II SA/Sz 967/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-12-06
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy miał prawo uchylić decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielić odmowy pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej z uwagi na niewystarczającą ocenę kumulacji mocy promieniowania anten w kontekście oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i odmówił pozwolenia na budowę, ponieważ inwestor nie wykazał, że moc promieniowania emitowana przez wszystkie anteny łącznie nie przekracza dopuszczalnych wartości, co jest niezbędne do prawidłowej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Wymóg ten wynika z przepisów rozporządzenia o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz z obowiązku organu do samodzielnej oceny wpływu inwestycji na środowisko, niezależnie od wcześniejszych decyzji lokalizacyjnych.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej z wieżą kratową o wysokości 61,95 m na działce w gminie B. Starosta zatwierdził projekt i wydał pozwolenie na budowę, jednak wojewoda uchylił tę decyzję i odmówił pozwolenia, wskazując na niewystarczającą ocenę kumulacji mocy promieniowania anten. Spółka zaskarżyła decyzję wojewody do WSA w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółki na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty i odmawiającą pozwolenia na budowę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółka pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] (wieża kratowa [...] o wysokości całkowitej 61,95 m n.p.t.) na terenie działki nr [...] w obrębie C. gmina [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 20 października 2017 r. wpłynął wniosek Spółki o pozwolenie na budowę dla ww. stacji bazowej telefonii komórkowej. Po wszczęciu postępowania, nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w S. dokumentów wskazanych w art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. postanowieniem z [...] r. postanowił jednak nie nakładać obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ mając powyższe na uwadze jak i wobec ustalenia, że stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi, a projekt budowlany zgodny jest z zapisami decyzji Burmistrza B. z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, uznał, że wniosek spełnia wymagania ustawy Prawo budowlane.
Od decyzji tej odwołanie wniósł W. A. wskazując m.in., że dokumentacja jest sprzeczna z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych
z uwagi na to, że kwalifikacja przedsięwzięcia została sporządzona dla pojedynczych anten i bez uwzględnienia maksymalnych tilitów anten według danych katalogowych anten oraz uchwytów.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r.,
nr [...], działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 - dalej jako: "p.b."), uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego.
Organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z projektem budowlanym stacji bazowej telefonii komórkowej [...] zamiarem inwestora jest budowa wieży kratowej typu
[...] o wysokości trzonu 60m oraz o łącznej wysokości 61,95m n.p.t. Wieża stanowi konstrukcję nośną dla 12 anten sektorowych i 6 anten radiolinii wraz
z urządzeniami pomocniczymi. Do projektu budowlanego dołączono opracowania
pn. "Kwalifikacja przedsięwzięcia" oraz "Analiza występowania obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2". Kwalifikację przedsięwzięcia wykonano dla 12 projektowanych anten sektorowych zawieszonych na wysokości 56,7m na czterech azymutach (40°, 140°, 240°, 320°) po trzy anteny na każdym z azymutów. Maksymalna równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) wyznaczona została odrębnie dla każdej z anten i mieści się w przedziale od 1000W do mniej niż 2000W. W oparciu o tak przyjęte wartości dokonano oceny odległości miejsc dostępnych dla ludności od osi głównej wiązki promieniowania każdej z anteny na odcinku 70m od środka elektrycznego anteny. Przedstawione w formie tekstowej i graficznej wnioski wskazują, że wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania projektowanych anten w odległości do 70 m, mierzonej od środka elektrycznego każdej anteny nie występują miejsca dostępne dla ludności.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm. - dalej jako: "u.i.ś") wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót. Natomiast uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a podstawą ustalenia, czy projektowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest kwalifikacja przedsięwzięcia dokonana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2016 r., poz. 71). Powołując się na treść § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wywiódł, że dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie ma zarówno określenie mocy poszczególnych anten, jak i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny i to przy uwzględnieniu możliwości zmian nachylenia anten (elektrycznych i mechanicznych). Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne.
Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiona przez inwestora kwalifikacja przedsięwzięcia nie jest pełna i wyczerpująca, gdyż została sporządzona tylko dla pojedynczych anten i nie wyjaśnia, czy planowane przedsięwzięcie jako całość nie osiągnie progów określonych w § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia. W związku
z powyższym w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego pismem
z 23 kwietnia 2018 r. zwrócono się do inwestora o wyjaśnienie powyższej kwestii
i złożenie stosownych dokumentów oraz opinii w określonym terminie informując jednocześnie, że nieprzedłożenie wskazanych dokumentów może spowodować odmowę udzielenia pozwolenia na budowę. Inwestor przy piśmie z 21 maja 2018 r. przedłożył opracowanie pn. "Analiza możliwości wystąpienia kumulacji pól E-M
o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1W/m2", jednakże według Wojewody, w dokumencie tym nie odniesiono się do kwestii ewentualnego nakładania i sumowania się parametrów poszczególnych anten objętych inwestycją z parametrami innych anten przewidzianych do zainstalowania w ramach tego samego przedsięwzięcia. Stwierdzono bowiem brak podstaw prawnych do uwzględnienia efektu kumulacji przywołując przy tym wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt
II OSK 766/16. W ocenie organu odwoławczego, złożone przez inwestora opracowania nadal nie wyjaśniają w sposób nie budzący wątpliwości wpływu planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej na środowisko jako całości, lecz jedynie wpływ jej poszczególnych elementów. Tymczasem przyjęcie, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny, może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływająca ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania się lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia.
Organ wyjaśnił, że inwestor w dołączonym do wniosku opracowaniu dokonał kwalifikacji przedsięwzięcia w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko badając odległość osi głównej wiązki promieniowania każdej z anten odrębnie od miejsc dostępnych dla ludności w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego tej anteny. Pominął natomiast treść w § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, gdyż nie rozważył, czy dla projektowanej inwestycji może nastąpić zjawisko kumulacji mocy i tym samym konieczność przeanalizowania odległości miejsc dostępnych dla ludności w większej odległości od środka elektrycznego stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 8 od lit. e do lit. g. Nie uzupełnił też kwalifikacji przedsięwzięcia w tym zakresie w trakcie postępowania odwoławczego. Niewyjaśnienie powyższej kwestii uniemożliwia zatem jednoznacznie stwierdzenie, jakie faktycznie parametry będzie posiadała planowana inwestycja. Organ odwoławczy nie może również dokonać takich ustaleń samodzielnie na podstawie złożonych przez inwestora dokumentów. W związku z tym nie jest możliwe zbadanie zgodności projektowanej inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska, co uniemożliwia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też uchylono zaskarżoną decyzję organu I instancji i odmówiono udzielenia wnioskowanego pozwolenia na budowę. Przy czym, zdaniem organu, na podjęte rozstrzygnięcie nie ma wpływu pozostające w sprzeczności z przedstawioną w uzasadnieniu niniejszej decyzji dominującą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wyrok NSA w Warszawie sygn. akt II OSK 766/16 z 11 stycznia 2018 r. czy stanowisko Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska Departament Ocen Oddziaływania na Środowisko zawarte w piśmie z 6 marca 2018 r. wskazujące, że przedsięwzięciem jest pojedyncza antena spełniająca kryteria określone w przepisach rozporządzenia.
Spółka zaskarżyła opisaną powyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 35 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 71 ust. 1 i ust. 2 u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 122a ust. 1, art. 122 i art. 152 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - poprzez bezzasadne przyjęcie przez organ odwoławczy, że postanowienia rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu mogą stanowić podstawę sumowania parametrów przedmiotowej inwestycji, niezgodnie z jednoznacznymi przepisami § 2ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu, które nakładają obowiązek badania mocy wzdłuż wiązki pojedynczej anteny i w konsekwencji bezpodstawnego nałożenia na skarżącą obowiązku niewynikającego z obowiązujących przepisów,
- art. 6 w zw. z art. 16 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.ś. w zw. z art. 55 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. - poprzez bezpodstawne uznanie, że organ powołany do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.i.ś., miałby być właściwy do rozpatrzenia sprawy należącej do kompetencji Burmistrza B., który jest upoważniony do rozstrzygania w sprawie ww. decyzji środowiskowej i który wypowiedział się już w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia, i w konsekwencji poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organy wydające decyzje o pozwoleniu na budowę nie są związane decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W uzasadnieniu skargi strona nie zgodziła się ze twierdzeniem Wojewody,
iż w treści wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nie uwzględniono zjawiska tzw. kumulacji oddziaływania wszystkich anten sektorowych, co miałoby skutkować nieprawidłowym określeniem charakteru inwestycji pod kątem oddziaływania na środowisko. Zdaniem Spółki, kwestia ta została ustalona przez Burmistrza B. w pkt 2 lit. b do decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu, w którym wskazano, że przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar "Natura 2000". Skoro zatem planowana inwestycja nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to należy uznać, że tym bardziej nie stanowi ani przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jak i mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei kwestionując zasadność nałożenia obowiązku dokonania analizy skumulowanej mocy anteny z jednego sektora wskazała, że przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu jednoznacznie nakazują kwalifikować przedsięwzięcie z uwzględnieniem wiązki związanej z pojedynczą anteną, na potwierdzenie czego przytoczyła pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1448/15, Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 6 marca 2018 r. i z dnia 4 lipca 2017 r. jak i podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska, podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury oraz sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia w odpowiedzi na interpelację nr 23966.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sąd, na wniosek prezesa Ogólnopolskiego Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R., postanowił dopuścić Stowarzyszenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Jednocześnie prezes Stowarzyszenia przedłożył do akt załącznik do protokołu z 4 grudnia 2018 r., w którym wskazał, że stanowisko inwestora nie zasługuje na aprobatę. Natomiast kolejny uczestnik postępowania wnosząc o oddalenie skargi wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja ma znajdować się w środku wsi, w odległości około 100 m od gminnego placu zabaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji
o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że inwestor uzyskał, przed wystąpieniem o udzielenie pozwolenia na budowę, decyzję Burmistrza B.
z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego: budowa stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obr. [...] C. , gmina B.. Co prawda
w decyzji tej ustalając warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy wskazano, że przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar "Natura 2000", jednakże zdaniem sądu, skarżąca błędnie z tej okoliczności wywodzi, że Wojewodę wiązała dokonana przez Burmistrza kwalifikacja prawna i nie był uprawniony do badania wpływu inwestycji na środowisko.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że na mocy art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W ramach postępowania poprzedzającego wydanie takiej decyzji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia, która ma przede wszystkim na celu zweryfikowanie, czy przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko. W rezultacie organ właściwy do wydania decyzji
o pozwoleniu na budowę może więc uwarunkować wydanie pozwolenia na budowę
od przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Przy czym podkreślenia wymaga, że należy odróżnić kwestię oceny oddziaływania na środowisko od oceny oddziaływania na obszar "Natura 2000", która to ogranicza się jedynie do badania oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stosownie do art. 59 ust. 1 i ust. 2 u.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Z kolei realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1. Już samo zestawienie tych przepisów dowodzi, że nawet stwierdzenie, iż przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar "Natura 2000", nie przesądza automatycznie o tym, że inwestycja nie może stanowić przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, czy też mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Poza tym związanie organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, przewidziane w art. 55 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma charakteru bezwzględnego
i dotyczy przede wszystkim parametrów technicznych inwestycji. Związanie to nie dotyczy jednak takich kwestii jak ocena oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji a w konsekwencji konieczność wdrożenia przed wydaniem decyzji
o pozwoleniu na budowę postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 523/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt
II SA/Sz 55/18, dostępne w intrenecie). Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 u.i.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, 961, 1165, 1250 i 2255), a także decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że na każdym z tych etapów realizacji przedsięwzięcia organy zobowiązane są przed wydaniem decyzji badać, czy zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i to niezależnie od stwierdzeń w tym zakresie zawartych w decyzji lokalizacyjnej.
Stąd wskazanie w decyzji lokalizacyjnej, że przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar "Natura 2000" pozostaje bez znaczenia dla postępowania o pozwolenie na budowę, a tym samym nie zwalniało organu w ramach tego postępowania z dokonania własnych ustaleń co do wpływu inwestycji na środowisko.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skoro ocena zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska jest obowiązkiem organu orzekającego w sprawie pozwolenia na budowę, który to obowiązek nie podlega ograniczeniom wobec uprawnień organu wydającego decyzję lokalizacyjną, to zatem na tle rozpoznawanej sprawy Wojewoda był uprawniony do sprawdzenia, czy nie zaistniała konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji środowiskowej.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy podstawą ustalenia, czy dla danego przedsięwzięcia wymagane jest (lub może być) przeprowadzenie postępowania
w sprawie oceny oddziaływania na środowisko są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 2013, poz. 1397), a w szczególności jego § 2
ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 3.
W § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia wyszczególniono instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco (§ 2 ust. 1) lub potencjalnie znacząco (§ 3 ust. 1) oddziaływać na środowisko wskazując jednocześnie, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. W przepisach tych przyjęto dwa kryteria kwalifikacji instalacji i urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,3 MHz do 300 000 MHz, tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludności.
Natomiast w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewidziano, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy.
Zdaniem sądu, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniom skarżącej zasadnie organ przyjął, że obligują one do rozważenia ewentualnego nakładania i sumowania się poszczególnych parametrów inwestycji, z uwagi na możliwość wystąpienia zjawiska kumulacji mocy.
Do podstawowych paramentów inwestycji polegającej na budowie bazowej stacji telefonii komórkowej zalicza się m.in. ilość i moc anten, tak więc oddziaływanie pola magnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnie możliwego emitowania tego pola z urządzenia. Wprawdzie w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia mowa jest o wyznaczeniu równoważnej mocy promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny, ale już § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewiduje sumowanie parametrów planowanego przedsięwzięcia i parametrów realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, gdy planowane przedsięwzięcie nie osiągnęło progów określonych w ust. 1,
W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, iż celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Akcentuje się także, że odmienna interpretacja prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania się lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt II OSK 3083/15, z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II OSK 126/16, z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 243/18, z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 907/18 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Również NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 243/18 wskazał, że dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne.
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę poglądy te i przywołaną na ich potwierdzenie argumentację w pełni podziela. Z tych też względów nie przychyla się do stanowiska wyrażonego przez NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. akt
II OSK 1448/15 oraz szczegółowo przywołanych w skardze zapatrywań Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska jak i poszczególnych Ministerstw w odpowiedzi na interpelację.
W świetle powyższych rozważań podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdy
w realiach niniejszej sprawy wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, tj. wieży z 12 antenami sektorowym i 6 antenami radiolinii, a do projektu budowlanego załączono wyłącznie kwalifikację dla pojedynczych anten, to w celu określenia wpływu tej inwestycji na środowisko, Wojewoda miał prawo zobowiązać Spółkę jako inwestora do wyjaśnienia, czy moc anten planowanych do zainstalowania nie skumuluje się wzajemnie i czy ewentualnie nakładające się wiązki promieniowania emitowanego przez poszczególne anteny mogą powodować osiągnięcie mocy promieniowania przekraczającej wartości dopuszczalne. W odpowiedzi na wezwanie organu, skarżąca przedłożyła kolejne opracowanie, w którym to nie tylko nie przeanalizowała kumulacji mocy anten, ale też zakwestionowała zasadność takiego działania powołując się na wyrok NSA z dnia
11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OZ 766/16, który na tle dominującego orzecznictwa uznać należy za incydentalny (tak też NSA w wyroku z dnia 3 lipca 2018 r.
II OSK 1570/18). Oznacza to zatem, że skarżąca nie wyjaśniła istotnych dla sprawy okoliczności, co trafnie organ uznał za podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
Podsumowując, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane jak i rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Również sąd działając z urzędu nie dostrzegł uchybień skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawego zaskarżonego aktu.
Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło