I SA/Wa 1381/22
PostanowienieWSA w Warszawie2022-11-04
Skład orzekający: Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy podjętą w trybie postępowania skargowego działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy wydaną w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, ponieważ uchwała ta jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem administracyjnym podlegającym kontroli sądowej. W konsekwencji sąd administracyjny odrzuca taką skargę z uwagi na brak właściwości rzeczowej.Stan faktyczny
M. K. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy z 22 marca 2022 r., która uznała jego skargę na działanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej za bezzasadną. Skarżący zarzucił m.in. błędy w ocenie dowodów, stronniczość pracowników GOPS oraz błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących zawiadomień o posiedzeniu Komisji Skarg. Wniósł o uchylenie uchwały i merytoryczne rozpatrzenie jego skargi na działanie GOPS.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 22 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie organu postanawia: odrzucić skargę.
Rada Gminy [...] uchwałą nr [...] z 22 marca 2022 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. - działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559), dalej jako u.s.g., oraz art. 229 pkt 3 k.p.a. - uznała skargę M. K. z 10 grudnia 2021 r. za bezzasadną.
Pismem z 14 kwietnia 2022 r. M. K., zastępowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z 22 marca 2022 r., zarzucając zaskarżonej uchwale:
1. bezzasadne przyjęcie, że przedmiotowa skarga z 10 grudnia 2021 r. jest bezzasadna, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podnoszone w niej zarzuty w zakresie utrudniania skarżącemu uczestnictwa w toczącym się z jego udziałem postępowania oraz stronniczości pracowników GOPS
w S. są uzasadnione,
2. dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny okoliczności sprawy oraz zgromadzonych w aktach sprawy materiałów skutkujących bezzasadnym przyjęciem, że przedmiotowa skarga jest bezzasadna, polegającej w szczególności na pominięciu faktu uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności pracowników GOPS
w S. w przedmiotowej sprawie, które uzasadnione są osobistymi relacjami m.in. M. K. i I. A. (pracownika GOPS w S.), oraz faktem odbywania przez M. K. stażu w Urzędzie Miasta w S. mieszczącym się w tym samym budynku co wskazany GOPS,
3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że:
a) skarżący i jego pełnomocnik zostali w sposób prawidłowy zawiadomieni
o posiedzeniu Komisji Skarg, Wniosków i Petycji w dniu 7 lutego 2022 r. w sytuacji gdy nie doręczono im zawiadomienia,
b) nieobecność skarżącego i jego pełnomocnika na posiedzeniu Komisji może wskazywać na to, że skarżący i jego pełnomocnik mogą traktować złożenie skargi wyłącznie w celu szykany osoby w niej oskarżonej lub jako retorsja za niedopuszczenie pełnomocnika skarżącego w czynnościach przed Zespołem Interdyscyplinarnym.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i merytoryczne rozpatrzenie skargi na sposób działania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.
w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...] oraz zasądzenie na kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżący wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów:
- wydruku wiadomości mailowej z 23 lutego 2022 r. na fakt braku zawiadomienia skarżącego i jego pełnomocnika o posiedzeniu Komisji Skarg, Wniosków i Petycji
z 7 lutego 2022 r.,
- pisma z 08 marca 2022 r. na fakt braku możliwości uczestniczenia skarżącego i jego pełnomocnika w posiedzeniu, na którym podjęta została zaskarżona uchwała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.)
Zgodnie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Podkreślić należy, że w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, się że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. np. wyrok NSA
z 24 listopada 2011 r., sygn. II OSK 1961/11 oraz postanowienia NSA z: 20 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 3694/21; 1 marca 2010 r. sygn. II OSK 478/09; 25 lutego 2009 r. sygn. II OSK 241/09).
W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a., które jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono także innym, niż decyzje i postanowienia, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych i to zarówno w sytuacji, gdy ze skargą do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą w trybie działu VIII k.p.a. występuje osoba inicjująca postępowanie skargowe uregulowane w tymże dziale k.p.a., jak i w sytuacji, gdy ze skargą do sądu administracyjnego występuje pracownik urzędu gminy, którego uchwała podjęta w w/w trybie dotyczy. Uchwała podjęta przez radę gminy (miasta) w trybie postępowania skargowego regulowanego przepisami k.p.a. nie może być w żadnym wypadku kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 u.s.g. Skarga wniesiona w trybie Działu VIII k.p.a., uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które kończy się nie decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy (por postanowienie NSA z 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że złożona przez M. K. skarga nie dotyczy żadnej z form działalności administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. Złożona do Sądu skarga dotyczyła uchwały Rady Gminy [...] stanowiącej odpowiedź organu na skargę M. K. na działanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.. Uchwała organu stanowi zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy i jako czynność materialno-techniczna nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło