I SA/Wa 1179/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia M.T. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.T. nieruchomości położonej w miejscowości [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. M.T. złożyła do [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za majątek pozostawiony poza obecnymi granicami RP. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty wskazując, że strona postępowania złożyła wniosek w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty po terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1090), tj. po dniu 31 grudnia 2008 r. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] i przekazał akta przedmiotowej sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi wojewódzkiemu. Zdaniem organu drugiej instancji Wojewoda [...] nie informował strony o konieczności udokumentowania złożenia wniosku w terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W trakcie trwającego postępowania organ wojewódzki w ogóle nie sygnalizował, iż wniosek strony z dnia 2 kwietnia 2012 r. jest złożony po terminie oraz nie informował skarżącej o konsekwencjach niewykazania złożenia wniosku do dnia 31 grudnia 2008 r., przez co naruszył zasady wymienione w art. 7, art. 9 oraz art. 77 kpa. W ocenie Ministra Skarbu Państwa Wojewoda [...] powinien zweryfikować, czy wniosek M.T. jest pierwszym wnioskiem w sprawie, czy też jej poprzednicy prawni składali wcześniej stosowne wnioski i wobec tego postępowanie powinno zostać kontynuowane na mocy art. 30 § 4 kpa. Pismami z dnia 16 czerwca 2014 r. Wojewoda [...] wystąpił do Starostwa Powiatowego w L. oraz Burmistrza Miasta [...] o wskazanie czy organy te dysponują wnioskiem M.T. lub J.T. o realizację ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP. W odpowiedzi w/w podmioty wskazały, że nie są w posiadaniu wniosku M.T. lubi J.T. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W tej sytuacji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. odmówił potwierdzenia M.T. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.T. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Zdaniem organu strona postępowania złożyła wniosek w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty po terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. tj. po dniu 31 grudnia 2008 r., co w ocenie Wojewody [...] stanowi o konieczności wydania odmownej decyzji w sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M.T.. Minister Skarbu Państwa rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym m.in. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2372/12, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1481/13, wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 160/13, z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 497/13, z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1709/10 oraz z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1948/14, w których jednoznacznie wskazywano, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz że przewidziany w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu zarówno w trybie przepisów kpa, jak również przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W wyroku z dnia 16 września 2014 r. Sąd jednocześnie zaznaczył, że potwierdzenie stronie prawa do rekompensaty w razie złożenia przez nią wniosku po terminie wiąże się z koniecznością stwierdzenia nieważności takiej decyzji ze względu na rażące naruszenie prawa. Ministra Skarbu Państwa podkreślił, że wniosek skarżącej z dnia 2 kwietnia 2012r. jest pierwszym wnioskiem złożonym w sprawie dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty za majątek pozostawiony przez właścicielkę pozostawionych nieruchomości – J.T. poza obecnymi granicami RP. Wojewoda [...] wystąpił w dniu 16 czerwca 2014 r. do Burmistrza Miasta [...] oraz Starostwa Powiatowego w L. tj. organów właściwych ze względu na miejsce zamieszkania M.T. oraz J.T. z zapytaniem, czy wyżej wymienione złożyły do tych organów wniosek w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Stosownymi pismami w/w organy jednoznacznie wskazały, że nie są w posiadaniu wniosku M.T. lub J.T. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione na Kresach Wschodnich. Organ zaznaczył, że wobec M.T. postępowanie nie zostało również wszczęte na mocy poprzednich regulacji prawnych przewidujących łączne dochodzenie rekompensaty za pozostawiony na Kresach Wschodnich majątek tj. na podstawie art. 81 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bądź art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Strona nie udowodniła również faktu, że wcześniej składała wniosek w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z powyższego wynika zatem, że strona nie spełniła przesłanki wskazanej w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. tj. nie złożyła wniosku w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty do dnia 31 grudnia 2008 r. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak jest również innych wniosków poprzedników prawnych skarżącej wszczynających postępowanie za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami RP. Tym samym organ uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. W sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej w tym w szczególności art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M.T. podnosząc, że jest ona wadliwa. W ocenie skarżącej doznana krzywda ze strony "ruskiego agresora" powinna być wystarczającym miernikiem prawa do zadośćuczynienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca ją decyzja, nie naruszają prawa. Roszczenie o realizację prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej podlega rygorom wynikającym z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz.1418 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w przypadkach, o których mowa w art. 3 tej ustawy, składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub osoba wskazana do rekompensaty nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. (art. 5 ust.1 ww. ustawy). Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013r. I OSK 2072/11, termin wskazany w art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że niezłożenie wniosku do dnia 31 stycznia 2008 r. powoduje wygaśnięcie prawa do rekompensaty. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i podzielany przez skład rozpoznający niniejszą sprawę (m.in. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2372/12, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1481/13, wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 160/13, z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 497/13, z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1709/10 oraz z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1948/14). Organ prawidłowo ustalił, że wniosek skarżącej z dnia 2 kwietnia 2012r. jest pierwszym wnioskiem złożonym w sprawie dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty za majątek pozostawiony przez właścicielkę pozostawionych nieruchomości – J.T. poza obecnymi granicami RP. Należy podkreślić, że Wojewoda [...] wystąpił w dniu 16 czerwca 2014 r. do Burmistrza Miasta [...] oraz Starostwa Powiatowego w L. tj. organów właściwych ze względu na miejsce zamieszkania M.T. oraz J.T. z zapytaniem, czy wyżej wymienione złożyły do tych organów wniosek w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Stosownymi pismami w/w organy jednoznacznie wskazały, że nie są w posiadaniu wniosku M.T. lub J.T. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione na Kresach Wschodnich. Organ zaznaczył, że wobec M.T. postępowanie nie zostało również wszczęte na mocy poprzednich regulacji prawnych przewidujących łączne dochodzenie rekompensaty za pozostawiony na Kresach Wschodnich majątek tj. na podstawie art.81 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bądź art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca nie udowodniła zatem, że wcześniej składała wniosek w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty a organy podjęły wszelkie możliwe czynności aby ustalić tą przesłankę zarówno, co do skarżącej jak i jej poprzedniczki prawnej. Z powyższego wynika zatem, że skarżąca nie spełniła przesłanki wskazanej w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. nie złożyła wniosku w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty do dnia 31 grudnia 2008 roku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.