II SA/Sz 959/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-12-19
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, ze względu na jej konstrukcję i sposób posadowienia, wymaga pozwolenia na budowę, czy też może być realizowana na podstawie zgłoszenia jako tymczasowy obiekt budowlany?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, ze względu na jej znaczną wysokość, konstrukcję, sposób posadowienia (w tym zastosowanie odciągów) oraz potencjalny obszar oddziaływania, nie może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje koniecznością zastosowania procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, a w przypadku braku spełnienia nałożonych obowiązków – nakazem rozbiórki.Stan faktyczny
Spółka A. dokonała zgłoszenia budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że sposób wykonania budowy odbiega od zgłoszenia i że obiekt wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, spółka nie spełniła tych wymogów. W konsekwencji wydano decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując kwalifikację obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę oraz zarzucając naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zaskarżoną decyzją [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.) i art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z2018r. poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.-M. P. S.A. w W. (zwanej dalej inwestorem, stroną lub skarżącym), reprezentowanej przez radcę prawnego, od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]., znak: [...], nakazującej inwestorowi - [...]Spólki S.A. w W., rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej "[...] Spółki S.A. nr [...] K. N. M." wraz z zasilaniem, na działce nr [...], przy ul. [...], obręb N., gmina K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu 19.10.2017 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadzili kontrolę w sprawie nielegalnego stawiania masztu telefonii komórkowej na działce nr [...] w N. . Z ustaleń organu I instancji wynika, że przedmiotowa budowa była prowadzona na podstawie zgłoszenia budowy [...] z dnia [...].) i przyjęta bez sprzeciwu. W toku przeprowadzonej kontroli Inspektorzy ocenili, że roboty budowlane wykonano niezgodnie ze zgłoszeniem, a konkretnie z opisem stacji z dnia 12.09.2017 r., który przewidywał ułożenie rusztu stalowego na poziomie terenu, tymczasem, co widać na zdjęciach, ruszt stalowy znajduje się znacznie ponad terenem. Ocenili, że podpory masztu usytuowane są w części działki przewidzianej na ten cel w projekcie, który jednak nie zawierał żadnych wymiarów, dlatego podczas kontroli inspektorzy pomierzyli dokładnie usytuowanie podpór i w formie szkicu załączyli do protokołu kontroli.
W trakcie późniejszej analizy ustaleń z kontroli stwierdzono, że ponieważ szkice będące załącznikiem do zgłoszenia nie zawierały żadnych wymiarów, to inwestor wykonał podpory nie zwracając uwagi na podziemną infrastrukturę i jedna z podpór ustawiona została na przewodzie 0 160 kanalizacji sanitarnej, obsługującej budynek nr [...] na sąsiedniej działce nr [...]. Według szkicu w skali 1:500 załączonego do zgłoszenia lokalizacja tej podpory miała być ok. 3,0 m od ogrodzenia - granicy działki, natomiast z pomiarów sporządzonych przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] r. podczas kontroli budowy, które utrwalone zostały na szkicu będącym załącznikiem do protokołu kontroli, wynika, że podpora znajduje w odległości 0,55 m od ogrodzenia. Właśnie to ponad dwumetrowe przesunięcie spowodowało, że podpora znalazła się na przewodzie o średnicy 160 kanalizacji sanitarnej.
Zdaniem organu I instancji taka sytuacja nie miałaby prawdopodobnie miejsca, gdyby realizacja inwestycji prowadzona była na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ wówczas byłyby określone wszystkie odległości i dokładnie przeanalizowana infrastruktura podziemna. PINB stwierdził, że analizując w oparciu
o orzecznictwo sądów administracyjnych brak decyzji o pozwoleniu na budowę zauważył, że przedmiotowa inwestycja z uwagi na swój charakter (art. 55 ust. 1 pkt.1
lit. h prawa budowlanego) przed przystąpieniem do użytkowania powinna uzyskać zgodność z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę.
Z uwagi na, to że w przedmiotowej sprawie pozwolenie na budowę nie zostało wydane, w ocenie PINB należało tę sprawę rozpatrywać w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego i dlatego postanowieniem znak [...] z dnia [...] r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane. Roboty budowlane zostały wstrzymane z uwagi na brak pozwolenia na budowę (chociaż zgłoszenie zostało przyjęte przez Starostwo Powiatowe w K. bez sprzeciwu) oraz z uwagi na prowadzenie ich w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ponieważ w przypadku dociążenia podpór poprzez zamontowanie na nich masztu lub w przypadku awarii i konieczności wymiany przewodu sanitarnego o średnicy 160 kanalizacji sanitarnej, zaistniałaby konieczność prowadzenia robót ziemnych w miejscu, na którym leży płyta opisanej wcześniej podpory. Po zebraniu całego materiału dowodowego, zgodnie z wymogiem art. 10 § 1 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomieniem z dnia 30.10.2017 r. powiadomił o tym fakcie strony postępowania, informując jednocześnie o możliwości - wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. W dniu 06.11.2017 r. do organu PINB w K. wpłynęło pismo Inwestora z dnia 31.10.2017 r. w którym znajduje się wniosek o umorzenie postępowania, ponieważ inwestor nie zgadza się z twierdzeniem, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej zawsze wymaga pozwolenia na budowę oraz inwestor nie zgadza się z twierdzeniem jakoby jedna z podpór ustawiona została na przewodzie kanalizacji sanitarnej. Na podstawie poczynionych przez organ ustaleń co do zakresu wykonanych prac PINB uznał, że poprzez sposób ich wykonania : ruszt zamiast ułożenia go na poziomie terenu - został zmontowany znacznie ponad terenem, jedna z płyt drogowych o wymiarach 300x150x15 została zagłębiona kilkadziesiąt centymetrów poniżej poziomu terenu, a pod nią znajduje się jeszcze podsypka z piasku min,15cm ( tylko jedna płyta w części znajduje się powyżej poziomu gruntu, pozostałe są w różnym stopniu zagłębione, natomiast według szkicu załączonego do zgłoszenia - wszystkie płyty miały się znajdować nad powierzchnią terenu), co udokumentowano na zdjęciach wykonanych podczas kontroli budowy w dniu 19.10.2017r. – zdaniem organu realizowany obiekt budowlany, nawet gdyby uznać, że wcześniej miał, to zatracił jedną z cech tymczasowości tj. niepołączenie trwale z gruntem, a w takiej sytuacji konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do tego, że Inwestor nie zgadza się z twierdzeniem jakoby jedna z podpór ustawiona została na przewodzie kanalizacji sanitarnej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyraził pogląd, że opisane wcześniej pomiary dokonane przez inspektorów podczas kontroli budowy w dniu 19.10.2017r. naniesione na mapę pokazującą przebieg przewodu sanitarnego o przekroju 160 kanalizacji sanitarnej, zawarte w zgromadzonym materiale dowodowym, jednoznacznie rozwiewają zgłoszone wątpliwości Inwestora.
Po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych
w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zdaniem organu z powołanych przepisów wynika, że istniała możliwość naprawy braku pozwolenia na budowę. Jednak podczas prowadzenia postępowania
w przedmiotowej sprawie okazało się, że dostęp do działki nr [...] przy ul. [...] w N. odbywa się przez działkę nr [...], której właściciel nie wyraża zgody
na przejazd przez należącą do niego działkę w celu budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422 ze zm.), do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Organ wyjaśnił, że przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej - art. 2 pkt 14 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2017.1073).Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dostęp do drogi publicznej musi istnieć obiektywny i realny, a ponadto winien mieć prawny charakter (por. wyrok WSA w Krakowie z 27.04.2012 r. o sygn. akt II SA/Kr 108/12 LEX nr 1145787). Co do zasady możliwość korzystania z pośredniego dostępu do drogi publicznej powinna być prawnie uregulowana, np. w formie ustanowienia służebności gruntowej, względnie pisemnej zgody właściciela terenu, z którego inwestor ma korzystać, aby miał zapewniony, dostęp do drogi publicznej (por. wyrok NSA z 12.01.2011 r. o sygn. akt II OSK 9/10, LEX nr 953094). Ze względu na kategoryczną odmowę właścicieli działki nr [...] na przejazd przez ich nieruchomość w celu budowy stacji bazowej telefonii komórkowej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak [...] z dnia [...] r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Od decyzji odwołał się pełnomocnik inwestora.
Decyzją znak [...] z dnia [...] r. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, polegających na nieprawidłowym doręczeniu pism, braku zapewnienia pełnego udziału w postepowaniu administracyjnym wszystkim podmiotom, które powinny zostać uznane za strony tego postepowania, a nadto postępowanie to należy przeprowadzić w trybie art.48 Prawa budowlanego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomił o wszczętym postępowaniu strony postępowania tj. [...] Spółki S.A. w W. - inwestora, państwa L. i G. B. - właścicieli działki nr [...], na której jest zlokalizowana stacja bazowa oraz sąsiedniej działki nr [...], państwa M. i P. Z. - właścicieli przylegającej do przedmiotowej nieruchomości działki nr [...] oraz panią A. C. - właścicielkę sąsiedniej działki nr [...] w N. . Ponadto PINB w K. przystąpił także do badania czy działka nr [...], na której znajduje się przedmiotowa stacja bazowa, posiada dostęp do drogi publicznej, ponieważ przylegająca do niej bezpośrednio działka nr [...] (przeznaczona pod drogę gminną - ul. [...]), jest oddzielona od działki nr [...] (drogi wojewódzkiej nr [...] - ul. [...]), prywatną działką nr [...] (stanowiącą, zgodnie z treścią Księgi Wieczystej nr [...], własność państwa H. i E. S., na której nie ustanowiono służebności przejazdu i przechodu), zaś w piśmie z dnia 30.10.2017 r., pan E. S. oświadczył, iż nie wyraża zgody na przejazd przez jego nieruchomość inwestorowi i wykonawcom masztu stacji bazowej telefonii komórkowej.
Wójt Gminy K., w piśmie z dnia 26.01.2018 r., znak: [...], wyjaśnił że zgodnie z decyzją podziałową z dnia [...] r., działka nr [...] została wydzielona, na wniosek właścicieli, pod poszerzenie drogi wojewódzkiej nr [...], ale nie przeszła na rzecz właściciela tej drogi na podstawie umowy kupna sporządzonej w formie aktu notarialnego, jak tego wymagały ówczesne- przepisy, co oznacza,-że nadal jest własnością państwa H. i E. S..
Postanowieniem znak [...] z dnia [...] r. na podstawie art.48 ust.2 i ust. 3 cyt. ustawy wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do 28.03.2018 r. następujących dokumentów:
1) zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Spółki S.A. nr [...] K. N. [...] wraz
z zasilaniem na działce nr [...] przy ul. [...] obręb N. gmina K.
z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających projekt,
3) oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na postanowienie złożył zażalenie pełnomocnik inwestora.
Postanowieniem znak [...] z dnia [...] r. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Z powodu upływu terminu określonego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., i nie przedłożenia żądanych dokumentów organ I instancji decyzją z dnia [...] r. znak:[...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi [...] Spólki S.A.
w W., rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej "[...] Spółki S.A.
nr [...] K. N. M." wraz z zasilaniem, zlokalizowanej na działce
nr [...], przy ul. [...] w N. .
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Spólki S.A. w W. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, ze względu na:
"1. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zawieszenia postępowania mimo, że rozpatrzenie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w związku ze skargą Skarżącego od postanowienia Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku utrzymującego w mocy postanowienie tut. Organu z dnia [...] roku nakładający na Skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów wskazanych w tym postanowieniu,
2. naruszenie art. 48 ust. 2 i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane w zw. z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne wszczęcie, prowadzenie i zakończenie merytoryczną decyzją postępowania w sytuacji, gdy nie zachodzi przesłanka konieczna wszczęcia przedmiotowego postępowania, albowiem budowa odnośnej inwestycji w obliczu obowiązujących przepisów nie wymaga pozwolenia na budowę a zamierzenie budowlane zostało prawidłowo zgłoszone odpowiedniemu organowi, który przyjął zgłoszenie bez sprzeciwu, a prowadzone prace nie stwarzają zagrożenia dla ludzi lub mienia".
W ocenie skarżącej Spółki, w organ powiatowy powinien zawiesić dalsze postępowanie administracyjne, gdyż zasadność ewentualnej rozbiórki jest uzależniona od zasadności wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia dalszej dokumentacji, co oznacza, że wydanie zaskarżonej decyzji jest przedwczesne, wobec możliwości uchylenia wcześniejszych postanowień przez WSA w Szczecinie. Odwołująca sprzeciwiła się również kwalifikacji przedmiotowej budowli, jako trwale połączonej z gruntem, której wzniesienie wymaga pozyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca nie może zgodzić się z opiniami, że o trwałym połączeniu z gruntem przesądza to, czy zapewniono stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym zniszczyć dany obiekt lub spowodować jego przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce, skoro obowiązek stabilnego posadowienia obiektów wynika wprost z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Ponadto, zdaniem
[...] Spółki S.A. w W., bez znaczenia jest kwestia braku dostępu działki
nr [...] do drogi publicznej, skoro okoliczności tej organ powiatowy nie mógł i nawet nie zamierzał badać, co wynika z zakresu dokumentów, jakich zażądał w zaskarżonym do WSA w Szczecinie postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych.
W toku postępowania odwoławczego, korzystając z prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, pani A. C. - właścicielka sąsiedniej działki nr [...] w N. , w piśmie z dnia 04.07.2018 r. wniosła o oddalenie odwołania.
Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. , po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymał
w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego z analizy akt wynika, że roboty budowlane, polegające na: budowie masztu tymczasowego telefonii komórkowej T.-M. zostały rozpoczęte. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, że budowana na działce nr [...] w N. , stacja bazowa telefonii komórkowej "T.-M. P. S.A. nr [...] K. N. M." składa się z masztu kratowego o wysokości 27,00 m, przeznaczonego do zainstalowania na nim jednej anteny radioliniowej i trzech anten sektorowych, który będzie usztywniony odciągami linowymi na trzech poziomach, jest posadowiony na ruszcie stalowym, opartym na czterech słupach głównych i dwóch słupach pośrednich, dodatkowo obciążonych balastami z bloczków betonowych, zabezpieczonych koszami osłonowymi, ustawionych na płytach betonowych o wymiarach 300x150x15cm, układanych na podsypce piaskowej. Ponadto obiekt będzie wyposażony w urządzenia teletechniczne typu outdoor, posadowione na konstrukcji wsporczej, zasilającą instalację elektryczną, system ochrony odgromowej i przepięciowej.
Wykonywany obiekt o znacznej wysokości, będzie umocowany w sposób stabilny
i odporny na działanie czynników atmosferycznych, m.in. za pomocą odciągów zamontowanych w trzech poziomach, co wskazuje, że jest budowlą trwale związaną
z gruntem i nie jest tożsamy z podlegającym zgłoszeniu tymczasowym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w określonym terminie, o którym mowa w art. 29 ust. 1
pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Rozpatrywany maszt antenowy, z uwagi na swoją znaczną wysokość, konstrukcję oraz metodę uzyskania .stateczności poprzez zamontowanie odciągów, wymaga wykonania w miejscu jego usytuowania czynności
o wszelkich cechach budowy, w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, która co do zasady może być rozpoczęta na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę
(art. 28 ust. 1 ww. ustawy). Przedmiotowy maszt antenowy, niebędący tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, nie może zostać wykonany w oparciu o zgłoszenie, wymaga bowiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego to obowiązku inwestor nie dopełnił.
Przede wszystkim ZWINB stwierdził, iż z dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ustaleń wynika, że faktycznie wykonywany obiekt nie jest tożsamy z obiektem, którego posadowienie zostało zgłoszone do Starostwa Powiatowego w K. w dniu 4 września 2017 r., ponieważ w rzeczywistości stacja bazowa jest usytuowana w innej lokalizacji niż na rysunkach dołączonych do zgłoszenia, a ruszt stalowy nie został ułożony na poziomie terenu, co jest niezgodne z przedłożonym przez inwestora opisem, stanowiącym integralną część zgłoszenia. A zatem, ze względu na inne niż w zgłoszeniu, usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, należy uznać, że obiekt, którego budowę rozpoczęto jest innym obiektem budowlanym niż objęty ww. zgłoszeniem.
Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego konieczne było podjęcie przez organy nadzoru budowlanego działań, o których mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym:
"1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji,
rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29
ust. 1 piet la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia,
w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budową nie została zakończona".
Organ II instancji wyjaśnił, że z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że po stwierdzeniu, iż przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest budowana ani w oparciu o zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w K. z dnia 4 września 2017r., ani na podstawie wymaganego pozwolenia na budowę, PINB w K. był zobligowany do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie. Natomiast po upływie zakreślonego terminu i po stwierdzeniu, że obowiązek nie został wykonany, organ powiatowy, zgodnie z cytowanym art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, był obowiązany do zastosowania przepisu ust. 1 i nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, co też prawidłowo uczynił w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do argumentów, podnoszonych w odwołaniu przez [...] Spółki S.A. w W., dotyczących braku zawieszenia postępowania do czasu rozpatrzenia skargi przez sąd administracyjny, ZWINB wyjaśnił, że zaskarżone do WSA w Szczecinie postanowienie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]., znak: [...], wydane po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego
w drugiej instancji oraz utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]., znak: [...], jest ostateczne, a tym samym podlega wykonaniu. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na ostateczne postanowienie organu administracji publicznej, nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Ewentualne uchylenie ww. ostatecznego postanowienia w wyniku postępowania sądowego, mogłoby stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 w związku z art. 126 KPA, natomiast obecnie postanowienie tutejszego organu z dnia [...]" znak: [...], pozostaje
w obrocie prawnym. Powyższe oznacza, że [...] Spólki S.A. w W. winna wykonać nałożone na nią obowiązki w podanym terminie, a ich niewykonanie pociąga za sobą opisane wyżej, przewidziane w art. 48 ustawy Prawo budowlane, skutki. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r. poz. 1302): "Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności". Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 08.06.2018r., sygn. akt II SA/Sz 422/18, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie przepisu art. 61 § 3 ww. ustawy, a nieprawomocnym wyrokiem z dnia 28.06.2018 r., sygn. akt jw., oddalił skargę.
Odnosząc się do argumentów skarżącej Spółki, dotyczących braku podstaw faktycznych wszczęcia, prowadzenia i zakończenia niniejszego postępowania, ZWINB stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, PINB w K. wskazał konkretne ustalenia stanu faktycznego, w szczególności - odmienne od projektowanego - ułożenie i zlokalizowanie masztu, które pozwoliły dokonać oceny niezgodności faktycznie wykonanych prac z dokonanym zgłoszeniem oraz bezspornie wykazał brak legitymowania się przez inwestora pozwoleniem na budowę, co jest wystarczającą przesłanką do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Ponadto z dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ustaleń wynika, że faktycznie wykonywany obiekt nie jest tożsamy z obiektem, którego posadowienie zostało zgłoszone do Starostwa Powiatowego w K..
W odniesieniu do kwestii podnoszonej przez Spółkę prawidłowości zlokalizowania i posadowienia przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej,
w tym usytuowania jednej z jej podpór nad przewodem kanalizacji sanitarnej, obsługującej budynek na działce nr [...] w N. , organ wyjaśnił, że powinna zostać rozstrzygnięta przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, specjalizującą się w projektowaniu masztów wraz z niezbędnymi instalacjami
i urządzeniami, w projekcie budowlanym, do którego przedłożenia została zobowiązana [...] Spólki S.A. w W. w toku postępowania legalizacyjnego. Organ powiatowy upatruje w usytuowaniu jednej z podpór masztu nad przewodem kanalizacji sanitarnej, zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, co jednak nie przesądza o braku możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Odnosząc się do postulatów [...] Spólki S.A. w W., dotyczących zakwalifikowania przedmiotowej stacji bazowej jako tymczasowej i niepołączonej trwale z gruntem, a zatem zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, ZWINB stwierdził, że trudno jest przyjąć, że 27-metrowy maszt może być niepowiązany z gruntem. Cecha "trwałego związania z gruntem", zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa, sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Przy czym dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest bowiem czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, uniemożliwiając jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych wiatrach. O tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienie tego obiektu w inne miejsce, ale to, czyjego wielkość, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Organ odwoławczy przyjął, że sposób powiązania z gruntem przedmiotowego masztu antenowego sieci T-Mobile należy ocenić jako trwały. Jak wynika z dokumentów inwestora, stacja bazowa składająca się z masztu o wysokości 27 m, ma zostać usztywniona odciągami w trzech poziomach - po cztery odciągi
w każdym, co zapewni stabilność konstrukcji. Zastosowane odciągi stanowią trwałe połączenie obiektu budowlanego z gruntem i jednocześnie zapewniają stateczność obiektu, stanowiąc inny system zabezpieczenia niż tradycyjny fundament.
Ponadto ZINMB stwierdził, że kwestia braku dostępu działki nr [...]
w N. do drogi publicznej, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki zawartym
w odwołaniu, pozostaje w kręgu zainteresowania organów nadzoru budowlanego,
o czym świadczy przeprowadzone przez PINB w K. postępowanie wyjaśniające w tej sprawie. Wprawdzie inwestor nie został zobowiązany do przedstawienia dokumentów wyjaśniających tą kwestię w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, ze względu na to, że przepis ten nie uwzględnia takiej możliwości, jednakże nie oznacza to, że okoliczność ta pozostaje poza zakresem zainteresowania organów obu instancji. Z opisanych już powyżej dokumentów jednoznacznie wynika, że działka nr [...], na której jest zlokalizowana przedmiotowa stacja bazowa, nie jest skomunikowana bezpośrednio z drogą publiczną, tj. drogą wojewódzką nr [...] - ul. [...]. Z kolei pośredni dostęp - poprzez działkę drogową nr [...], stanowiąca własność Gminy K. oraz działkę nr [...], stanowiącą własność państwa H. i E. S. - jest niemożliwy, gdyż właściciele nie wyrażają zgody na przejazd i przechód przez ich nieruchomość oraz na ustanowienie stosownej służebności. W ocenie organu, powyższa okoliczność przesądza o braku dostępu przedmiotowej działki do drogi publicznej.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik [...] Spólki S.A.
w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]. sygn. akt: [...] zarzucając jej:
1. naruszenie prawa procesowego art. 77 § 1 oraz art. 7 kpa poprzez poczynienie ustaleń sprzecznych z treścią materiału dowodowego mianowicie, że faktycznie wykonywany obiekt nie jest tożsamy z obiektem, którego posadowienie zostało zgłoszone do Starostwa Powiatowego w K., podczas gdy w zgłoszeniu zamierzenia budowlanego przedstawiono zgodnie z obowiązującymi przepisami przybliżone położenie inwestycji oraz prawidłowo podano wszelkie dane techniczne oraz poprzez pominięcie istotniej okoliczności sprawy podniesionej w odwołaniu i brak należytego odniesienia do zarzutu ustalenia przez organ I instancji, że na skutek wzniesienia stacji dojść może do zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w sytuacji, gdy nie ujawniono żadnej okoliczności uzasadniającej takie prawdopodobieństwo,
2. naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy prawo budowlane poprzez wnioskowanie organu dążące do stwierdzenia, że zgłoszenie zamierzenia budowlanego wymaga przedstawienia dokładnego projektu, zawierającego szczegółowe dane dotyczące zagospodarowania nieruchomości stanowiące dokładne odwzorowanie zamierzenia, podczas gdy treść przepisu wskazuje, że do zgłoszenia w razie potrzeby należy załączyć jedynie szkice lub rysunki,
3. naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że roboty objęte niniejszym postępowaniem prowadzone są bez wymaganego pozwolenia na budowę,
w sytuacji gdy roboty te prowadzone były o prawidłowo dokonane zgłoszenie, względem którego Starosta nie zgłosił sprzeciwu, a tym samym Powiatowy jak również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie są władni dokonywać oceny charakteru robót tj. tego, czy prace te wymagają pozyskania pozwolenia na budowę czy też nie, jako że organem właściwym do tej oceny był Starosta,
4. naruszenie art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt. 12 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie, że dla wzniesienia tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej wymagane jest pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy powyższy obiekt budowlany nie będzie połączony trwale z gruntem i jest przewidziany do rozbiórki po upływie terminu wskazanego w zgłoszeniu, a zatem jest tymczasowym obiektem budowlanym,
5. art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego na skutek braku działania na podstawie przepisów prawa i stania na straży praworządności.
W związku z powyższym wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonych orzeczeń wydanych zarówno przez organ I jak i II instancji w całości i umorzenie postępowania,
2. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania A. C. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust.1 w zw. z ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 48 tej ustawy:
1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia,
w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza do wyjaśnienia, czy budowana przez inwestora mobilna stacja bazowa jest tymczasowym obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, który może być realizowany na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi, czy też jej realizacja wymaga pozwolenia na budowę, jak uznały organy orzekające w sprawie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Definicja tymczasowych obiektów budowlanych została zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Stanowi ona, iż tymczasowy obiekt budowlany jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także jest niepołączony trwale z gruntem (np. strzelnica, kiosk uliczny, pawilon sprzedaży ulicznej i wystawowej, przekrycie namiotowe i powłoka pneumatyczna, urządzenie rozrywkowe, barakowóz, obiekt kontenerowy). Wyliczenie tych obiektów ma jednak charakter przykładowy.
Do tego rodzaju obiektów mogą być zatem zaliczane także inne obiekty budowlane
o analogicznych właściwościach. W przepisie tym wyróżnione zostały dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Po pierwsze, jest nim obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Cecha tymczasowości wynika w tym względzie z cech konstrukcyjnych, trwałości materiałów oraz technologii czy też projektu obiektu budowlanego. Po drugie, jest nim obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Ustawodawca dokonał jednocześnie przykładowego wyliczenia tego rodzaju obiektów budowlanych. Inne niż wskazane
w omawianym przepisie obiekty tymczasowe wymagają zatem uzyskania pozwolenia na budowę. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania określonego obiektu do wymienionych wyżej kategorii mają zarówno okoliczności faktyczne sprawy, jak i zamiar inwestora oraz konstrukcja obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 848/16 (LEX nr 2468098) uznał, że budowa (przebudowa lub rozbudowa) stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia, a więc bez udziału stron, o których mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie daje gwarancji prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 tej ustawy) oraz poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich posiadających nieruchomości w tym obszarze (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Budowa (przebudowa, rozbudowa) stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia, pozbawia udziału w postępowaniu podmioty, które zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy powinny mieć przymiot strony, ponieważ ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, co nie musi oznaczać, że na obszarze tym stwierdzano przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Roboty budowlane polegające na budowie (przebudowie lub rozbudowie) stacji bazowej telefonii komórkowej, jako takie, nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przepisami art. 29 Prawa budowalnego.
Z ugruntowanego już stanowiska sądów administracyjnych w tym w wyroku
z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 613/17 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga pozwolenia na budowę, niezależnie od kryteriów środowiskowych przyjętych w art. 29 ust. 3 Prawa budowalnego. Stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest obiektem budowlanym
o charakterze tymczasowym. Takie stanowisko NSA zajął także w wyrokach z dnia
11 kwietnia 2013 r., II OSK 2400/11, z dnia 4 lutego 2014 r., II OSK 1793/13, z dnia
21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela to stanowisko.
Generalną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest,
że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji
o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31, w których to przepisach wymieniono roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, nie zostało wymienione w żadnym z ww. przepisów, tym samym należy przyjąć, że roboty takie wymagają pozwolenia na budowę. Jak wynika z powyższego zasadą jest wykonywanie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę,
a wyjątkiem od zasady wykonywanie takich robót na podstawie zgłoszenia. Wyjątków od zasady nie można zaś nigdy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Jeżeli więc budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono w ust. 1 art. 29 Prawa budowlanego ani też robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono wprost w ust. 2 art. 29 Prawa budowlanego, to nie można przyjmować, że tego typu zamierzenie budowlane można realizować na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 12 na podstawie zgłoszenia w przypadku określonym w art. 30 ust. 1 Prawa budowalnego. Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W definicji tej nie wymienia się tego rodzaju czynności, jak "instalowanie", które to pojęcie, pomimo
że występuje w art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15 Prawa budowlanego nie zostało zdefiniowane ustawowo.
Jak wynika ze zgłoszenia oraz z ustaleń poczynionych przez organ I instancji budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] K. N. M. wymaga wykonania szeregu robót budowlanych i innych czynności technicznych mających na celu połączenie drogą kablową poszczególnych urządzeń wchodzących
w skład stacji bazowej telefonii komórkowej. Urządzenia wchodzące w skład stacji bazowej telefonii komórkowej objęte projektem technicznym, są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1864 z późn. zm.).
W rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519) stacja bazowa telefonii komórkowej jest instalacją, zespołem stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, powodujących emisję fal elektromagnetycznych (art. 3 pkt 4 tej ustawy). Fale elektromagnetyczne emitowane przez stację bazową telefonii komórkowej z zasady rozprzestrzeniają się poza obszarem, do którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego), co może potencjalnie wprowadzać na terenie wyznaczonym w otoczeniu tego obiektu ograniczenia w zagospodarowaniu w tym zabudowy (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia, a więc bez udziału stron w postępowaniu, o których mowa w art. 28 ust. 2 omawianej ustawy, nie daje gwarancji prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20) oraz poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich posiadających nieruchomości w tym obszarze (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Poza tym stanowi to naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 Prawa budowlanego, która ma także zastosowanie w przypadku budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej tylko w takim zakresie, w jakim wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które to prawo należy rozumieć zgodnie z postanowieniami art.143 Kodeksu cywilnego. W związku
z powyższym, budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga pozwolenia na budowę, jeżeli obszar oddziaływania obiektu jest większy (szerszy) niż teren, do którego inwestor ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w przypadku stacji bazowych jest w zasadzie regułą.
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia, wyłącza
z postępowania podmioty, które zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego powinny mieć przymiot strony, ponieważ ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
Zgłoszenie dokonane przez [...] Spólki SA w dniu [...] r. dotyczyło inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę i wbrew intencjom Spółki, nie mogło być uznane za zgłoszenie w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Po stronie inwestora istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, którego to obowiązku inwestor nie wykonał. W tej sytuacji zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów mogących doprowadzić do legalizacji samowoli budowlanej.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez [...] Spólki SA przy budowie obiektu budowlanego, tj. stacji bazowej telefonii komórkowej T.-M. SA nr [...] K. N. M. wraz z zasilaniem na działce nr [...] przy ul. [...] w obrębie N. bez wymaganego pozwolenia na budowę i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] r.
1) zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] K. N. M. wraz z zasilaniem na działce
nr [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu,
2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczania o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających projekt,
3) oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przedmiotowe postanowienie uzyskało walor ostateczności po tym jak Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. utrzymał je mocy postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem
z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn.. akt II SA/Sz 422/18, oddalił skargę.
Podkreślić należy, to iż wykonywany obiekt o znacznej wysokości i znacznej masie całkowitej, będzie umocowany w sposób stabilny i odporny na działanie czynników atmosferycznych, m. in. za pomocą odciągów, co wskazuje, że jest budowlą trwale związaną z gruntem i nie jest tożsamy z objętym zgłoszeniem tymczasowym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Wskazują na to ustalenia poczynione przez organ I instancji
w trakcie wizji lokalnej w dniu 19 października 2017 r., z których wynika inne niż
w zgłoszeniu posadowienie przedmiotowej inwestycji, ruszt stalowy został postawiony niezgodnie z opisem i rysunkami przedłożonym przez inwestora, stanowiących integralną część zgłoszenia. Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały prowadzoną inwestycję, za inną niż ta która była przedmiotem zgłoszenia.
W tej sytuacji zastosowanie tryb określony w art.48 ust.2 i 3 cyt. ustawy. Postępowanie legalizacyjne może zostać zakończone w dwojaki sposób w zależności od tego czy inwestor wykona nałożone obowiązki wynikające z ust.3 to wówczas znajdzie zastosowanie ust.5 art. 48 lub ust.4 w sytuacji niespełnienia w wyznaczonym terminie organ stosuje przepis ust. 1. W przedmiotowej sprawie Inwestor w zakreślonym terminie ani w terminie późniejszym nie wykonał nałożonych na niego obowiązków zatem zasadnie organ zastosował obwiązek wynikający z art.48 ust.4 ustawy i nakazał rozbiórkę realizowanego obiektu.
W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie nie naruszało przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji,
a wydane decyzje znajdują oparcie w dokonanych ustaleniach i odpowiadają prawu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło