II SA/Sz 96/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-08-22
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Elżbieta Makowska, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody uchylająca decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wymeldowania T. S. z pobytu stałego i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zgodna z prawem, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie zebrał w pełni materiału dowodowego dotyczącego aktualnego centrum życiowego T. S. i jego zamiaru powrotu do lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Wojewody uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zgodna z prawem. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie aktualnego centrum życiowego T. S. i jego zamiaru powrotu do lokalu, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
J. R., właścicielka lokalu, wniosła o wymeldowanie T. S. z pobytu stałego, twierdząc, że przebywa on za granicą od 6 lat. Prezydent Miasta odmówił wymeldowania, uznając, że T. S. nie opuścił lokalu dobrowolnie i trwale, co potwierdzał jego pozew o ochronę posiadania i wyrok nakazujący J. R. wydanie kluczy. Wojewoda uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę zaktualizowania materiału dowodowego dotyczącego aktualnego centrum życiowego T. S. i jego zamiaru powrotu do lokalu. J. R. złożyła skargę do WSA, zarzucając bezprawność działań organów i naruszenie jej prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r., J. R., będąca właścicielką lokalu mieszkalnego przy ul. [...], wystąpiła do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wymeldowanie T. S. ([...]) z pobytu stałego, z wymienionego lokalu mieszkalnego. W piśmie tym, J. R. podała, że T. S. od 6 lat przebywa za granicą ([...]).
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), Prezydent Miasta odmówił wymeldowania T. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]
W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że T. S. wystąpił z pozwem o ochronę posiadania lokalu i uzyskał korzystne dla siebie orzeczenie, nakazujące J. R. wydanie mu kluczy do lokalu (wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...]r., sygn. akt [...]).
Kierując się art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz poglądami orzecznictwa sądowoadministracyjnego, organ stwierdził, że do wymeldowania osoby niezbędne jest ustalenie, że opuściła ona lokal mieszkalny dobrowolnie i w sposób trwały. Zdaniem organu, w przypadku T. S. nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu.
Organ wskazał, że T. S. wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym o egzekucję wymienionego wyżej wyroku, co dowodzi o zamiarze wprowadzenia się do przedmiotowego lokalu.
W ocenie organu pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie brak było dwóch niezbędnych przesłanek pozwalających na wymeldowanie T. S. z lokalu przy ul.[...] , tj. dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego i jego trwałości.
J. R. wniosła do Wojewody odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r.
W uzasadnieniu odwołania, J. R. podała, że T. S. nie jest jej mężem, jak też nie ma tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...]. Odwołująca się zanegowała ustalenia organu, co do niedobrowolnego opuszczenia lokalu przez T. S. oraz uczestniczenia przez niego w kosztach utrzymania lokalu do [...] r. J. R. podała, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podważa jej prawa, jako właściciela lokalu. Wszelkie postępowania wbrew woli właściciela są bezprawne. W tej sprawie, według J. R., postępowania organu doprowadziły do niekorzystnego dysponowania jej mieniem. Zdaniem odwołującej się, wbrew jej woli, doprowadzi się do sytuacji, że w przedmiotowym lokalu zamieszka T. S.
Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. i przekazał temu organowi sprawę wymeldowania T. S. do ponownego rozpoznania.
Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że T. S. w toku postępowaniu administracyjnego wielokrotnie podnosił, że nie przebywa w przedmiotowym lokalu, gdyż uniemożliwia to J. R. Sąd Rejonowy uwzględnił pozew T. S. i w wyroku z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] nakazał J. R. przywrócenie T. S. utraconego przez niego posiadania lokalu przy ul. [...] poprzez wydanie powodowi kluczy do tego lokalu. Jak zauważył Wojewoda, wymieniony wyrok został zaopatrzony w klauzulę wykonalności (z dnia 21 marca 2012 r.). W celu realizacji tego wyroku, T. S. złożył w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym stosowny wniosek, o czym Komornik poinformował organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 30 lipca 2012 r.
Organ drugiej instancji, opierając się na powyższych ustaleniach uznał, że bezspornie T. S. nie opuścił przedmiotowego lokalu w sposób dobrowolny.
Jednakże jak zauważył Wojewoda, w chwili obecnej, na podstawie akt organu pierwszej instancji nie można udzielić odpowiedzi na pytanie, czy T. S. spełnia przesłankę opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od daty dokonania ostatniej czynności przez organ gminy (pismo Komornika z dnia 30 lipca 2012 r.), do dnia wydania przez Prezydenta Miasta kwestionowanej odwołaniem decyzji, upłynęły blisko 3 miesiące.
Organ powołał się następnie na poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych uznające, że przesłanka opuszczenia lokalu, zachodzi nawet wówczas, gdy osoba opuściła lokal niedobrowolnie i jednocześnie utraciła zamiar powrotu do lokalu. Biorąc powyższe pod uwagę oraz brak w aktach sprawy informacji na temat faktów istniejących w chwili rozpatrzenia odwołania, Wojewoda stwierdził, że nie można wykluczyć, że T. S. utracił już zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu.
Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy zebrany, przez organ pierwszej instancji uległ, zdezaktualizowaniu. W takiej sytuacji, wątpliwości Wojewody budzi trafność stanowiska odmawiającego wymeldowania T. S. z pobytu stałego, wyrażonego w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2012 r.
W związku z tym, Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji naruszył obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), przy braku możliwości uzupełnienia tego materiału przez organ odwoławczy, we własnym zakresie na podstawie art. 136 K.p.a. co skutkowało uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta i przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.
Wojewoda zalecił organowi pierwszej instancji, aby ten ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę ustalił, czy T. S. zrealizował wyrok sądowy przywracający mu posiadanie przedmiotowego lokalu; ustalił, gdzie obecnie osoba ta koncentruje swoje interesy życiowe oraz czy T. S. ma zamiar stale zamieszkiwać w lokalu przy ul. [...]
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] r., złożyła J. R.
W uzasadnieniu skargi, J. R. wskazała, że procedura wymeldowania dotyczy osoby, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i opuściła go dobrowolnie w lipcu 2010 r. Skarżąca podała, że właściciel mieszkania ma obowiązek zgłosić do urzędu fakt niezamieszkiwania osoby w jego lokalu, w celu prowadzenia prawidłowej ewidencji. Zauważyła, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie było zawieszone, do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd Rejonowy o przywrócenie posiadania.
J. R. zwróciła uwagę, iż w jej lokalu trzykrotnie pracownicy organu przeprowadzili oględziny i stwierdzili, że w mieszkaniu nie ma rzeczy T. S. i tam nie mieszka.
Jak zauważyła skarżąca, T. S. rozstał się z nią, założył nową rodzinę i jego centrum życiowe od 2010 r. jest w Z. , gdzie też organ wysyła mu korespondencję. Zdaniem skarżącej, "całe postępowanie administracyjne, postępowanie o wymeldowanie z lokalu własnościowego, osoby bez tytułu prawnego do lokalu jest bezprawne".
Wojewoda udzielając odpowiedzi na skargę J. R. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r., J. R., reprezentowana przez A. P. (matkę), wskazała, że w przedmiotowej sprawie doszło do spełnienia ustawowej przesłanki wymeldowania, a mianowicie opuszczenia miejsca stałego lub czasowego pobytu trwającego ponad 3 miesiące, co daje skarżącej, jako właścicielce mieszkania, podstawę do wymeldowania T. S. z jej mieszkania.
Uzasadniając wystąpienie drugiej ustawowej przesłanki wymeldowania, skarżąca podała, że T. S. dobrowolnie i trwale opuścił lokal mieszkalny. Na dowód tego, skarżąca powołała pismo organu pierwszej instancji z dnia 16 kwietnia 2012 r., zaadresowane do T. S. na: ul. [...]. Ponadto, fakt zamieszkania na stałe przez T. S., pod wskazanym wyżej adresem, ma wynikać z ustaleń przedstawionych przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt [...] na stronie 4 cyt: "Powód spędził też z córką Święta Bożego Narodzenia 2012 roku".
Biorąc pod uwagę fakt, iż T. S. wyprowadził się do nowej partnerki, jak i dokumenty wskazujące, że mieszka on w Z. od dłuższego czasu, to –zdaniem skarżącej - wystąpiły przesłanki do wymeldowania T. S. z mieszkania, będącego jej własnością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania wyżej wskazanych, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Kwestionowana skargą J. R. decyzja kasacyjna Wojewody została wydana, w oparciu o art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta mocą której, organ pierwszej odmówił wymeldowania T. S. z pobytu stałego, z lokalu położonego przy ul.[...]
Dopuszczalność wydania tego typu decyzji kasacyjnej, uzależniona jest od stwierdzenia przez organ rozpatrujący odwołanie, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Podsumowując, zastosowanie decyzji kasacyjnej w omawianym trybie będzie miało miejsce, wówczas gdy konieczny do wyjaśnienia zakres ustaleń faktycznych, uniemożliwia organowi odwoławczemu podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w oparciu o przesłanki materialnoprawne wskazane w materii ustawowej.
W przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające potrzebę wydania rozstrzygnięcia zgodnego z treścią przedmiotu sprawy, należy ocenić biorąc pod uwagę treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 1974 r. (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Należało zatem rozważyć, czy w świetle materialnoprawnych przesłanek wymeldowania, zostały ustalone wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności, biorąc pod uwagę stanowisko organu odwoławczego, który w tej mierze zarzucił organowi pierwszej instancji brak zaktualizowania materiału dowodowego. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że postępowanie przed organem pierwszej instancji toczyło się z naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a. Przepis ten nakłada na organ obowiązek podjęcia ciągu czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego, a następnie rozpatrzenie tego całego materiału.
Należy zatem zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie funkcjonuje ugruntowany pogląd, na który również powołały się w swych decyzjach organy obu instancji, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, opubl. w Lex nr 50123). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu, a nowe miejsce pobytu stanowi ośrodek jej interesów osobistych i majątkowych. W tej mierze istotne znaczenie mają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Organ powinien w każdej indywidualnie oznaczonej sprawie, podjąć wszelkie konieczne działania istotne dla wyjaśnienia sprawy i ustalić spełnienie ustawowych przesłanek, skutkujących wymeldowaniem, szczególnie, że w tego rodzaju sprawach niejednokrotnie między uczestnikami postępowania, nie ma zgodności co do rzeczywistego stanu sprawy.
Sformułowanie ustawowe "opuszczenie miejsca stałego pobytu", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Przedstawiony w ten sposób zamiar, rozumiany, jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być oceniany na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1378/10, opubl. w LEX nr 1151856).
Natomiast wytoczenie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego. Jednakże wydany przez sąd cywilny wyrok przywracający posiadanie lokalu nie zwalnia organu administracji z czynienia jakichkolwiek dalszych ustaleń w zakresie dobrowolności opuszczenia lokalu, zwłaszcza jeżeli od uprawomocnienia się wyroku do dnia orzekania przez organ administracji upływa znaczny okres czasu. Skutki wyroku posesoryjnego nie odnoszą się bowiem do charakteru opuszczenia lokalu, jakie mogą nastąpić już po jego wydaniu. W tym okresie mogą bowiem zajść okoliczności świadczące o tym, że dana osoba, pomimo przywróconego jej posiadania, przedmiotowy lokal opuściła i opuszczenie to ma charakter trwały (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 299/11, opubl. w Lex nr 1252007).
Przenosząc powyższe tezy na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że w aktualnym stanie sprawy nie można udzielić odpowiedzi na pytanie, czy T. S. spełnia ustawową przesłankę opuszczenia miejsca stałego pobytu przy ul. [...]
Prezydent Miasta orzekając o odmowie wymeldowania T. S. z wyżej wskazanego miejsca, pominął istotną dla wyniku postępowania kwestię, że od ostatniej uzyskanej informacji na temat starań tej osoby o przywrócenie posiadania lokalu (pismo z dnia 30 lipca 2012 r.), do wydania decyzji organu pierwszej instancji (dnia 31 października 2012 r.), upłynął okres 3 miesięcy. Podejmując się oceny zamiaru opuszczenia miejsca stałego pobytu i jego realizacji, a także trwałości opuszczenia tego miejsca, nie ulega wątpliwości, że organ winien uwzględniać również okoliczności, jakie wystąpiły w późniejszym okresie, niż sam moment opuszczenia lokalu. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może wystąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany, tzn. poprzez zachowanie które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się jej interesy życiowe. Zamiar opuszczenia miejsca pobytu stałego to nie tylko wyrażona werbalnie chęć koncentrowania w dalszym ciągu spraw życiowych w danym lokalu, ale przede wszystkim postrzegane na zewnątrz przejawy więzi z miejscem stałego pobytu. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mają także te okoliczności towarzyszące czynności z którą osoba wnosząca o wymeldowanie wiąże opuszczenie lokalu przez mającego być wymeldowanym.
Tymczasem z materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji, nie sposób ustalić, czy T. S. po dniu 30 lipca 2012 r. podtrzymał zamiar chęci koncentrowania dalszych czynności życiowych w K. Nie bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje jednocześnie okoliczność podniesiona przez J. R., która podaje, że centrum swoich życiowych interesów T. S. od dwóch lat koncentruje w Z., gdzie założył nową rodzinę. Ustalenie przesłanki wymeldowania, bądź jej braku nie powinno budzić wątpliwości. Istotne składniki stanu faktycznego, powinny być przez organ uwzględnione i zweryfikowane w ramach samodzielnych czynności postępowania wyjaśniającego na potwierdzenie faktów podnoszonych przez stronę i uczestników postępowania (zeznania świadków, wywiad w miejscu zameldowania, oględziny lokalu). Ocena zamiarów osoby, której dotyczy sprawa o wymeldowanie nie może się sprowadzać do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń tej osoby dotyczącej jej woli wewnętrznej, z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 58/08, LEX nr 509786).
Przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powinny istnieć w dacie orzekania przez organ, który rozstrzyga sprawę o wymeldowanie, w oparciu o pełny materiał dowodowy, z którego wynikają oczywiste ustalenia faktyczne. Ustalenie przesłanki do wymeldowania nie powinno budzić wątpliwości.
Analiza treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, wskazuje, że argumentacja organu nie uwzględniała wszystkich istotnych składników stanu faktycznego, biorąc w szczególności, iż zamiar czy wola osoby, jako wyraz jej wewnętrznych przekonań, myśli, czy życzeń, podlega modyfikacjom i zmianom. W przedmiotowej sprawie od momentu uzyskania ostatniej informacji o działaniach zamierzających do wyegzekwowania posiadania lokalu, do chwili rozstrzygania przez organ pierwszej instancji upłynął na tyle długi okres czasu, iż nie można wykluczyć, że ustał u T. S. zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu. Organy winny natomiast uwzględniać stan faktyczny aktualny na dzień wydania decyzji administracyjnej. Prezydent Miasta nie poczynił żadnych ustaleń, bezpośrednio poprzedzających moment rozstrzygania co do tego, czy faktycznie T. S. przebywa w miejscu stałego zameldowania oraz, czy osoba ta nie zmieniła w międzyczasie swojego centrum życiowego.
W takiej sytuacji, niezasadne są twierdzenia skargi o bezprawnym działaniu Wojewody w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy, zasadnie na mocy art. 138 § 2 K.p.a., uznał aby zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 K.p.a., organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył, brakującą część materiału dowodowego, mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba mieć bowiem na względzie, że w świetle art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., koniecznym elementem każdej decyzji administracyjnej, jest jej uzasadnienie, w którym w sposób przekonujący i w oparciu o ustalenia faktyczne, organ przedstawia zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
Badając sprawę w kontekście zarzutów skargi J. R. o naruszeniu kwestionowanymi decyzjami organów obu instancji, jej prawa własności do lokalu mieszkalnego, Sąd uznał je za bezzasadne.
Obowiązek meldunkowy w żaden sposób nie wpływa na sposób wykonywania przez właściciela prawa własności lokalu, ani nie kreuje po stronie osoby zameldowanej, jakichkolwiek tytułów prawnych do nieruchomości. Wykonanie obowiązku meldunkowego nie jest powiązane z przyznaniem, komukolwiek uprawnienia, instytucja ta nie służy do weryfikacji, jakiej osobie przysługuje prawo do korzystania z lokalu. Decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 824/11, opubl. w Lex nr 1219265).
Osoba obciążona obowiązkiem meldunkowym realizuje tylko obowiązek doprowadzenia ewidencji do stanu zgodnego z rzeczywistym. Jednocześnie, co warte jest podkreślenia, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (opubl. w Dz. U. z 2002 r., nr 78, poz. 716), uznał, za niekonstytucyjne rozwiązanie, w zakresie związania zameldowania z legitymowaniem się prawem do lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu, nie należy utożsamiać z wyrażeniem zgody na zamieszkanie.
Działania podejmowane w sprawie o wymeldowanie, prowadzone są według podstawowego kryterium rozstrzygającego, tj. potwierdzenia aktualności pobytu danej osoby pod określonym adresem, czyli stwierdzenia faktu, który służy gromadzeniu danych o miejscu pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. W przypadku zaś wymeldowania istotne będą ustalenia, czy fakt nieprzebywania ma charakter trwały i wynika z woli osoby, której wymeldowanie dotyczy. Oświadczenia składane w sprawie przez właściciela lokalu, mają również walor dowodu. W ocenie Sądu, rzeczą organu jest weryfikacja tego oświadczenia w całokształcie dowodów i ustaleń stanu faktycznego poczynionych w sprawie, w tym zeznań osoby, której wymeldowanie dotyczy, zeznań świadków, wywiadu w miejscu zameldowania.
Sąd zauważa, że w istocie działania podjęte przez organ odwoławczy miały również na celu, uwzględnienie interesu prawnego właściciela lokalu, któremu przysługiwało w świetle art. 28 K.p.a., prawo udziału w postępowaniu administracyjnym. Ochrona posesoryjna przyznana orzeczeniem sądowym dla T. S. ma swoje granice czasowe, wynikające choćby z tego, czy osoba ta dąży do zrealizowania przywrócenia posiadania. Istotne jest również ustalenie, czy aktualność zachowuje deklaracja woli T. S. o chęci przebywania na stałe w przedmiotowym lokalu, jak również ustalenie, gdzie osoba ta koncentruje swoje interesy życiowe. Okoliczności te będą rzutowały na sposób załatwienia sprawy o wymeldowanie przez organ, skoro fizycznemu opuszczeniu miejsca stałego pobytu musi towarzyszyć element podmiotowy, jakim jest skoncentrowanie swojego centrum życiowego w innym miejscu.
Reasumując Sąd uznał, że kwestionowana skargą decyzja Wojewody nie narusza prawa, a zarzuty stawiane przeciw tej decyzji w skardze J. R. były niezasadne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło