roku" jest nieprawdziwe. Stąd też wydane, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, postanowienie z dnia [...] r. o wstrzymaniu robót budowlanych powstało w warunkach zmienionego stanu faktycznego budowy.
A zatem nie można mówić, że jest to akt wydany w tej samej sprawie, jak wskazuje skarżący, dotyczy tej samej inwestycji, ale stan faktyczny jest inny. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu rażące naruszenie prawa poprzez wydanie go wbrew art. 35 par. 2 i par. 3 k.p.a. Ponadto skarżący podniósł, że nie umożliwiono mu zapoznanie się z całością materiałów zebranych w tej sprawie przez ZWINB w S. , przed wydaniem postanowienia. Skarżący powołał się na wyroki wydane w sprawie tj. WSA w Warszawie sygn. akt. VII SA/Wa 1672/11.] oraz WSA S. sygn. akt II SA/Sz 339/14 oraz podkreślił, że Starosta S. decyzją z dnia [...] r. przywrócił mu pozwolenie na budowę przedmiotowej hali i umorzył postępowanie. Zdaniem skarżącego nie są jasne powody wydania decyzji z dnia [...] r. nakazującej wykonanie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. Projekt budowlany zamienny został bowiem przez niego dostarczony i zatwierdzony [...] r. Nie stracił on swojej aktualności. Spełnia wszystkie wymagania i nigdzie nie jest napisane, że projekt należy wykonać na tydzień przed jego realizacją. Skarżący podniósł również, że [...] r., czyli zaledwie po 25 dniach od przywrócenia mu przez Starostę Powiatowego pozwolenia na budowę, PINB w [...] wstrzymał roboty budowlane hali jako przyczynę podając te same powody, które zostały wymienione w uznanej za wydaną z rażącym naruszeniem prawa i wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji z [...] r. Skarżący podkreślił przy tym, że w odwołaniu wykazał, że w przypadku przedmiotowej hali od [...] r. nadzór budowlany nie wskazał nowych prac, które w sposób istotny odbiegałyby od udzielonego pozwolenia. Tymczasem ZWINB stwierdził, że kontrola [...] r. wykazała, iż mimo wstrzymania robót budowlanych nadal kontynuował roboty budowlane. Skarżący wyjaśnił, że przeprowadzenie kontroli w dniu [...] r. nie jest równoznaczne z obowiązkiem przerwania prac, i dlatego kontynuował je aż do dnia [...] r. Polegały one na mocowaniu płyt warstwowych do konstrukcji dachu i ścian, co było zgodne z pozwoleniem. Roboty zostały przerwane w okresie [...] r. Wznowiono je [..] r., kiedy straciło moc postanowienie. Polegały one również między innymi na pokryciu ścian
i dachu płytami warstwowymi, co było konieczne dla zabezpieczenia budowy przed osobami postronnymi, a także chroniło konstrukcje przed działaniami czynników atmosferycznych. Zdaniem skarżącego, zmieniony stan faktyczny musiałby polegać na istotnym odstępstwie od warunków w pozwoleniu na budowę, ale innych niż wymienionych w postanowieniu z [...] r. Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest takiego działania. W tym miejscu skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1672/11.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art.145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że narusza ono przepisy prawa
w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290), zwanej dalej "Prawo budowlane".
W myśl art. 50 ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Ust. 4 stanowi natomiast, że postanowienie
o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa
w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.
W rozpoznawanej sprawie prowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło do uznania, że skarżący rozpoczął budowę [...] na działkach nr [...] na podstawie decyzji Starosty S. ego z dnia [...] r. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż roboty budowlane dotyczące inwestycji realizowanej na podstawie powyższej decyzji w sposób istotny odbiegają od udzielonego pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane związane z inwestycja, której dotyczy pozwolenia na budowę, następnie decyzją z dnia [...] r. nakazał zaniechania dalszych robót budowlanych i sporządzenia projektu zamiennego wraz z aktualnym oświadczeniem o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącego działki nr [...] . Następnie decyzją z dnia [...] r. PINB zatwierdził przedłożony projekt budowlany zamienny, zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Decyzja ta została uchylona przez ZWINB na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (decyzja z dnia [...] r.),a skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym oddalone (wyroku WSA w S. z dnia 13.04.2006 r. II SA/Sz 1170/05 oraz NSA z dnia 4.09.2007 r. II OSK 1160/06). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji wydanej w postępowaniu legalizacyjnym, dotyczących nakazu rozbiórki części hali wybudowanej na działce [...] ( decyzja ZWINB z dnia [...] r.), natomiast ZWINB decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję PINB z dnia [...]r. dotyczącą nakazu rozbiórki i umorzył postępowanie w tym zakresie.
Powyższe wskazuje, że sprawa powróciła na etap postępowania legalizacyjnego po stwierdzonym przez PINB w [...] r. wykonywaniu robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę. Ostatnią nieuchyloną (ostateczną) decyzją w postępowaniu legalizacyjnym była decyzja ZWINB z dnia [...] r., wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylająca decyzję PINB z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenie na wznowienie robót oraz nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Rzeczą organu pierwszej instancji było zatem wydanie kolejnej decyzji
w postępowaniu legalizacyjnym zgodnie ze wskazaniami wynikającymi zarówno
z decyzji organu odwoławczego oraz wyroków WSA w S. i NSA. Zauważyć jednak należy, że jakkolwiek zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organy oraz sądy są związane orzeczeniem sądu, to jednak przepisy Prawa budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym nie nakładają obowiązku złożeniu oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Orzeczenia, które zapadły w tym zakresie oparły się na obowiązujących w tym czasie poglądach orzecznictwa, które obecnie zwraca się ku literalnemu brzmieniu art. 51, z którego nałożony na inwestora w tym postępowaniu obowiązek nie wynika (uchwała 7 sędziów NSA z 10.01.2011 r. II OPS 2/10; wyroki NSA z dnia 3.07.2012 r. II OSK 755/11 , z 31.03.2015 r. II OSK 2079/13, 28.10.2015 r. II OSK 435/14, z 29.01.2016 r. II OSK 1311 /14 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy, organ miał obowiązek zbadać przedłożony przez skarżącego projekt zamienny oraz prowadzić postępowanie legalizacyjne bądź to w kierunku jego zatwierdzenia, bądź też podjąć odpowiednie rozstrzygnięcie w sytuacji, gdyby projekt ten nie spełniał wymogów określonych przepisami prawa.
W sytuacji, gdy organ wydał już w postępowaniu legalizacyjnym decyzję, wstrzymywanie robót budowlanych jest nieuzasadnione. W ocenie Sądu, rzeczą organu jest przeprowadzenie kontroli inwestycji w celu ustalenia, czy po wydaniu decyzji z [...] r. inwestor prowadził roboty budowlane oraz rozważenie nałożenia obowiązku sporządzenia inwentaryzacji wykonanych robót, które umożliwią ocenę aktualności sporządzonego przez inwestora projektu zamiennego.
Następnie, po dokonaniu ustaleń w wyżej opisanym zakresie, organ rozważy wydanie decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne nie pomijając jednak kwestii badania prawa skarżącego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia lokalizacji inwestycji objętej projektem budowlanym zamiennym. Podkreślić jednak należy, że badanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest tożsame z obowiązkiem określonym w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 tej ustawy orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło