I SA/Wa 1325/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-22
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezumowne użytkowanie wywłaszczonej nieruchomości jako parking, które istniało w dacie wydania decyzji ostatecznej, ale nie było znane organowi, stanowi istotną nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że bezumowne użytkowanie wywłaszczonej nieruchomości jako parking, nawet jeśli istniało w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie było znane organowi, nie stanowi istotnej nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego. Kluczowe jest, czy taka okoliczność mogłaby wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy, a w tym przypadku cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym parkingiem) został uznany za zrealizowany, niezależnie od formy prawnej użytkowania parkingu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ponieważ działka była użytkowana jako parking. Organy administracji wielokrotnie odmawiały zwrotu nieruchomości, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany poprzez budowę osiedla mieszkaniowego i jego infrastrukturę. Skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nową okoliczność – bezumowne użytkowanie działki jako parkingu, które miało miejsce w dacie wydania decyzji ostatecznej, ale nie było znane organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że wskazana okoliczność nie jest istotna dla rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Anna Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. F.(1), M. F.(2) i K. F. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej: "Minister, "organ odwoławczy") decyzją z 12 kwietnia 2021 r., nr DO-II.7612.405.2019.KC, po rozpatrzeniu odwołania M. F., M. F. i K. F. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej: "Wojewoda, "organ I instancji") z 16 maja 2019 r., nr 1791/2019 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Na podstawie umowy sprzedaży z [...] lutego 1977 r., Rep. Nr [...], zawartej w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), Skarb Państwa nabył od B. F. i M. F. nieruchomość położoną w [...] pomiędzy ul. [...] i ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,2507 ha z obrębu [...]. Działka nr [...] została przeznaczona pod teren budowy zespołu mieszkaniowego osiedla "[...]" wraz z towarzyszącym budownictwem - zgodnie z decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 24 kwietnia 1975 r., nr 73/75 o lokalizacji inwestycji.
Pismem z 11 stycznia 1998 r. M. F., M. F. i K. F. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Starosta [...] decyzją z 16 kwietnia 2007 r., nr 32/2007, odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonej jako działki nr [...], nr [...]-cz., nr [...]-cz. i nr [...]-cz., wskazując, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Wojewoda Mazowiecki, decyzją z 15 marca 2010 r., nr 532/10, utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2007 r.
Pismem z 13 grudnia 2011 r. skarżący złożyli, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a., wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Wojewody z 15 marca 2010 r., podnosząc, iż nieprawidłowość dotyczy działki nr [...] (obecnie [...]), bowiem sąsiednia działka (nr [...]) została zwrócona byłym właścicielom.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z 28 listopada 2012 r., nr 1927/2012, odmówił uchylenia własnej decyzji z 15 marca 2010 r.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 7 kwietnia 2014 r., nr DOI-1-7711-112-ZL/14 utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 28 listopada 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1952/14, oddalił skargę na ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 7 kwietnia 2014 r., nr DOI-1-7711-112-ZL/14.
Pismem z 30 czerwca 2018 r. skarżący złożyli kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody Mazowieckiego z 15 marca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 16 kwietnia 2007 r. Jako podstawę wniosku wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. ujawnienie nowej i istotnej okoliczności istniejącej w dniu wydania przedmiotowej decyzji – tj. bezumownego użytkowania działki nr [...] (obecnie nr [...]) jako parking, z której zdaniem wnioskodawców wynika, że na spornej działce nie został zrealizowany cel wywłaszczenia.
Organ I instancji, postanowieniem z 10 maja 2019 r., nr 334/2019, wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z 15 marca 2010 r., nr 532/2010.
Następnie, powołaną na wstępie decyzją z 16 maja 2019 r., nr 1791/2019, Wojewoda Mazowiecki odmówił uchylenia ostatecznej własnej decyzji z 15 marca 2010 r. wskazując w uzasadnieniu, że powołane przez wnioskodawców nowe okoliczności nie są istotne i nie uzasadniają uchylenie przedmiotowej decyzji.
Od ww. decyzji Wojewody Mazowieckiego z 16 maja 2019 r. odwołanie do Ministra Inwestycji i Rozwoju wnieśli skarżący. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że organ wojewódzki nieprawidłowo uznał, iż okoliczność, że działka nr [...] była użytkowana bezumownie jedynie jako parking samochodowy i nie była objęta jakąkolwiek umową dzierżawy, najmu nie stanowi okoliczności istotnej, pozwalającej uchylić decyzję Wojewody Mazowieckiego z 15 marca 2010 r. Zatem, zdaniem skarżących, powołany dokument stanowi okoliczność istotną, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Ww. decyzją z 12 kwietnia 2021 r., Minister Rozwoju, Pracy i Technologii po rozpatrzeniu odwołania M. F., M. F. i K. F. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 16 maja 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawcy jako podstawę wznowienia postępowania wskazali, iż w dniu wydania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 15 marca 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2007 r. istniała nowa okoliczność, nie znana organowi - w postaci bezumownego użytkowania działki nr [...] (dawniej nr [...]) jako parking samochodowy. Wnioskodawcy wskazali, iż okoliczność ta została ujawniona w piśmie Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z 25 maja 2018 r, w którym poinformowano wnioskodawców, że działka nr [...] jest niezabudowana i nie jest przedmiotem żadnej umowy dzierżawy zawartej przez Dzielnicę. Natomiast w poprzednich latach była częściowo objęta umowami dzierżawy: z 10 marca 1995 r., która została wypowiedziana z dniem 29 lutego 2000 r., zaś grunt został przejęty przez m. st. Warszawa w dniu 16 czerwca 2009 r., oraz z 19 kwietnia 1995 r. zawarta na okres 10 lat z przeznaczeniem pod stację paliw (umowa rozwiązana z dniem 31 października 1998 r.). Ponadto wskazano, że grunt był użytkowany jako parking samochodowy.
Zdaniem skarżących okoliczność ta nie pozwala uznać, aby wykonano jakiekolwiek prace, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że część wywłaszczonej nieruchomości oznaczona aktualnie jako działka nr [...] została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.
Minister wyjaśnił, że Skarb Państwa nabył obecną działkę nr [...] na podstawie umowy sprzedaży z 21 lutego 1977 r. Działka ta wchodzi w teren działki nr [...] o pow. 0,2507 ha, która była przedmiotem ww. umowy oraz została przeznaczona pod teren budowy zespołu mieszkaniowego osiedla "[...]" wraz z towarzyszącym budownictwem, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji. Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż dawnej działce nr [...] aktualnie odpowiadają działki nr [...], nr [...]-cz., nr [...]-cz. i nr [...]-cz. W toku postępowania zwrotowego ustalono, iż działki nr [...] i nr [...] stanowią własność m. st. Warszawy i wchodzą w skład ulicy [...], która jest urządzona infrastrukturą i chodnikami zatem nie podlegają zwrotowi z uwagi na zajęcie tych działek pod drogę publiczną, natomiast działka nr [...] stanowi własność "[...]" sp. z o. o. z siedzibą w [...], a zatem nie podlega zwrotowi z uwagi na przysługiwanie prawa własności tej działki na rzecz podmiotu niepublicznego. W toku tego postepowania ustalono ponadto, że działka nr [...]-cz. z obrębu [...]znajduje się w sąsiedztwie bloków mieszkalnych (osiedla "[...]"), a na jej części znajduje się ogrodzony parking i trawniki. Okoliczność ta została stwierdzona na podstawie notatki z oględzin z 14 marca 2007 r.
W konsekwencji, zdaniem Ministra, wskazane powyżej okoliczności potwierdzają, że na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia jakim było przeznaczanie m. in. działki nr [...] (dawniej nr [...]) pod teren budowy zespołu mieszkaniowego osiedla "[...]" wraz z towarzyszącym budownictwem.
Minister podniósł, że bezumowne użytkowanie jako parking działki nr [...] (obecnie nr [...]) jest okolicznością faktyczną, która istniała w dniu wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji z 15 marca 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2007 r. ale nie była znana organom administracyjnym w dniu wydawania przez nich decyzji. Jednakże, jak słusznie podkreślił organ I instancji, bezumowne użytkowanie działki nr [...] (obecnie nr [...]) jako parking, nie zmienia faktu, że na części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia określony w ww. umowie sprzedaży z 21 lutego 1977 r., tj. budowa zespołu mieszkaniowego osiedla "[...]" wraz z towarzyszącym budownictwem.
Zdaniem organu odwoławczego organy prowadzące postępowanie zwrotowe prawidłowo zebrały materiał dowodowy i należycie na jego podstawie ustaliły, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" został zrealizowany, zaś infrastruktura towarzysząca w postaci parkingu jest związana z głównym celem wywłaszczenia, służy temu celowi i uzupełnia go, zatem mieści się w ramach celu wywłaszczenia. A zatem, przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w umowie z dnia 21 lutego 1977 r., Rep. Nr [...].
Minister podniósł, że okoliczność istniejąca w dniu wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji z 15 marca 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2007 r. nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż wiedza organów zwrotowych na okoliczność bezumownego użytkowania powyższej nieruchomości jako parking nie mogłaby spowodować zmiany rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 12 kwietnia 2021 r. wnieśli M. F., M. F. i K. F., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na niezasadnym przyjęciu, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Wojewody Mazowieckiego z 16 maja 2019 r.;
b) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na niezasadnym przyjęciu, że nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dacie orzekania w przedmiocie zwrotu tej działki i nie były znane organowi orzekającemu w sprawie, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, podczas gdy przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia podstawowe znaczenie ma wzniesienie obiektów towarzyszących zabudowanie mieszkaniowej, w tym przypadku parkingu, co zakłada wykonanie danego elementu infrastruktury, czyli zamierzonym działaniu, celowym i planowanym;
c) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na niezasadnym przyjęciu, że kwestia sposobu realizacji umowy dotyczącej użytkowania rzekomego parkingu będącego częścią infrastruktury osiedlowej nie stanowi przesłanki decydującej o zwrocie podczas gdy okoliczności faktyczne wynikające ze złożonego dokumentu tj. pisma Burmistrza Dzielnicy [...] m. st Warszawy z 25 maja 2018 r. wskazują wprost, że działka ew. nr [...] (obecnie działka nr [...]) z obrębu [...] nie była przedmiotem żadnej umowy dzierżawy, zatem błędnie ustalono w dacie orzekania w przedmiocie zwrotu tej działki, że ceł wywłaszczenia został zrealizowany w całości zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr 73/75 z 24 kwietnia 1975 r., tj. budowa osiedla [...] wraz z towarzyszącym budownictwem, bowiem na części działki znajduje się ogrodzony parking;
d) art. 8 k.p.a. polegające na całkowitym zignorowaniu i pominięciu w uzasadnieniu decyzji twierdzeń podnoszonych przez skarżących w toku postępowania wyjaśniającego, co przeczy ogólnej dyrektywie pogłębiania zaufania uczestników postępowania wobec organów administracyjnych;
e) art. 8 § 2 k.p.a., polegające na odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, między innymi w sprawie dotyczącej sąsiadującej z nieruchomością przedmiotową, działki numer [...], co do której Starosta [...] decyzją z 4 sierpnia 2010 r. orzekł o jej zwrocie na rzecz byłych właścicieli - bez podania jakiejkolwiek przyczyny uzasadniającej takie odstąpienie;
f) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśmenie stanu faktycznego sprawy w szczególności zaniechanie zbadania czy przedmiotowa działka była przedmiotem jakiejkolwiek umowy dzierżawy, najmu na prowadzenie parkingu i jaki był stan posiadania w dacie orzekania w przedmiocie zwrotu działki oraz poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
g) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ pominął całkowicie przy ustalaniu stanu faktycznego, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty w postaci:
– pisma Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z 28 lipca 2017 r.,
– opisu czynności z 19 sierpnia 2016 r., sporządzonego przez geodetę uprawnionego, A. P., z których to dokumentów wynika jednoznacznie, że przedmiotowa działka nie należała do infrastruktury osiedla mieszkaniowego i nie była w jakikolwiek sposób powiązana z osiedlem funkcjonalnie;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
a) art. 3 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974, nr 10, poz. 64) poprzez niewłaściwą jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wywłaszczona działka numer [...] była niezbędna wywłaszczającemu dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonym planie gospodarczym, podczas gdy nigdy nie planowano na tej konkretnej działce realizacji żadnej części inwestycji, związanej z budową osiedla mieszkaniowego, gdyż początkowo działka ta stanowiła rezerwę pod budowę metra, a odkąd z budowy metra na tamtym terenie zrezygnowano - nie była w żaden inny sposób zagospodarowana przez właściciela - m.st. Warszawę;
b) art 136 ust 1 i ust 3 oraz art 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 t, poz. 1990 z póżn. zm.) - poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, będące skutkiem z gruntu błędnego założenia, że fakt użytkowania przedmiotowej działki na cele parkingu w pobliżu osiedla mieszkaniowego czyni z tej działki automatycznie działkę powiązaną z infrastrukturą osiedla, nawet w sytuacji, gdy - co w niniejszej sprawie miało miejsce - podmiot użytkujący działkę na cele związane z prowadzeniem parkingu czynił to całkowicie bez tytułu prawnego, zaś na działce nigdy nie powstały żadne trwałe elementy, mogące wskazywać na zamiar stworzenia tam parkingu;
W związku z podniesionymi wyżej zarzutami, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego
z 16 maja 2019 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a., bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 k.p.a. Natomiast podstawowym elementem odróżniającym postępowanie administracyjne trybu zwykłego od trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania, jest przedmiot postępowania. W trybie zwykłym postępowanie wszczyna się w celu rozpatrzenia interesów prawnych lub obowiązków stron, zaś postępowanie w trybie nadzwyczajnym ma za przedmiot dalszy byt prawny samej decyzji.
Jedną z przyczyn wznowienia postępowania, opisaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w tym przepisie zaliczyć należy okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok. NSA z 6 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3344/21, Lex nr 3180395). Nie każde zatem okoliczności faktyczne lub dowody, które po wydaniu decyzji i uzyskaniu przez nią przymiotu ostateczności wyszły na jaw, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, a tylko te, które są istotne dla sprawy, to znaczy takie, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie gdyby organ je znał w momencie podejmowania decyzji (por. wyrok NSA z 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 429/06, Lex nr 348005).
W rozpoznawanej sprawie, żądając wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z 15 marca 2010 r., nr 532/10, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2007 r., nr 32/2007, skarżący powołali się na ujawnienie nowej, nieznanej organowi (w dniu wydawania decyzji zwrotowych) okoliczności, co miało uzasadniać weryfikację tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nową okolicznością, zdaniem skarżących, jest bezumowne użytkowanie działki nr [...] (dawniej nr [...]) jako parking samochodowy. Skarżący wskazali, że o tym fakcie dowiedzieli się z pisma Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z 25 maja 2018 r, w którym wyjaśniono skarżącym, m.in. że działka nr [...] jest niezabudowana i nie jest przedmiotem żadnej umowy dzierżawy, zaś w poprzednich latach była częściowo objęta umowami dzierżawy: z 10 marca 1995 r. oraz z 19 kwietnia 1995 r., grunt był użytkowany jako parking samochodowy. Powyższe, według skarżących, pozwala uznać, że cel wywłaszczenia na spornej działce nie został zrealizowany.
Dokonując oceny tej okoliczności w aspekcie pozostałych materiałów dowodowych w sprawie, organy uznały, że okoliczność użytkowania działki [...] (obecnie nr [...]) jako parking jest okolicznością faktyczną, która istniała w dniu wydawania przez Wojewodę decyzji z 15 marca 2010 r. ale okoliczność, że było to bezumowne korzystanie, nie była znana organom. Niemniej jednak okoliczność ta (bezumowne korzystanie) nie ma charakteru "istotnego". A więc takiego, który prowadzić musi do zasadniczej zmiany poglądu na kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy elementy stanu faktycznego.
Ocenę tę skład orzekający w sprawie podziela.
W tym miejscu należy przypomnieć, że w przedmiotowej sprawie było już raz prowadzone postępowanie wznowieniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 13 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1952/14. oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 7 kwietnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 28 listopada 2012 r. odmawiającą (po wznowieniu) uchylenia decyzji Wojewody z 15 marca 2010 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że "Ocena spełnienia przesłanek uniemożliwiających zwrot nieruchomości została dokonana w orzeczeniu Starosty [...] z 17 kwietnia 2007 r. oraz w utrzymującej go w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z 15 marca 2010 r. Organy orzekające w sprawie wyraźnie stwierdziły, że skoro przedmiotowa działka nr [...] (obecnie nr [...]) znajduje się w sąsiedztwie bloków mieszkalnych osiedla "[...]" i na jej części znajduje się ogrodzony parking i trawniki - to wobec powyższego cel wywłaszczenia został zrealizowany w całości zgodnie z decyzją lokalizacyjną Nr 73/75 z 24 kwietnia 1975 r. (budowa osiedla [...] wraz z towarzyszącym budownictwem) i brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości. Także w postępowaniu dotyczącym zwrotu sąsiedniej działki, na które powołują się skarżący, organ administracji uznał, iż na nieruchomości znajdował się parking i trawnik. Nie można więc w żadnym wypadku stwierdzić, że na skutek powołanego postępowania, czy też dokumentów w nim zgromadzonych, doszło do ujawnienia błędu notatki (z 14 marca 2007 r.), a w rezultacie nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W odniesieniu do obu powyżej wskazanych działek gruntu organy ustaliły tą samą okoliczność, tj. iż znajdował się na nich parking i trawnik. (...)"
Powyższa ocena Sądu zawarta w wyroku z 13 lutego 2015 r. potwierdza więc także stanowisko organów obu instancji, że użytkowanie działki [...] (obecnie nr [...]) - jako parking, było znane organom wydającym decyzje zwrotowe. Natomiast podzielić należy jeszcze raz stanowisko organów, że forma tego użytkowania (sposób bezumowny), nie ma istotnego znaczenia dla oceny realizacji celu wywłaszczenia - budowy osiedla wraz z towarzyszącym budownictwem.
Na wzmocnienie argumentacji Minister prawidłowo przywołał stanowisko sądów administracyjnych, prezentowane w postępowaniach zwrotowych, zgodnie z którym "W przypadku, gdy celem wywłaszczenia była budowa tzw. obiektów stanowiących infrastrukturę złożoną, w tym wieloetapową, która jest realizowana przez dłuższy okres czasu, a w związku z tym może podlegać różnym modyfikacjom, orzecznictwo sądowoadministarcyjne od szeregu lat wyraża pogląd, iż budowa tego rodzaju założeń uzasadnia przyjęcie stanowiska, iż poszczególne obiekty, wchodzące w skład takiej złożonej lub wieloletniej infrastruktury technicznej, stanowią jedynie element owej inwestycji. Zwłaszcza zaś w przypadku osiedli mieszkaniowych orzecznictwo uznaje, że są one pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się szczególnymi zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Z tego względu nie można – co do zasady – wykluczyć możliwości by na terenie osiedlowym, w miejscu, które pierwotnie było przeznaczone pod konkretny obiekt, powstał obiekt inny lub by w takim miejscu została pozostawiona przestrzeń mająca charakter rekreacyjny, jeśli takie rozwiązanie było bardziej potrzebne mieszkańcom osiedla (np. wyroki NSA z dnia: 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1186/15 i I OSK 3237/14, 9 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1281/14).
Skoro zatem powołana przez skarżących okoliczność we wniosku o wznowienie postępowania nie mogła stanowić podstawy do wyprowadzenia wniosku o braku realizacji celu wywłaszczenia na działce nr [...] (obecnie [...]) - a przez to także doprowadzić do zwrotu tej nieruchomości, nie mogła być również uznana za okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (z uwagi na brak waloru "istotności w sprawie"). Stwierdzenie tych okoliczności w ramach pierwszej fazy postępowania wznowieniowego (co do przyczyn), obligowało organ do jego zakończenia w sposób determinowany treścią art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. A więc poprzez wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z tego względu, że przyczyna wznowieniowa w rzeczywistości nie zaistniała.
W konsekwencji czego zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 12 kwietnia 2021 r. nie narusza prawa utrzymując w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 16 maja 2019 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, nie są one zasadne.
Wskazać dodatkowo należy, że powołując się na wynik postępowania dotyczącego sąsiadującej działki nr [...], która także zajęta była pod parking i trawnik i Starosta Otwocki uznał, że wystąpiły przesłanki do zwrotu, nie można uzasadniać wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odmowie zwrotu działki sąsiadującej. Ustalenia tamtego postępowania nie są bowiem wiążące w postępowaniu, które obejmuje inny grunt. W każdym z tych postępowań badany jest stan faktyczny tylko w odniesieniu do konkretnej nieruchomości.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło