I SA/Wa 1240/16

WyrokWSA w Warszawie2018-05-25

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Przemysław Żmich, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która nie miała już statusu strony w postępowaniu, jest obarczona wadą nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, która w chwili jej wydania nie posiadała już przymiotu strony, jest obarczona wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Naruszenie to polega na skierowaniu rozstrzygnięcia do osoby nieżyjącej, co stanowi rażące naruszenie prawa i uniemożliwia konwalidację takiej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji SKO. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że zarzuty dotyczące wadliwości decyzji z 2012 r. (wydanej z udziałem osoby, która orzekała również w decyzji z 2000 r.) mogą być rozpatrywane jedynie w trybie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO, ponieważ została ona skierowana do osoby zmarłej przed datą jej wydania.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej "[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej "[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej "[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. [...] z dnia [...] kwietnia 1964 r., nr [...] odmawiającego J. i C. małżonkom L., J. H., W.i H., J. H., S.A. H., W. F. H. i innym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonego hipotecznie jak "[...] w dobrach [...] i [...] lit. [...]" KW nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przedmiotowe orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...], bowiem z jego uzasadnienia wynika brak negatywnych przesłanek wymienionych w art. 7 dekretu, które uzasadniałyby odmowę przyznania użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja z dnia [...] grudnia 2000 r. została wydana z naruszeniem właściwości, jednakże ze względu na upływ czasu nie można stwierdzić jej nieważności. W uzasadnieniu tej decyzji organ nadzoru wskazał, że grunt dawnej nieruchomości hipotecznej wchodził częściowo w skład działek stanowiących własność Skarbu Państwa, a zatem Kolegium powinno było wydać rozstrzygnięcie jedynie w zakresie swej właściwości, a następnie przekazać wniosek w pozostałej części do rozstrzygnięcia organowi właściwemu. Tym samym przy wydaniu decyzji z dnia 12 grudnia 2000 r. doszło do naruszenia przepisów o właściwości. Natomiast w pozostałym zakresie ww. decyzja jest prawidłowa, gdyż nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2-7 kpa - badana decyzja nie dotyczyła bowiem decyzji uprzednio zakończonej inną decyzją, nie była niewykonalna, skierowana była do stron, jak również nie była dotknięta wadami, o których mowa w pkt 6 i 7, nie była również wydana bez podstawy prawnej. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 8 lutego 2012 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 kpa, wystąpiło Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej "[...]" S.A. w [...], wskazując, że w wydaniu tej decyzji brała udział K. N., która orzekała także w decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. do czasu wskazania następców prawnych I. H.. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...] podjęło zawieszone postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] ponownie zawiesiło postępowanie do czasu wskazania następców prawnych I. B. H. poprzez doręczenie organowi postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło zawieszone postępowanie. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało m.in., że w sprawie o stwierdzenie nieważności eliminuje się decyzję, w sytuacji gdy tkwią w niej ciężkie wady prawne, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu nieważnościowym nie można orzekać o podstawach wznowienia postępowania. Tryby te są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, albowiem każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji. Wobec tego Kolegium, zamiast wszczynać postępowanie nadzorcze w przedmiotowej sprawie, powinno było zastosować instytucję przewidzianą w art. 61a kpa, tj. odmówić wszczęcia postępowania. Niemniej jednak skoro postępowanie takie zostało wszczęte, to podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpiło Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej "[...]" S.A. w [...], zarzucając ww. decyzji naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 24 § 1 pkt 5 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., w sytuacji gdy członek tego organu orzekający w tej sprawie brał udział również w wydaniu przez ten organ decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r., która miała być przedmiotem weryfikacji w trybie nadzwyczajnym przedmiotowego postępowania administracyjnego, art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, poprzez bezzasadne przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., pomimo że jeden z członków tego organu orzekających w sprawie podlegał wyłączeniu z urzędu w postępowaniu, a zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było władne do wydania decyzji w niepełnym, dwuosobowym składzie, naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez bezzasadne umorzenie postępowania o stwierdzenie nieważności, w sytuacji gdy zachodziła uzasadniona przyczyna do stwierdzenia nieważności ze względu na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując wniosek, stwierdziło, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ wyjaśnił, że w kwestionowanej decyzji dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych, trafnie zastosowano właściwe przepisy prawa, jak również w sposób prawidłowy uzasadniono rozstrzygnięcie, zgodnie z wymogami stawianymi przez przepis art. 107 § 3 kpa. Organ podniósł, że tryby nadzorcze czyli wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności, wskazane w procedurze administracyjnej, mają charakter rozłączny, a ich wszczęcie determinuje wskazanie właściwej przesłanki z art. 145 § 1 lub 156 § 1 kpa, które wymienione są w sposób enumeratywny. Zatem w postępowaniu nieważnościowym nie można orzekać o podstawach wznowienia postępowania. Tryby nadzwyczajne (nadzorcze) są bowiem w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, albowiem każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji. Wobec czego nie można powoływać się w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Zasadą procedury administracyjnej jest zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Stosownie do tej zasady wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo i tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca upatruje kwalifikowanej wady prawnej decyzji organu z dnia [...] lutego 2012 r. w rażącym naruszeniu przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa, co wiąże się z orzekaniem przez tę samą osobę (tego samego członka Kolegium) zarówno podczas wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., jak również decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. Nie ulega wątpliwości, że art. 24 § 1 pkt 5 kpa wyłącza od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej (niezależnie od trybu - odwoławczy czy wznowieniowy i nieważnościowy) osoby, które w przeszłości brały udział w wydaniu decyzji, będącej obecnie przedmiotem kontroli. W ocenie organu zaistnienie wskazanej wady postępowania nie może być rozważane w kategoriach wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a w konsekwencji skutkować nieważnością decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym. Zarzut naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa w postępowaniu administracyjnym może być rozważany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania, a konkretnie przesłanki unormowanej w art. 145 § 1 pkt 3 kpa, gdyż decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zamiast wszczynać postępowanie nadzorcze w przedmiotowej sprawie, powinno było zastosować instytucję przewidzianą w art. 61a kpa, tj. odmówić wszczęcia postępowania nieważnościowego. Jednakże skoro postępowanie takie zostało wszczęte, a strony zawiadomione o jego wszczęciu, to podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Wszczęte postępowanie administracyjne musi być bowiem zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 kpa). Jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej (samorządowej) nie może odstąpić od załatwienia sprawy i w takim wypadku wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej "[...]" S.A. w [...]. W uzasadnieniu podniesione zostały zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czyli naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 kpa, art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 105 § 1 kpa. Również uzasadnienie postawionych zarzutów było identyczne z uzasadnieniem zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z innych powodów niż te, które w niej podniesiono. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] została skierowana do zmarłej A. W. (k. 73 akt sądowych) - będącej następcą prawnym byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji Sąd uznał, że musi zostać stwierdzona nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ obarczona jest ona wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadziło bowiem postępowanie, czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą w dacie wydania przez organ zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 532/07). Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienia lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy przyjąć, że są one obarczone wadą nieważności i powinny być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływały skutków prawnych (np. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 140/11, wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1973/05, LEX 258282). Nie ma przy tym znaczenia, czy prowadząc postępowanie, organy wiedziały, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadały. Powinny bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że jak wynika ze znajdującej się w aktach sądowych sprawy potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu zupełnego aktu zgonu A. W. (k. 73 akt sądowych), zmarła ona w dniu [...] czerwca 2016 r., a zatem przed wydaniem w dniu [...] czerwca 2016 r. zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że powyższe rozstrzygnięcie, którego adresatem była m.in. A. W., zostało skierowane do osoby zmarłej, a więc takiej, która nie mogła mieć w tym postępowaniu statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami powyższej decyzji winni być następcy prawni zmarłej, okoliczność śmierci której nie była prawdopodobnie znana organowi w dacie wydawania decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie skierowane zostało do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania administracyjnego i adresatami zaskarżonej decyzji winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo przeprowadziło postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, przez co naruszyło przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności. Skierowana ona została bowiem do osoby niebędącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz zasadności podniesionych w skardze zarzutów. Rozpatrując ponownie sprawę, organ przede wszystkim ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, organ rozpozna sprawę ponownie. Biorąc natomiast pod uwagę wymogi określone w art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 1 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło