I SA/Wa 1908/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi C. G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. nr [...]Minister Skarbu Państwa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Minister podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia C. G. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości M., powiat [...], dawne województwo [...], obecnie Ukraina. Przedmiotową decyzję doręczono stronie w dniu 24 kwietnia 2013r. w trybie art. 43 k.p.a. Od powyższej decyzji nie wniesiono odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna. Pismem z dnia 28 maja 2013r. C. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...], jednocześnie składając odwołanie od tej decyzji. Minister stwierdził, że z brzmienia art. 58 par. 1 i 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną określone w nim przesłanki. W szczególności przywrócenie takie jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo wskazał, że jako kryterium braku winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zdaniem organu możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie zaś terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Minister wskazał, że do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar. Organ II instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 28 maja 2013r. (data nadania w urzędzie pocztowym) podnosząc, że uchybienie terminowi było spowodowane pogorszeniem się jej stanu zdrowia i brakiem świadomości dokonania tej czynności. Minister zaznaczył, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił jednak w żaden sposób, że pogorszenie się stanu zdrowia miało miejsce jedynie w okresie skutecznego wniesienia odwołania i czy było tego rodzaju, że uniemożliwiało mu działanie, a ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie ocenić przedstawione przez nią okoliczności w świetle przesłanek z art. 58 par. 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminowi przez stronę. Ponadto Minister wskazał, że sama okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu z uwagi na to, że nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że kodeks postępowania administracyjnego nie precyzuje ani formy, ani też zawartości merytorycznej odwołania. Wystarczy, że z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W związku z powyższym nie jest okolicznością wyłączającą winę fakt podjęcia czynności zmierzających do zgromadzenia dokumentów istotnych w sprawie. Dokumenty takie mogłyby bowiem zostać dołączone do akt sprawy w toku postępowania odwoławczego. Minister zauważył również, że wskazanie jako przyczynę uchybienia terminu podeszłego wieku, problemów z poruszaniem się i wykonywaniem podstawowych czynności życia codziennego, nie posiadania własnego środka transportu oraz oddalonego o kilka kilometrów urzędu pocztowego nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu, nie jest bowiem równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej i nadania pisma na poczcie przez osobę trzecią-członka rodziny lub sąsiada. Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł C. G. zarzucając mu naruszenie art. 7, 8, 9, 77, 58 i art. 78 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne i wysoce krzywdzące dla skarżącego, który dołożył wszelkiej staranności aby złożyć odwołanie w zakreślonym terminie. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowa przesyłka została doręczona jego żonie D. G., która przekazała mu ją ze względu na zły stan zdrowia w ostatnim tygodniu do złożenia odwołania. W tymże okresie stan zdrowia skarżącego uległ znacznemu pogorszeniu. Skarżący podniósł, że ze względu na schorzenia o nawracającym charakterze jest pod stałą opieką lekarzy m.in. laryngologa, urologa, lekarza rodzinnego, niekiedy znajduje się w niedyspozycji zdrowotnej, ma duszności, zawroty głowy, problemy z nadciśnieniem, a ze względu na wiek z pamięcią. Zarówno skarżący jak i jego żona nie dysponują środkiem transportu, a jego żona cierpi na schorzenia związane z biodrami, chodzi o kuli, ma problemy z krążeniem, ma nadciśnienie tętnicze. Skarżący podał, że najbliższy urząd pocztowy znajduje się w odległości kilku kilometrów, która to odległość przy jego stanie zdrowia w przedmiotowym okresie była nie do pokonania. Poprawa stanu zdrowia skarżącego nastąpiła dopiero w dniu 28 maja 2013r. i wówczas niezwłocznie złożył on wniosek o przywrócenie terminu. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący załączył do skargi karty informacyjne leczenia szpitalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2014r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Dokonując kontroli legalności postanowienia Ministra Skarbu Państwa odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego dla dokonania danej czynności. W prośbie o przywrócenie terminu zainteresowany powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok NSA z 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). Organ podniósł, iż jako przyczynę niezachowania terminu do wniesienia odwołania skarżący wskazał pogorszenie się stan zdrowia wynikające z choroby i brak świadomości dokonania tej czynności. Należy zauważyć, że skarżący do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie załączył żadnej dokumentacji lekarskiej dotyczącej jego stanu zdrowia. Uczynił to dopiero poprzez załączenie do skargi skierowania do poradni [...] z dnia 7 stycznia 2013r., karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 12 lipca 2013r., kartę leczenia szpitalnego w okresie od 19 lutego 2013r.do 21 lutego 2013r., od 13 grudnia 2011r. do 21 grudnia 2011r., od 26 marca 2004r. do 15 kwietnia 2004r., wynik badania [...] z dnia 4 lutego 2013r., kartę leczenia szpitalnego w okresie od 8 grudnia 2003r do 6 stycznia 2004r. Odnosząc się do twierdzeń strony wyjaśnić należy, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r. II GSK 744/10, postanowienie SN z 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/08 oraz z dnia SN z 29 maja 2007 r., II UZ 9/07, wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 144/09, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, wyrok NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, wyrok NSA z 5 września 2002 r., I SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z 11 marca 1998 r., I SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1366/09, wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 1441/07, wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto tu podkreślić, że zaburzenia, na które powołuje się skarżący, mają charakter przewlekły, ale nie uniemożliwiający jego funkcjonowanie i podejmowanie czynności związanych z zaspokajaniem potrzeb dnia codziennego. Innymi słowy, zaświadczenia przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodobniają nagłego, nieprzewidzianego pogorszenia stanu zdrowia strony w dniu upływu terminu do złożenia odwołania. Nie pochodzą one z okresu, na który wskazuje skarżący w skardze, a więc z kwietnia i maja 2013r. Należy dodać, że nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Sąd nie neguje problemów zdrowotnych skarżącego, jednakże jak wskazano wyżej nie wykazał on by choroby, na które niewątpliwie cierpi uniemożliwiały mu zachowanie terminu do wniesienia odwołania . Skarżący nie wykazał również by stan jego zdrowia uniemożliwiał skorzystanie z pomocy osób trzecich. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.