I SA/Wa 174/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2025 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 listopada 2024 r. nr DO-II.7610.249.2021.KP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii, (powoływany dalej jako: "Minister" lub "organ) postanowieniem z 20 listopada 2024 r., znak: DO-II.7610.249.2021.KP utrzymał w mocy własne postanowienie z 16 września 2024 r., znak: DO-II.7610.249.2021.KR, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego (dalej jako: "Wojewoda") z 14 maja 1991 r., znak GG-IX-7243/109/91, stwierdzającej nabycie, z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...], w obrębie [...] w [...], oznaczonego jako działki o nr: [...] - w części dotyczącej działek nr [...] oraz nr [...] i nr [...]. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wojewoda decyzją z 14 maja 1991 r., działając m.in. na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 3, art. 1 pkt 46 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r., Nr 79, poz. 464 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa z 29 września 1990 r." stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości. Pismem z 18 czerwca 2021 r. A. B. oraz S. B. wystąpili do Ministra z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody w części dotyczącej działek nr [...], nr [...] oraz nr [...] z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Minister postanowieniem z 16 września 2024 r., na podstawie art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), powoływanej dalej jako: "Kpa", odmówił wszczęcia postępowania z wniosku A. B. i S. B., w którego miejsce wstąpiły D. N., H. B. i A. B.2, w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej wskazując, że skarżący nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu. Minister podniósł, że wnioskodawcy nie wykazali jakichkolwiek praw rzeczowych do uwłaszczonej nieruchomości, jak również nie posiadają roszczenia w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość została bowiem nabyta od S. B.2 na rzecz Skarbu Państwa w dniu 19 sierpnia 1978 r., uwłaszczenie nastąpiło na mocy decyzji Wojewody z 14 maja 1991 r., natomiast wniosek o zwrot przedmiotowego gruntu został wniesiony pismami z 29 sierpnia 2019 r. oraz z 12 września 2019 r. Wniosek zwrotowy w dacie zakończenia postępowania uwłaszczeniowego nie był jeszcze wniesiony, wobec czego wnioskodawcy nie posiadali roszczenia w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. Pismem z 24 września 2024 r. A. B., D. N., H. B. i A. B.2, wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem Ministra z 16 września 2024 r. Wnioskodawcy podnieśli, że legitymują się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu jako spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości objętej kwestionowanym orzeczeniem uwłaszczeniowym. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Minister postanowieniem z 20 listopada 2024 r., utrzymał w mocy własne postanowienie z 16 września 2024 r. i wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 Kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do treści art. 28 Kpa tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy ta decyzja. Minister podniósł, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domagają się wnioskodawcy, została wydana w postępowaniu uwłaszczeniowym. Stroną postępowania uwłaszczeniowego jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa lub gminę, jako właściciel gruntu, oraz przedsiębiorstwo państwowe, które jest uwłaszczane lub jego następca prawny. Organ podkreślił, że osoba trzecia może uczestniczyć w tym postępowaniu tylko wówczas, gdy wykaże, iż przysługują jej prawa rzeczowe do gruntu lub też inne prawa oparte na przepisach powszechnie obowiązujących, które uwłaszczenie mogło naruszyć. Natomiast w postępowaniu nieważnościowym zasadą jest, że stronami postępowania są strony biorące udział w postępowaniu zwykłym lub ich następcy prawni. Występują jednakże sytuacje, w których stroną postępowania nieważnościowego jest podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z akt sprawy aktem notarialnym Rep. A.II. 10970/78 z 19 sierpnia 1978 r. działki nr [...] oraz [...] zostały nabyte od S. B.2 na rzecz Skarbu Państwa w celu realizacji inwestycji budowy zakładu wytwórczego wyrobów ze złota i srebra w [...] w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Z analizy akt sprawy oraz zapisów w księdze wieczystej nr [...] wynika, że działki nr [...] oraz nr [...] będące przedmiotem kwestionowanej decyzji uwłaszczeniowej powstały po podziale działki nr [...]. Ponadto, działka nr [...] uległa podziałowi na działkę nr [...] oraz nr [...]. Działce nr [...] odpowiada obecnie część działki nr [...]. Minister podał, że wnioskodawcy są następcami prawnymi byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości - S. B.2, co potwierdza załączona do akt dokumentacja spadkowa. Wskazał, że w niniejszej sprawie podstawy do uznania podmiotu za stronę postępowania nadzorczego należy upatrywać w art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r., zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stawały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, o ile nie naruszało to praw osób trzecich. Oznacza to, że stroną postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego na podstawie ww. przepisu był podmiot reprezentujący Skarb Państwa jako właściciel gruntu oraz przedsiębiorstwo państwowe, które było uwłaszczone lub jego następca prawny, przy czym zgodnie z art. 2 ust. 1 zd. drugie ustawy z 29 września 1990 r., uwłaszczenie państwowych osób prawnych nie mogło naruszać praw osób trzecich. Minister wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że ustanowiona tym przepisem gwarancja ochrony praw tych osób oznacza, że uwłaszczenie nie może ograniczać ich prawa do realizacji w przewidzianych prawem trybach roszczeń zmierzających do odzyskania nieruchomości, jeżeli do nabycia jej przez Skarb Państwa bądź gminę doszło w drodze ekspropriacji. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie daty złożenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości (przed zakończeniem postępowania uwłaszczeniowego, czy po jego zakończeniu). Okoliczność ta bowiem warunkuje, czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony w inicjowaniu postępowania nieważnościowego. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 września 2020 r., sygn. akt II SA/Po 194/20 wynika, że wnioskodawcy pismami z 29 sierpnia 2019 r. oraz z 12 września 2019 r. wystąpili o zwrot działek nr [...] oraz nr [...]. Prezydent Miasta Poznania decyzją z 27 listopada 2019 r., znak ZG-ARZ.5011.28.2019, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 13 stycznia 2020 r., znak SN-III.7515.88.2019.15, umorzył postępowanie zwrotowe jako bezprzedmiotowe, gdyż jak wyjaśniono zgodnie z art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualny t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 65) powoływanej dalej jako: "u.g.n.", roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W niniejszej sprawie, w związku z zaistnieniem przeszkody prawnej określonej w art 229 u.g.n., postępowanie zwrotowe zostało umorzone. Minister podkreślił, że wniosek zwrotowy zgłoszono po 28 latach od wydania przez Wojewodę decyzji uwłaszczeniowej z 14 maja 1991 r. Natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 14 maja 1991 r., wpłynął do organu 29 czerwca 2021 r., a w tej dacie roszczenie o zwrot nieruchomości oparte na art. 136 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 229 u.g.n. skarżącym już nie przysługiwało. Minister stwierdził, że skoro skarżącym nie przysługiwał do nieruchomości jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy, ani roszczenie o jej zwrot, to nie legitymują się oni statusem strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 14 maja 1991 r. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej mającej za przedmiot wywłaszczoną w przeszłości nieruchomość nie wpłynęłoby na ukształtowanie ich sytuacji prawnej w zakresie przysługujących im do niej praw. Zdaniem Ministra, prawidłowo ocenił organ pierwszej instancji, że postępowanie zwrotowe zostało zakończone decyzją mającą walor ostateczny, która w dacie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej pozostawała w obrocie prawnym. Tak więc skarżący legitymowali się jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym. Minister zaznaczył, że nie ma znaczenia, że decyzja Wojewody Wielkopolskiego z 13 stycznia 2020 r., znak: SN-III.7515.1.88.2019.15 w sprawie umorzenia postępowania zwrotowego została zaskarżona do sądu administracyjnego. Ww. decyzja stała się ostateczna z chwilą jej wydania. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Ponadto, sama hipotetyczna tylko możliwość uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji organu nie może stanowić podstawy do przyznania skarżącym w niniejszym postępowaniu interesu prawnego. Minister podtrzymał swoje ustalenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu z 16 września 2024 r. Wskazał, że brak aktualnego interesu prawnego w momencie złożenia wniosku nieważnościowego i w dacie wydania postanowienia z art. 61a Kpa eliminuje możliwość skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego przeciwko decyzji będącej podstawą nabycia użytkowania wieczystego. W ocenie Ministra, przedstawione przez wnioskodawców wyjaśnienia i dokumenty nie wskazują na istnienie po ich stronie interesu prawnego, bowiem nie wykazali jakichkolwiek praw rzeczowych do nieruchomości uwłaszczonej decyzją Wojewody z 14 maja 1991 r. Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra z 16 września 2024 r., nie zostały podniesione żadne nowe fakty lub dowody. Tym samym Minister stwierdził, że nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z uwagi na brak przymiotu strony po stronie wnioskodawców. Skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z 20 listopada 2024 r., wnieśli A. B., H. B., A. B.2 i D. N. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili : 1) naruszenie art. 28 Kpa w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami poprzez błędne uznanie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy sprawa dotyczy interesu prawnego stron, 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 Kpa oraz art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w sytuacji gdy organ prowadzący postępowanie mógł i powinien to uczynić, 3) naruszenie art. 61a Kpa poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii z 20 listopada 2024 r., oraz uchylenie postanowienia z 16 września 2024 r. Ponadto, wnieśli o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli zarzuty skargi i podali argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższy zakres kognicji sądów administracyjnych, należało stwierdzić, że skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z 20 listopada 2024 r., znak: DO-II.7610.249.2021.KP utrzymujące w mocy postanowienie własne z 16 września 2024 r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z 14 maja 1991 r., stwierdzającej nabycie, z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...], w obrębie [...] w [...], oznaczonego jako działki o nr: [...] - w części dotyczącej działek nr [...] oraz nr [...] i nr [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 Kpa. zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten znajdzie zastosowanie w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji (o ile nie są one wszczynane z urzędu) w związku z art. 157 § 2 Kpa. który przewiduje możliwość inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony. Stroną postępowania administracyjnego, w myśl art. 28 Kpa. jest natomiast każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest zaś strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2241/10, LEX nr 1138119 i z 23 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 373/07, LEX nr 485360). Stroną tego postępowania może zatem być również podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. do bycia stroną postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się przy tym, że istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W kwestii istoty interesu prawnego wiele razy wypowiadano się w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie wskazując, że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, natomiast jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10, LEX nr 1121192). Zaznaczyć należy, że wykazanie istnienia tego interesu prawnego obciąża jednak wnioskodawcę. W niniejszej sprawie decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Stroną postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego na podstawie art. 2 ustawy z 29 września 1990 r., obok Skarbu Państwa i osoby prawnej legitymującej się w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu tego gruntu, może być zatem także podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości podlegającej uwłaszczeniu. Przyjąć również należy, że choć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest odrębnym postępowaniem od postępowania głównego (uwłaszczeniowego), to również w tym nadzwyczajnym postępowaniu podmiot domagający się stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wykazać się musi prawem do gruntu, by można było go uznać za podmiot legitymowany do złożenia takiego wniosku. Tymczasem, jak słusznie zauważył Minister, skarżący nie wykazali, by decyzja uwłaszczeniowa z 14 maja 1991 r. naruszała ich prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy aktem notarialnym Rep. A.II. 10970/78 z 19 sierpnia 1978 r. działki nr [...] oraz [...] zostały nabyte od S. B.2 na rzecz Skarbu Państwa w celu realizacji inwestycji budowy zakładu wytwórczego wyrobów ze złota i srebra w [...] w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Z analizy akt sprawy oraz zapisów w księdze wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym inna osoba prawna. Skarżącym nie przysługuje zatem tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości, nie są także użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że ustanowiona przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. gwarancja ochrony praw osób trzecich oznacza, że uwłaszczenie nie może ograniczać ich prawa do realizacji w przewidzianych prawem trybach roszczeń zmierzających do odzyskania nieruchomości, jeżeli do nabycia jej przez Skarb Państwa bądź gminę doszło w drodze wywłaszczenia. Jeśli zatem byli właściciele nieruchomości (ich następcy prawni) zgłosili swoje roszczenia do gruntu przed zakończeniem postępowania uwłaszczeniowego, to jako osoby trzecie mają interes prawny kreujący ich przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa w takim postępowaniu, a tym samym w postępowaniu nadzwyczajnym. Jednak odmiennie przedstawia się ocena ich statusu w sytuacji, gdy wniosek o zwrot nieruchomości złożono po wydaniu decyzji potwierdzającej zmianę przynależnego państwowej osobie prawnej do tej nieruchomości prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego, a przy tym przed zgłoszeniem żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie tej decyzji, wniosek ten został rozpoznany negatywnie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2368/15). Jak wynika z akt sprawy następcy prawni byłego właściciela nieruchomości nie zgłosili swoich roszczeń do gruntu przed zakończeniem postępowania uwłaszczeniowego, które zakończyło się decyzją Wojewody z 14 maja 1991 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 września 2020 r., sygn. akt II SA/Po 194/20 wynika, że wnioskodawcy pismami z 29 sierpnia 2019 r. oraz z 12 września 2019 r. wystąpili o zwrot działek nr [...] oraz nr [...]. Wniosek zwrotowy został rozpoznany decyzją Prezydenta Miasta Poznania decyzją z 27 listopada 2019 r., znak ZG-ARZ.5011.28.2019, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 13 stycznia 2020 r., znak SN-III.7515.88.2019.15, którą umorzono postępowanie zwrotowe z wniosku skarżących jako bezprzedmiotowe, gdyż zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie u.g.n., (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 14 maja 1991 r., wpłynął do organu w dniu 29 czerwca 2021 r., a w tej dacie roszczenie oparte na art. 136 ust. 3 u.g.n. (roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości) w zw. z art. 229 u.g.n. skarżącym już nie przysługiwało. W związku z zaistnieniem przeszkody prawnej określonej w art. 229 u.g.n. postępowanie zwrotowe zostało umorzone przez organy. W ocenie Sądu, prawidłowo Minister stwierdził, że skoro skarżącym nie przysługiwał do nieruchomości jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy, ani roszczenie o jej zwrot, to nie legitymują się oni statusem strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody z 14 maja 1991 r. Istotne w sprawie jest to, że postępowanie zwrotowe zostało zakończone decyzją mającą walor ostateczny, która w dacie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej pozostawała w obrocie prawnym. Bez znaczenia jest dla sprawy, że decyzja Wojewody Wielkopolskiego z 13 stycznia 2020 r., znak: SN-III.7515.1.88.2019.15 w przedmiocie umorzenia postępowania zwrotowego została zaskarżona do sądu administracyjnego. Sama hipotetyczna tylko możliwość uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji organu nie może stanowić podstawy do przyznania skarżącym w niniejszym postępowaniu interesu prawnego (wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 543/18). Ponadto zauważyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 4 września 2020 r., sygn. akt II SA/Po 194/20 oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 13 stycznia 2020 r., znak: SN-III.7515.1.88.2019.15 podzielając stanowisko organów, że umorzenie postępowania zwrotowego było prawidłowe. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego brak aktualnego interesu prawnego w momencie złożenia wniosku nieważnościowego i w dacie wydania postanowienia z art. 61 a Kpa. (na skutek uprzedniego wygaśnięcia lub skonsumowania roszczenia poprzez wydanie decyzji negatywnej dla strony domagającej się realizacji roszczenia) eliminuje możliwość skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego przeciwko decyzji będącej podstawą nabycia użytkowania wieczystego (por. np. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 841/15; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1741/15; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2368/15). Jak słusznie wskazał organ, legitymacji do bycia stroną niniejszego postępowania skarżący nie mogą wywodzić z faktu złożenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości skoro w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 14 maja 1991 r. skarżącym roszczenie oparte na art. 136 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 229 u.g.n. już nie przysługiwało. Natomiast tylko wykazanie interesu prawnego, aktualnego i wynikającego z przepisów prawa materialnego byłoby podstawą do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji. Źródłem interesu prawnego skarżących w kwestionowaniu decyzji uwłaszczeniowej nie może być również fakt bycia spadkobiercami byłego właściciela nieruchomości objętej kwestionowanym orzeczeniem uwłaszczeniowym. Konkludując wskazać należy, że skoro skarżący nie wykazali zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego, by w dacie uwłaszczenia, czy też obecnie posiadali jakiekolwiek udokumentowane prawo rzeczowe do uwłaszczonej nieruchomości (nie przedstawili żadnego aktu lub decyzji na prawo takie wskazującej) to prawidłowo organ uznał, że skarżący nie wykazali się interesem prawnym w kwestionowaniu w trybie nadzorczym decyzji uwłaszczeniowej z 14 maja 1991 r. Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 28 w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 29 września 1990 r. oraz art. 61a § 1 Kpa. Sąd nie dopatrzył się również w rozpatrywanej sprawie naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 Kpa., które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie była prawidłowa, co nie potwierdza też zarzutu naruszenia przepisu art. 80 Kpa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.