II SA/Sz 913/24

WyrokWSA w Szczecinie2025-05-08

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu powszechnego o przepadku pojazdu, w którym wskazano, że pojazd stanowił własność określonej osoby, wiąże organ administracji w postępowaniu dotyczącym obciążenia tej osoby kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu, mimo jej twierdzeń, że nie była właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia?
Ratio decidendi
Postanowienie sądu powszechnego o przepadku pojazdu, w którym wskazano jego właściciela, nie wiąże organu administracji w postępowaniu dotyczącym obciążenia kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu w zakresie ustalenia jego własności. Organ administracji ma obowiązek samodzielnie ustalić właściciela pojazdu, nawet jeśli sąd powszechny w postępowaniu o przepadek pojazdu wskazał inną osobę jako właściciela.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta, a następnie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, o obciążeniu K. K. kosztami usunięcia, przechowywania, oszacowania i likwidacji pojazdu marki Mercedes V., który został usunięty z drogi z powodu kierowania nim przez osobę nietrzeźwą. K. K. kwestionował swoją własność pojazdu w dacie jego usunięcia, twierdząc, że nie był jego właścicielem. Organy administracji oparły ustalenie jego własności na postanowieniu sądu rejonowego o przepadku pojazdu, w którym wskazano K. K. jako właściciela. K. K. wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących ustalania stanu faktycznego i dowodów, a także powołując się na odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji, która miała potwierdzać, że nie był właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami związanymi z usunięciem pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. K. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 19 stycznia 2024 r., nr [...], na podstawie art. 130a ust. 10h, ust.10i, ust.10j ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm., dalej: "p.r.d.") oraz na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") Prezydent Miasta S. (dalej: "organ I instancji") orzekł w następujący sposób: 1. ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz likwidacją pojazdu marki Mercedes V. , nr rej. [...] na kwotę 23.905 zł, 2. nałożył na K. K. oraz A. P., obowiązek zapłaty kosztów określonych w ust. 1, w terminie 30 dni licząc od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Obowiązek ma charakter solidarny. Odsetki ustawowe nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności, 3. należności nałożone decyzją należy wpłacić na rachunek bankowy wskazany przez organ. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 12 września 2017 r. samochód marki Mercedes V. został usunięty z ul. [...] w S. na podstawie dyspozycji [...] wydanej przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w S.. Podstawą usunięcia pojazdu był art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a p.r.d., tj. kierowanie pojazdem przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S.. W dniu 12 września 2017 r. Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w S. wystosował do kierującego pojazdem A. P. powiadomienie o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania, którego odbiór osoba ta pokwitowała własnoręcznym podpisem. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż właścicielem pojazdu był K. K.. W dniu 20 września 2017 r. Komisariat Policji S. wystosował do niego powiadomienie o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania. Pojazd nie został odebrany w ustawowym terminie 3 miesięcy, ani do dnia orzeczenia jego przepadku na rzecz Gminy Miasto S.. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] w S. orzekł o przepadku pojazdu Mercedes V. , nr rejestracyjny [...], stanowiącego własność K. K., na rzecz Gminy Miasto S.. W dniu 10 maja 2019 r. postanowienie stało się prawomocne. W dniu 7 listopada 2019 r. biegły skarbowy sporządził wycenę przedmiotowego pojazdu. Wartość pojazdu oszacowano jako zerową. Na podstawie wyceny przedmiotowy pojazd został zakwalifikowany do zniszczenia. Następnie w dniu 27 listopada 2019 r. pojazd został przyjęty do stacji demontażu. Jak wskazał organ I instancji, decyzją z 7 grudnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie uchyliło uprzednio wydaną w sprawie decyzję organu I instancji z 14 kwietnia 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji, uwzględniając uwagi organu odwoławczego, zaznaczył w sentencji niniejszej decyzji, iż nałożony obowiązek zapłaty kosztów ma charakter solidarny oraz zrewidował koszty związane z usunięciem przedmiotowego pojazdu. Wysokość kosztów organ ustalił w oparciu o stan faktyczny, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj.: 1. koszt usunięcia pojazdu - 476 zł, 2. koszt przechowywania pojazdu na parkingu przy ul. H. w S. od dnia usunięcia do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu - 23867,00 zł, 3. koszt wyceny pojazdu - 123 zł, 4. przychód za części demontowanego pojazdu - 561 zł. Sumę kwot z pozycji 1 - 3 (tj. 24.466 zł) organ pomniejszył o kwotę z pozycji 4 (tj. 561 zł), stąd należne koszty wyniosły 23.905 zł. K. K., dalej jako "skarżący", zastępowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, której zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak ustalenia kto był właścicielem pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...] w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], tj. w dniu 12 września 2017 r., w szczególności w oparciu o dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej: "CEPIK"), dowód rejestracyjny pojazdu lub w oparciu o dokumenty prywatne takie jak umowa sprzedaży pojazdu, czy faktura VAT za sprzedaż pojazdu, pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania skarżącego, z oświadczenia skarżącego z 4 maja 2023 r. oraz pominięcie wniosku o zwrócenie się do ewidencji CEPIK prowadzonej przez Ministerstwo Cyfryzacji do wskazania wszystkich pojazdów, których właścicielem w dniu 12 września 2017 r. był skarżący i oparcie ustaleń w tym zakresie wyłącznie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] w S. z [...] lutego 2019 r. sygn. [...] [...] w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu Mercedes V. nr rej. [...], 2. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czyli zaniechanie ustalenia - kto był właścicielem pojazdu Mercedes o nr rej. [...] w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], tj. w dniu 12 września 2017 r. w szczególności w oparciu o dane z CEPIK, dowód rejestracyjny pojazdu lub w oparciu o dokumenty prywatne takie jak umowa sprzedaży pojazdu, czy faktura VAT za sprzedaż pojazdu, 3. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 10h p.r.d., poprzez błędne uznanie, że skarżący był właścicielem pojazdu, a tym samym jest stroną postępowania, w sytuacji gdy ustaleń takich nie potwierdzono w szczególności w oparciu o dane CEPIK, dowód rejestracyjny pojazdu lub w oparciu o dokumenty prywatne takie jak umowa sprzedaży pojazdu, czy faktura VAT za sprzedaż pojazdu, 4. art. 130a ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 12 k.p.a. i w zw. z art. 35 k.p.a., przez ich zastosowanie sprzecznie z celem ustawy oraz z rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego, zasady lojalności państwa wobec obywatela (art. 2 Konstytucji RP), w tym poprzez dopuszczenie się przez organ zaniechania i nieuzasadnionej zwłoki w działaniu, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie wysokości opłaty za usunięcie i przechowywanie spornego pojazdu poprzez złożenie wniosku o przepadek pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...] w dniu 23 lutego 2018 r., w sytuacji gdy organ ustalił, iż Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej w S. wystosował do A. P. powiadomienie o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania w dniu 12 września 2017 r., a następnie Komisariat Policji S. wystosował do skarżącego powiadomienie o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania w dniu 20 września 2017 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz z uwagi na okoliczności podnoszone w odwołaniu wniósł o przeprowadzenie dowodu z: - przesłuchania skarżącego, - z oświadczenia skarżącego z 4 maja 2023 r., - z wniosku o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów z 16 lutego 2024 r. z potwierdzeniem nadania. Ponadto skarżący wniósł o zwrócenie się przez organ I instancji do CEPIK do wskazania wszystkich pojazdów, których właścicielem w dniu 12 września 2017 r. był skarżący. Decyzją z 29 sierpnia 2024 r., SKO.WD.470/995/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 130a ust. 10h, ust. 10i, ust. 10j p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że nie podziela zarzutów skarżącego, co do niewyjaśnienia statusu własnościowego przedmiotowego pojazdu, wskazując, że skarżący pomija okoliczność, iż wielokrotnie w trakcie postępowania przed organem I instancji, a także sądem przyznawał, że ów pojazd stanowi jego własność. Co więcej, skarżący nie pozostaje już tak stanowczy w treści odwołania datowanego na dzień 28 maja 2023 r. (sporządzonego przez innego pełnomocnika - w aktach sprawy), a wręcz oświadcza, że był gotowy do odbioru pojazdu wraz z innym pracownikiem i odstawienia pojazdu do siedziby firmy. Według organu II instancji, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego, jest nierealnym, a przynajmniej znikomo prawdopodobnym, aby osoba, która nie jest właścicielem pojazdu, jednocześnie oświadczała, że była gotowa do odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego i przetransportowania go do siedziby swojej firmy. Całokształt okoliczności sprawy wyklucza więc możliwość przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, wyrażonych w przedmiotowym odwołaniu. Powołując się na brzmienie art. 75 § 1 k.p.a., organ II instancji wyjaśnił, że fakt przysługiwania prawa własności do pojazdu może być wykazany wszelkimi środkami dowodowymi. Bynajmniej, nie jest ku temu konieczna pisemna umowa sprzedaży (żaden przepis prawa cywilnego takiej formy nie narzuca). Organ II instancji przyjął, w ślad za organem I instancji i Sądem Rejonowym, że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jego właścicielem był skarżący. Z tych przyczyn, w oparciu o art. 78 k.p.a., za niecelowe organ II instancji uznał prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, zgodnie z wnioskami strony zawartymi w złożonym odwołaniu. Organ podniósł, że skarżący pomimo złożenia wniosku o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów nie przedłożył dowodu, z którego wynikałoby, że nie był właścicielem przedmiotowego pojazdu. Organ II instancji przedstawił następnie chronologię zdarzeń w sprawie pojazdu Mercedes Vito i stwierdził, że w jego ocenie, analiza podejmowanych przez organ I instancji czynności wyklucza postawienie zarzutu opieszałości, której konsekwencją miałoby by być nadmierne obciążenie skarżącego kosztami związanymi z usunięciem pojazdu. Organ I instancji, od momentu otrzymania dokumentów sprawy, złożył wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu w ciągu 3 miesięcy. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji słusznie uznał, że koszty usunięcia przedmiotowego pojazdu winny zostać nałożone zarówno na właściciela tego pojazdu – skarżącego, jak i A. P., który ten pojazd użytkował w dniu jego usunięcia. A. P. był osobą, która władała pojazdem na innej podstawie, niż własność - a więc w stosunku do niego spełniona została przesłanka solidarnej odpowiedzialności. A. P. swoim zachowaniem - świadomym prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości - doprowadził do konieczności podjęcia szeregu czynności przewidzianych przepisami p.r.d., które wygenerowały określone koszty. Rekapitulując organ II instancji wyjaśnił, że organ I instancji prawidłowo ustalił zobowiązanych do poniesienia tych kosztów. Stwierdził, że w sprawie prawidłowo naliczono koszty usunięcia, przechowywania (liczonego za okres od daty usunięcia pojazdu) i wyceny pojazdu. K. K., zastępowany przez radcę prawnego, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z 29 sierpnia 2024 r., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 19 stycznia 2024 r. Skarżący wniósł także o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1. wniosku o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów z 16 lutego 2024 r. z potwierdzeniem nadania - na okoliczność, iż skarżący wystąpił do Ministra Cyfryzacji o udostępnienie danych o pojazdach, których był właścicielem w dniu 12 września 2017 r., 2. odpowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji na wniosek o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów z marca 2024 r., na okoliczność, iż na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], tj. na dzień 12 września 2017 r. skarżący nie był właścicielem pojazdu Mercedes V. o nr rej. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak ustalenia kto był właścicielem pojazdu Mercedes V. o nr rej. , w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], tj. w dniu 12 września 2017 r., w szczególności w oparciu o dane z CEPIK, dowód rejestracyjny pojazdu lub w oparciu o dokumenty prywatne, takie jak umowa sprzedaży pojazdu, czy faktura VAT za sprzedaż pojazdu, pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania skarżącego, z oświadczenia skarżącego z dnia 4 maja 2023 r. oraz pominięcie wniosku o zwrócenie się do ewidencji CEPIK prowadzonej przez Ministerstwo Cyfryzacji do wskazania wszystkich pojazdów, których właścicielem w dniu 12 września 2017 r. był skarżący i oparcie ustaleń w tym zakresie wyłącznie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] w S. z [...] lutego 2019 r. sygn. [...] w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...], 2. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czyli zaniechanie ustalenia kto był właścicielem pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...], w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], tj. w dniu 12 września 2017 r., w szczególności w oparciu o dane z CEPIK, dowód rejestracyjny pojazdu lub w oparciu o dokumenty prywatne takie jak umowa sprzedaży pojazdu, czy faktura VAT za sprzedaż pojazdu, 3. art. 76 § 1 k.p.a., przez błędne uznanie, że postanowienie wydane przez Sąd Rejonowy [...] w S. z [...] lutego 2019 r. sygn. [...] w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...], stanowi dowód na okoliczność, że skarżący jest właścicielem samochodu Mercedes V. o nr rej. [...], w sytuacji gdy Sąd Rejonowy [...] w S. w toczącym się postępowaniu nie był organem powołanym do rozstrzygania, kto jest właścicielem samochodu, 4. art. 76 § 3 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu przeciwko treści postanowienia Sądu Rejonowego [...] w S. z [...] lutego 2019 r. w sprawie [...] mimo, że skarżący wnosił o: a) przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność, że na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], tj. na dzień 12 września 2017 r., ani w innym okresie nie był właścicielem pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...], b) przeprowadzenie dowodu z oświadczenia skarżącego z 4 maja 2023 r. na okoliczność, że na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], tj. na dzień 12 września 2017 r., ani w innym okresie nie był właścicielem pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...], 5. c) przeprowadzenie dowodu z wniosku o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów z dnia 16 lutego 2024 r. z potwierdzeniem nadania na okoliczność, iż skarżący wystąpił do Ministra Cyfryzacji o udostępnienie danych o pojazdach, których był właścicielem w dniu 12 września 2017 r., 6. d) o zwrócenie się do ewidencji CEPIK prowadzonej przez Ministerstwo Cyfryzacji (Centralny Ośrodek Informatyki, al. Korfantego 2, 40-004 Katowice) do wskazania wszystkich pojazdów, których właścicielem w dniu 12 września 2017 r. był skarżący, w sytuacji, gdy ww. postanowienie nie wiązało organu na podstawie art. 365 § 1 k.p.c.; 7. art. 365 § 1 k.p.c., przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że organ był związany prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w S. z [...] lutego 2019 r. sygn. [...] również w zakresie, że skarżący jest właścicielem samochodu Mercedes o nr rej. [...], którego przepadek orzeczono, w sytuacji gdy przedmiotem wniosku złożonego do Sądu sygn. [...] nie było ustalenie, kto jest właścicielem ww. pojazdu mechanicznego, a zatem zawarty w sentencji postanowienia zwrot "stanowiącego własność K. K. nie mógł stanowić rozstrzygnięcia, a stanowił jedynie zbędny a w dodatku błędny element opisu pojazdu, bez którego również nastąpiłby skutek w postaci przepadku ww. pojazdu; 8. art. 105 § 1 k.p.a., przez błędne uznanie, że w sprawie postępowanie administracyjne nie powinno być umorzone, w sytuacji gdy nie toczyło się ono przeciwko właścicielowi samochodu; 9. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przez akceptację sytuacji, w której decyzja nakładająca obowiązek poniesienia kosztów wskazanych w art. 130a ust. l0h p.r.d., została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie i w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności decyzji, 10. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 10h p.r.d., poprzez błędne uznanie, że skarżący był właścicielem pojazdu, a tym samym jest stroną postępowania, w sytuacji gdy ustaleń takich nie potwierdzono w szczególności w oparciu o dane z CEPIK, dowód rejestracyjny pojazdu lub w oparciu o dokumenty prywatne takie jak umowa sprzedaży pojazdu, czy faktura VAT za sprzedaż pojazdu, 11. art. 130a ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 12 k.p.a. i w zw. z art. 35 k.p.a., przez ich zastosowanie sprzecznie z celem ustawy oraz z rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego, zasady lojalności państwa wobec obywatela (art. 2 Konstytucji RP), w tym poprzez dopuszczenie się przez organ zaniechania i nieuzasadnionej zwłoki w działaniu, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie wysokości opłaty za usunięcie i przechowywanie spornego pojazdu poprzez złożenie wniosku o przepadek pojazdu Mercedes V. o nr rej. [...] w dniu 23 lutego 2018 r., w sytuacji gdy organ ustalił, iż Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej w S. wystosował do A. P. powiadomienie o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania w dniu 12 września 2017 r., a następnie Komisariat Policji S. wystosował do skarżącego powiadomienie o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania w dniu 20 września 2017 r. r., Skarżący podniósł, że we własnym zakresie zwrócił się do Ministerstwa Cyfryzacji z wnioskiem o wskazanie wszystkich pojazdów, których właścicielem w dniu 12 września 2017 r. był skarżący. Z treści odpowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji wynika, że skarżący nie był w dniu 12 września 2017 r. właścicielem pojazdu objętego przedmiotem sprawy. Odpowiedź ta jednoznacznie potwierdza, że postępowanie administracyjne powinno być umorzone, gdyż toczyło się przeciwko osobie, niebędącej właścicielem samochodu objętego przedmiotem sprawy. Dalej skarżący zauważył, że ustalenia w zakresie rzekomego prawa własności pojazdu, organ dokonał na podstawie postanowienia Sądu z [...] lutego 2019 r. w sprawie [...] w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu. Uważa, że ustalenia Sądu w zakresie uprawnień właścicielskich w stosunku do pojazdu objętego przedmiotem sprawy, po pierwsze nie mogą zastępować ustaleń organu, a po drugie nie są dla niego wiążące, co potwierdza jednolite orzecznictwo, tj. wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1760/18; wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1751/19; wyrok WSA w Łodzi z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 924/17; wyrok WSA w Poznaniu z 29 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Po 694/22; wyrok WSA w Łodzi z 13 kwietnia 2022 r., sygn. III SA/Łd 1158/21) Skarżący zauważył ponadto, że organ w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił z jakich przyczyn wniosek o przepadek przedmiotowego pojazdu został złożony dopiero w dniu 23 lutego 2018 r. Nieuzasadniona zwłoka organu w złożeniu wniosku o przepadek tego pojazdu skutkowała wygenerowaniem dodatkowych kosztów przechowania pojazdu. Są to koszty nieuzasadnione, które nie powinny obciążać osoby, na którą zostają nałożone. Prawidłowa interpretacja art. 130a ust. 10h ustawy powinna prowadzić do wniosku, że do kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążających właściciela tego pojazdu nie można zaliczyć takich kosztów, które spowodowane były zaniechaniem dokonania stosownych czynności przez organ administracji. W rozpatrywanej sprawie zwłoka organu administracji w wystąpieniu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu miała niewątpliwie miejsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana, zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 – j.t.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", według kryterium zgodności z prawem wykazała, że zarówno ten akt , jak i decyzja organu I instancji istotnie naruszają prawo. W myśl art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis art. 130a ust. 10d stanowi, iż ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności, natomiast w myśl ust. 10i tego przepisu, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. W badanej sprawie poza sporem pozostaje, iż w dniu 12 września 2017 r. została wydana dyspozycja usunięcia z drogi pojazdu marki Mercedes V. , nr rej. [...], którym kierował A. P.. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym, z którego nie został odebrany, a w dniu [...] lutego 2019 r. Sąd Rejonowy S. orzekł jego przepadek. W dniu 27 listopada 2019 r. postanowienie o przepadku zostało wykonane, o czym świadczy zaświadczenie o demontażu pojazdu. Ziściły się zatem przesłanki do obciążenia właściciela pojazdu, bądź osoby władającej nim w chwili usunięcia kosztami jego usunięcia, przechowywania, oszacowania i demontażu. Obowiązkiem starosty, który wszczął postępowanie w tej sprawie było zatem ustalenie właściciela pojazdu w dniu jego usunięcia, to jest w dniu 12 września 2017 r. W badanej sprawie, organy obu instancji uznały, że właścicielem pojazdu w tej dacie był skarżący, a za podstawę tego ustalenia przyjęły prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego S. z [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...] [...]. Organ I instancji, w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do podnoszonych konsekwentnie w toku postępowania zastrzeżeń skarżącego w zakresie wadliwego ustalenia, że w dacie usunięcia był właścicielem pojazdu, natomiast organ odwoławczy powołując się na postanowienie o przepadku pojazdu, uznał, że skoro wskazano tam, iż pojazd stanowi własność skarżącego, to jest to okoliczność udowodniona. Jednocześnie Kolegium wskazało, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który podważyłby ustalenia sądu i organu. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż art. 365 § 1 k.p.c. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Należy podkreślić, że mocą wiążącą w kolejnych postępowaniach objęte jest to, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; innymi słowy, moc wiążącą uzyskuje rozstrzygnięcie o żądaniu w powiązaniu z jego podstawą faktyczną. W kolejnym postępowaniu i sąd, i organ administracji publicznej mają obowiązek przyjąć, że istotna z punktu widzenia zasadności żądania kwestia kształtuje się tak, jak zostało to ustalone w prawomocnym wyroku. Konsekwencją mocy wiążącej jest tym samym niedopuszczalność ponownej oceny prawnej co do okoliczności objętych wcześniejszym prawomocnym rozstrzygnięciem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II CSK 239/13, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2009 r., III CZP 97/09, OSNC 2010, Nr 6, poz. 88, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSNC 2000, Nr 5, poz. 86 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2006 r., IV CSK 89/05, OSNC 2007, Nr 1, poz. 15, z dnia 22 listopada 2007 r., III CSK 141/07, nie publ., z dnia 4 marca 2008 r., IV CSK 441/07, nie publ., z dnia 23 czerwca 2009 r., II PK 302/08, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 34, z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 249/10, nie publ. i z dnia 20 września 2011 r., III SK 5/11, nie publ.). Odnosząc powyższe rozważania do realiów badanej sprawy należy, zdaniem sądu przyjąć, że ustalenie przez sąd powszechny osoby dotychczasowego właściciela auta nie jest przesłanką orzeczenia przepadku pojazdu i orzeczenie sądu w tym zakresie nie korzysta z mocy wiążącej zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. Zakres rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej przepadku pojazdu wyznacza art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z brzmienia art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie wynika, że przesłanką niezbędną do orzeczenia przepadku pojazdu jest ustalenie jego właściciela w dniu wydania dyspozycji usunięcia tego pojazdu z drogi. Omawiany przepis wymaga jedynie, by w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności i w takim też zakresie sąd powszechny bada sprawę. Instytucja przepadku pojazdu, uregulowana w art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym ma na celu umożliwienie przejścia na rzecz powiat własności pojazdu nieodebranego przez uprawnioną osobę. Dopiero bowiem, gdy powiat stanie się właścicielem pojazdu, będzie mógł nim rozporządzić - dokonać sprzedaży lub zadecydować o jego zniszczeniu. Celem rozstrzygnięcia w sprawie przepadku nie jest natomiast wiążące ustalenie właściciela pojazdu, skoro przepis art. 130a ust. 10d w związku z art. 130a ust. 10 omawianej ustawy dopuszcza orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Stanowisko takie wyrażane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. w spr. I OSK 544/16 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Olsztynie z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Ol 736/17, Łodzi z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. III SA/Łd 924/17, z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. III SA/Łd 1134/17 i z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. III SA/Łd 376/15, Lublinie z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. III SA/Lu 777/15, Warszawie z dnia 4 września 2015 r., sygn. VII SA/Wa 342/15, Białymstoku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Bk 124/15 i w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 marca 2015 r., sygn. II SA/Go 71/15). W świetle powyższych rozważań, stwierdzenie w sentencji postanowienia sądu powszechnego, iż orzeka przepadek pojazdu stanowiącego własność skarżącego, ma moc wiążącą wyłącznie w zakresie orzeczenia przepadku pojazdu i możliwości dalszego nim dysponowania przez organ, na rzecz którego przepadek orzeczono. Nie wiąże jednak organów w zakresie ustalenia właściciela pojazdu. W rozpatrywanej sprawie zatem, skoro skarżący po wszczęciu postępowania złożył oświadczenie, iż ani w dacie usunięcia pojazdu, ani wcześniej nie był jego właścicielem, to rzeczą organu było kwestie z tym związane ustalić. Nie ma racji organ odwoławczy wskazując, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność, iż nie był właścicielem pojazdu. To obowiązkiem organu było dokonanie sprawdzenia, czyją własność pojazd stanowił w dniu jego usunięcia. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że organ okoliczność tę próbował wyjaśnić. Znajdują się natomiast pismo skarżącego z 16 grudnia 2017 r. i oświadczenie z 4 maja 2023 r. W pierwszym z nich skarżący, kwestionując wysokość kosztów i sam akt usunięcia pojazdu, pisze o "naszym pojeździe", w drugim oświadcza, że pojazd ten nigdy nie był jego własnością, co powinno skłonić organ do wyjaśnienia tej okoliczności i jednoznacznego ustalenia, kto w dacie usunięcia pojazdu był jego właścicielem. Wbrew wywodom organu, w żadnym ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, pochodzących od skarżącego, bądź jego pełnomocnika, skarżący nie stwierdził, iż pojazd stanowi jego własność. W piśmie, na które powołuje się organ skarżący wskazuje, iż chodzi o "nasz pojazd", a nie "jego pojazd". Dywagacje organu w przedmiocie woli odholowania pojazdu na parking firmowy należy uznać za dowolne. Jak wynika z akt postępowania, skarżący prowadzi działalność gospodarczą i pojazd był przez jego firmę wykorzystywany, co nie jest jednoznaczne z tym, że stanowił jego własność. Skoro prawo własności pojazdu nie zostało w sposób niebudzący wątpliwości ustalone, to rację ma skarżący wywodząc, że doszło do naruszenia prawa procesowego – art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a także art. 80 tej ustawy. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem od ustalenia właściciela pojazdu zależeć będzie prawidłowe ustalenia adresata decyzji nakładającej obowiązek poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130h .p.r.d. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 – j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło