I SA/Wa 1664/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-29
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Magdalena Durzyńska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został w całości przeznaczony na budowę domu mieszkalnego, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, mimo że nie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód ze sprzedaży nieruchomości, który został w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe i z tego tytułu nie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Doliczenie tej kwoty przez organy było przedwczesne, ponieważ warunek przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe mógł zostać spełniony w późniejszym terminie, a do tego czasu przychód ten nie stanowił dochodu w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego I. L. na syna. Podstawą odmowy było ustalenie dochodu rodziny, do którego wliczono kwotę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości w 2014 r. Skarżąca zarzuciła, że dochód ten nie powinien być wliczany, ponieważ został w całości przeznaczony na budowę domu mieszkalnego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją [...] z dnia [...] września 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12. 10. 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2015, poz.1659 ze zm.) oraz art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej jako kpa) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016r. odmawiającą przyznania I. L. świadczenia wychowawczego na syna R. L. w kwocie 500, 00 zł miesięcznie od dnia 01. 04. 2016r. do dnia 30. 09. 2017r.
W uzasadnieniu ww decyzji wskazano, że I. L. (dalej jako skarżąca) w trybie art. 13 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 214 dalej jako ustawa) złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie do ukończenia 18 roku życia. Uwzględniając dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt. 19 ustawy oraz dochód uzyskany (art. 2 pkt. 20 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy) organ ustalił dochód rodziny (art. 2 pkt. 4) osiągnięty w roku poprzedzającym okres zasiłkowy tj. z roku 2014 na kwotę [...] zł. Do ww dochodu doliczono kwotę [...] zł uzyskaną przez skarżącą w 2014r. ze zbycia nieruchomości, co w sumie w przeliczeniu na miesięczny dochód dla 3 osobowej rodziny dało [...] zł, a więc na jedną osobę [...] zł. Ustalenie wysokości ww kwoty, jako przekraczającej 800, 00 zł tj. kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy, stanowiło ostatecznie podstawę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
W skardze skierowanej do tut. Sądu I. L. zarzuciła, że dochód ze sprzedaży nieruchomości nie powinien być wliczony do dochodu za 2014r. ponieważ został on w całości przeznaczony na budowę domu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Gdy chodzi o definicję dochodu w art. 2 pkt 1 ustawa odsyła do art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015, poz.114 ze zm.). Przepis ten stanowi, że ilekroć mówimy o dochodzie rozumiemy przez to m. in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Art. 30e ust. 1 ww ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zalicza do przychodów opodatkowanych przychody z odpłatnego ze zbycia nieruchomości.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy do dochodu rodziny za 2014 rok należało zaliczyć dochód osiągnięty ze sprzedaży mieszkania (tak jak przyjęły to organy administracji), czy też mając na uwadze oświadczenie skarżącej, iż środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania zostały w całości przeznaczone na budowę domu, (co stanowi warunek zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym), środków tych nie należy traktować jako dochodu rodziny dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.
W ocenie Sądu, na potrzeby niniejszej sprawy organ niezasadnie przyjął, że dla kwalifikacji tego dochodu bez znaczenia jest wykazane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym (...) zwolnienie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e. "Dochód", o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, to przychód pomniejszony o "należny" podatek dochodowy. W przypadku przeznaczenia przychodu z tego tytułu na cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie - nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości. W przypadku zaś niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww ustawy - podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę (art. 30e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym).
Gdy więc chodzi o podatek dochodowy z ww tytułu, to w sytuacji gdy począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia danej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Nie podlegające opodatkowaniu przychody z tego tytułu nie stanowią zaś dochodu w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy.
Zawarte w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. sformułowanie "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. (...) 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych", należy odczytywać mając na uwadze treść całego przepisu art. 30e ustawy o podatku dochodowym. Wynika z niego brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku przeznaczenia przychodu z tego tytułu na cele mieszkaniowe. Warunek ten zostanie spełniony o ile skarżąca wykaże, że w ciągu dwóch lat od zbycia nieruchomości wszystkie uzyskane z tego tytułu środki przeznaczyła na cele mieszkaniowe. W tym zakresie zasadą jest, że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 lub wykazać dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 (art. 30e ust. 4). W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę (art. 30e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Na datę orzekania w sprawie organy mogły opierać się jedynie na oświadczeniu skarżącej, gdyż okres dwóch lat od sprzedaży i termin rozliczenia wydatków wówczas jeszcze nie minął. Dopiero niewykazanie w rozliczeniu za 2016r. wydatkowania kwoty uzyskanej w 2014r. - na cele mieszkaniowe - będzie skutkowało koniecznością złożenia przez skarżącą stosownych deklaracji podatkowych i uiszczeniem należnego podatku. Przypomnieć przy tym należy, że "dochód", o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, to przychód pomniejszony o "należny" podatek dochodowy jednak pod warunkiem, że podlega on opodatkowaniu. W sytuacji gdy kwota uzyskana z dokonanej w 2014r. sprzedaży nieruchomości w całości zostanie przeznaczona na cele mieszkaniowe i przez to nie będzie podlegała opodatkowaniu - to nie będzie też stanowić dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych; a w konsekwencji i w rozumieniu art. 2 pkt. 1 ustawy. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 681/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 87/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014 r., II SA/Łd 172/14). Niewykazanie przeznaczenia ww środków na cele mieszkaniowe i konieczność uiszczenia podatku dochodowego od kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości będą stanowić podstawę do weryfikacji decyzji organu a w dalszej kolejności do uznania pobieranego za 2016r. świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy.
W tej sytuacji doliczenie kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania w 2014r. do dochodu rodziny skarżącej za ten rok było przedwczesne. W konsekwencji decyzja negatywna w zakresie złożonego wniosku, przy uwzględnieniu dochodu uzyskanego określonego na [...] zł/miesiąc w przeliczeniu na 3-osobową rodzinę, była błędna i naruszała art. 5 ust. 3 ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy w sposób właściwy ustalą dochód rodziny i rozstrzygną sprawę z uwzględnieniem aktualnej sytuacji rodziny skarżącej i art. 7 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło