I SA/Wa 1845/16

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze złożeniem zażalenia na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. I SA/Wa 1845/15 (odrzucającego zażalenie X S.) oraz z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1845/15 (odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia skargi) skarżący A. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wskazał we wniosku, że prowadzi [...] gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi małżonka, dwóch synów (z czego jeden pozostaje niepełnoletni) oraz wnuczka. Wnioskodawca zamieszkuje w domu o pow. [...] m² wraz z [...] niewymienionymi we wniosku osobami. Posiada działkę o pow. [...] ha, która pozostaje wydzierżawiona, utrzymując się z emerytury ([...] zł) oraz wynagrodzenia za pracę małżonki w wysokości [...] zł. Dorosły syn, jak wynika z wniosku, pozostaje bezrobotny, stąd nie może uzyskiwać dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2017 r. wnioskodawca został zobowiązany w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało uznane za niewystarczające do oceny jego aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie: 1. informacji, czy wnioskodawca pozostaje zatrudniony, prowadzi działalność zawodową lub pełni jakiekolwiek funkcje, z którymi łączy się uzyskiwanie dochodów, 2. informacji, czy Y. S. prowadzi działalność zawodową (gospodarczą) lub pełni jakiekolwiek funkcje, z którymi łączy się uzyskiwanie dochodów, 3. informacji o osobach wspólnie ze skarżącym zamieszkujących ([...] osób) i zasadach wyodrębnienia z tej grupy wskazanych we wniosku członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (5 osób), 4. informacji o przyczynach objęcia utrzymaniem wnuczki z pominięciem obowiązków wykonywanych w tym zakresie przez jej matkę, 5. kopii składanych przez X. S. deklaracji podatkowych z ostatnich dwóch lat, 6. kopii dokumentu poświadczającego wysokość otrzymywanego przez X. S. wynagrodzenia, 7. zaświadczenia o zarejestrowaniu jako bezrobotnego Y. S., 8. wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę i syna rachunków bankowych, lokat i innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, 9. kopii dokumentów (rachunków, faktur, przelewów) potwierdzających ponoszenie wydatków na utrzymanie w wysokości szczegółowo określonej w formularzu PPF, 10. informacji o posiadanych pojazdach zarejestrowanych na wnioskodawcę lub członka jego rodziny, z która wspólnie zamieszkuje z podaniem marki i daty produkcji W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. (k. 70), wskazał, że nie jest w stanie "sprostać", jak to określił, skierowanemu do niego wezwaniu. Podał, że w postępowaniu prowadzonym pod sygn. VII SA/Wa 2614/16 dostarczył żądane informacje, niemniej nie okazały się one wystarczające, albowiem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony. Powyższe oświadczenie wnioskodawca uzupełnił prośbą o wskazanie numeru konta oraz kwoty przekazu, celem, jak można zakładać, uiszczenia wymaganych kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowane uznać trzeba zapatrywanie, zgodnie z którym ocena zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy opiera się na zobiektywizowanych kryteriach oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, wobec czego zainteresowany, formułując żądanie przyznania prawa pomocy, w celu jego poparcia jest zobowiązany przedstawić pełną informację o swojej sytuacji materialnej w sposób wskazany w formularzu PPF, a gdyby to okazało się niewystarczające, stosownie do art. 255 p.p.s.a., przedłożyć dodatkowe dokumenty i złożyć wyjaśnienia. Niespełnienie powyższego zobowiązania poprzez odstąpienie od przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień albo przedstawienie ich w sposób niepełny i wybiórczy uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej zainteresowanego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. II OZ 1324/15). Odstąpienie od przedstawienia na wezwanie sądu określonych dokumentów i złożenia potrzebnych wyjaśnień z tego względu powoduje, że strona powinna się liczyć się z tym, iż sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 286/16; postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. I OZ 1083/13; postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r. sygn. II OZ 400/13). W rozpoznawanej sprawie należy mieć na uwadze, że wnioskodawca został wezwany do przedstawienia szczegółowo wymienionych dokumentów celem uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej, jak również wyjaśnienia szeregu nieścisłości, które powstały po analizie złożonego oświadczenia. Odnosiły się one do zagadnień, które przybierały charakter zasadniczy, albowiem dotyczyły rozważenia tego, czy sytuacja osobista i majątkowa przedstawiona we wniosku rzeczywiście dowodzi nikłych możliwości płatniczych wnioskodawcy, a tego nie dało się zweryfikować bez ustalenia z kim skarżący zamieszkuje, jakie osoby tworzą wspólne gospodarstwo domowe, a wreszcie, czy osoby te uzyskują wyłącznie takie dochody, jakie zostały podane w formularzu. Dotyczyło to w szczególności osoby pełnoletniego syna wnioskodawcy, którego sytuacji finansowo-zawodowej nie dało się zamknąć prostą konkluzją, iż nie uzyskuje on jakichkolwiek dochodów, albowiem posiada status osoby bezrobotnej. Odrębną kwestią pozostawała sprawa zgromadzonych przez wymienione osoby oszczędności, ponieważ wątpliwości budziło wskazanie, że wszyscy członkowie rodziny wnioskodawcy, jak i on sam nie posiadają jakichkolwiek zgromadzonych środków pieniężnych. Uwzględniając treść informacji, których dotyczyło wezwanie i ich znaczenie dla rozpoznania wniosku, zaniechanie zastosowania się do wezwania oznacza w sposób niewątpliwy, że wnioskodawca z własnej woli odstąpił od potwierdzenia sformułowanego we wniosku oświadczenia, którego zasadniczym elementem było twierdzenie, iż żądanie przyznania prawa pomocy jest spowodowane nieposiadaniem jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Powyższego zaniechania nie da się sanować poprzez rozważenie dokumentów złożonych przez wnioskodawcę w postępowaniu sądowym prowadzonym pod sygn. VII SA/Wa 2614/16 chociażby z tego podstawowego powodu, iż w postępowaniu tym skarżący również odstąpił od przedłożenia części dokumentów, do których został wezwany a jego fragmentaryczne wyjaśnienia zostały uznane za niewiarygodne. Dotyczyło to w szczególności nieustosunkowania się do faktu, że z dostępnych internetowo informacji ma wynikać prowadzenie przez Y. S. (syna skarżącego) nieujawnionej działalności gospodarczej. Przeprowadzenie rzetelnej i niebudzącej wątpliwości oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego – analogicznie jak w niniejszej sprawie – nie było również możliwe z powodu braku przedłożenia wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, lokat i innych instrumentów finansowych. Oświadczenie, zgodnie z którym skarżący wskazuje, iż odstępuje od przedstawienia żądanych od niego dokumentów, jak również wnosi o podanie numeru konta Sądu ze względu na swoją treść nie mogło zostać uznane za równoważne złożeniu oświadczenia procesowego o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy, niemniej decydowało z podanych wyżej przyczyn o nieuwzględnieniu złożonego wniosku jako pozbawionego usprawiedliwionych podstaw. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.