I SA/Wa 1234/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r., nr [...], przyznającą zasiłek okresowy. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] marca 2018 r. Prezydent [...] przyznał A. Z. zasiłek okresowy z powodu zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 31 marca 2018 r. w kwocie 418 zł i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ uzasadnił, że przeprowadzony wywiad środowiskowy i zebrany materiał dowodowy potwierdzają konieczność udzielenia pomocy. Przy czym A. Z. spełnia ustawowe kryterium dochodowe. Rygor natychmiastowej wykonalności nadano zaś, z uwagi na ważny interes strony. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył A. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...]. Kolegium uzasadniło, że z przepisu art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769) wynika, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich satysfakcjonującej, czy uznanej przez stronę za wystarczająco wysokie. Przy czym ma ona umożliwić życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W ocenie organu w sprawie bez wątpienia zachodzą przesłanki uprawniające do otrzymania zasiłku okresowego, gdyż wnioskujący nie posiada żadnego zatrudnienia, ani też stałego źródła dochodu i dotąd korzystał z pomocy ośrodka. Słusznie organ I instancji przyznał to świadczenie. Decyzja w przedmiocie zasiłku okresowego nie ma charakteru uznaniowego, lecz uznaniu administracyjnemu została pozostawiona wysokość tego świadczenia i okres na jaki zostanie ono przyznane. Kolegium podniosło, że Prezydent [...] wydał decyzję o przyznaniu ww. świadczenia w wysokości wynikającej z art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie odnosząc się do okresu na jaki je przyznano, organ odwoławczy wskazał, że Prezydent [...] nie wykazał precyzyjnie, dlaczego skarżącemu przyznano zasiłek na okres dwóch miesięcy. Kolegium uznało jednak, iż z uwagi na możliwość przyznania tego rodzaju wsparcia, jako pomocy jednorazowej, jego przyznanie na okres dłuższy nie stanowi naruszenia prawa. Skargę na powyższe rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. Z. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: 1. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, wbrew ciążącemu na organie II instancji z mocy art. 77 § 1 kpa obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzeniu uzasadnienia niezgodnie z wymogami, wynikającymi z art. 107 § 3 kpa. 3. art. 8 i 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z 18 grudnia 2018 r. skarżący uzupełnił skargę. Podniósł, że jego dotychczasowa sytuacja jest dramatyczna. Jest osobą samotną, nieposiadającą żadnych źródeł utrzymania, a ponadto z uwagi na wiek i problemy ze wzrokiem nie ma możliwości znalezienia zatrudnienia. Nie można przy tym uznać, że nie wykorzystuje on własnych możliwości tylko dlatego, że nie stawił się dwukrotnie na wyznaczony termin wizyty lekarskiej, w celu ponownego ustalenia stopnia niepełnosprawności. Na rozprawie [...] marca 2019 r. Sąd dopuścił dowód z zaświadczenia Prezydenta [...] z [...] marca 2019 r. na okoliczność otrzymywanych na przestrzeni lat 2012-2019 zasiłków stałych obrazujących sytuację finansową i zdrowotną skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "ppsa", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji zapadłych w sprawie stanowił art. 38 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769). Przepis ten stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek ten ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Przy czym kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby i nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Jak wynika z powyższego przepisu zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym w sytuacji, gdy wnioskodawca wypełnia przesłanki wskazane w powyższym przepisie. Natomiast odmowa przyznania tego rodzaju wsparcia jest uzasadniona wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy organ ustali brak wystąpienia przesłanek pozytywnych oraz wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 ustawy i art. 11 ust. 2 ustawy. Pomoc państwa ma bowiem charakter subsydiarny i pozwala na interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie mają możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych. Przedstawione stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i wynika chociażby z wyroków: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r.; sygn. akt I OSK 1910/07 i z dnia 21 marca 2012 r.; sygn. akt I OSK 1920/11 oraz z wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r.; sygn. akt III SA/Kr 978/13 oraz z dnia 25 lutego 2014 r.; sygn. akt III SA/Kr 1067/13; w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2012 r.; sygn. akt IV SA/Gl 130/11; w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r.; sygn. akt I SA/Wa 1946/11; w Olsztynie z dnia 7 października 2010 r.; sygn. akt II SA/Ol 734/10 oraz z dnia 15 stycznia 2014 r.; sygn. akt II SA/Ol 1213/13; w Łodzi z dnia 25 stycznia 2011 r.; sygn. akt II SA/Łd 846/10. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego dochód jest znacząco niższy od wskazanego w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowego, określonego na kwotę 634 zł. Zaskarżone do Sądu orzeczenia o przyznaniu mu zasiłku okresowego zostały wydane, z uwagi na fakt, że skarżący korzysta od wielu lat ze wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej, który zawiesił postępowanie o przyznanie tej osobie zasiłku stałego. Jednocześnie, skarżący jest osobą, która cierpi na liczne schorzenia i z tej przyczyny nie ma możliwości podjęcia pracy. Odnosząc się natomiast do okresu, na jaki przyznano skarżącego zasiłek okresowy stwierdzić należy, że organ wziął przede wszystkim pod uwagę okoliczność zawieszenia postepowania w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i konieczność zapewnienia właśnie w tym okresie wsparcia. Sąd uznał, że lakoniczność uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie można bowiem pominąć, że skarżącemu przyznano pomoc w maksymalnej możliwej wysokości, a osoba ta zawsze będzie mogła złożyć wnioski o przyznanie wsparcia na kolejne miesiące. Ponadto za stanowiskiem Sądu przemawia fakt, że skarżący jest objęty opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, co m.in. wynika z przedłożonego na rozprawie zaświadczenia, które dopuszczono jako dowód w sprawie. Podkreślić należy, że pomocy społecznej nie można traktować jako stałego źródła dochodów, czego zadaje się nie dostrzegać skarżący. Zasiłki z pomocy społecznej nie mogą bowiem stanowić podstawowego źródła utrzymania i służyć zaspokojeniu każdej potrzeby życiowej i to w kwocie wskazanej przez wnioskodawcę. Zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o pomoc nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości oraz na okres, który sama określi. Przeciwnie – wnioskodawca musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub okres, na jaki zostanie przyznana będzie inny niż ten, który określił w złożonym wniosku. W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ prawidłowo rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, mając na względzie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, co znalazło wyraz w prawidłowym rozstrzygnięciu. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.