I SA/Wa 209/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę nieodpłatnie własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr[...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską W. prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], oznaczonej ewidencyjnie numerem działki [...] w obrębie[...] . W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej komunalizacji działki nr [...](na skutek uchylenia poprzedniego rozstrzygnięcia organu I instancji w tej sprawie decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] lutego 2010 r. nr[...]). Wojewoda [...]powołując się na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, podjętą z urzędu decyzją z [...] listopada 2010 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską W. prawa własności w/w nieruchomości. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z [...] czerwca 1970 r. nr [...] – Zakładom[...] " z W. (poprzednikowi prawnemu przedsiębiorstwa państwowego o tej samej nazwie) została przekazana w użytkowanie państwowa parcela nr [...] stanowiąca w dniu 27 maja 1990 r. przeważająca cześć istniejącej w tym dniu spornej działki nr[...] . Fakt zaś legitymowania się przez przedsiębiorstwo tytułem prawnym uzyskanym w obowiązującej formie wyłącza zdaniem Wojewody sporne mienie z komunalizacji. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Gmina W. podnosząc, iż skoro działka nr [...] ma większa powierzchnię od działki nr[...], która weszła w skład działki nr [...], to odmowie komunalizacji powinna podlegać tylko część stanowiąca różnicę ich powierzchni, a nie cała działka nr [...]. Rozpatrując odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podniosła, iż w niniejszej sprawie jest poza sporem i wynika z zebranego materiału dowodowego, że w skład spornej państwowej działki nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. wchodziło mienie stanowiące wcześniej działkę nr [...] nie należącą do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego lecz do przedsiębiorstwa państwowego "M." z W (różnica powierzchni objętej zarządem działki nr [...] mającej [...] m2 w porównaniu z powierzchnią działki nr [...] o powierzchni [...]m2 wynosi [...] m2). Komisja podkreśliła, że "powierzchnia (jej wymiar) skomunalizowanej nieruchomości nie jest ustalona w toku postępowania komunalizacyjnego, gdyż zmiany w ewidencji gruntów i księdze wieczystej należą do odrębnego postępowania (sądowego)" - wyrok NSA z 19 lipca 1991 r. – I SA 559/91. Zdaniem Komisji w postępowaniu komunalizacyjnym decydujące znacznie ma oznaczenie ewidencyjne mienia. Ponadto decyzje komunalizacyjne mają charakter deklaratoryjny, w związku z czym organy orzekające mogą wyłącznie albo stwierdzić albo odmówić stwierdzenia nabycia istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. konkretnej i opisanej w ewidencji gruntów nieruchomości przez właściwą gminę. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego nie można by obecnie ani podzielić przez jakikolwiek organ i to z mocą wsteczną, istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomości czego domaga się odwołujący, ani także oceniać czy tym bardziej zmieniać wymiarów powierzchni poszczególnych składników mienia nieruchomego ujętych w dniu 27 maja 1990 r. w ewidencji gruntów. Komisja uznała, że skoro w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w sposób udokumentowany wykazano, że sporna działka nie stanowiła 27 maja 1990 r. mienia należącego do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w całości i jednocześnie nie można jej z mocą wsteczną obecnie skutecznie podzielić ani też ustanowić współwłasności, to kwestionowana decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa. Komisja wskazała, że w podobnym sporze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 marca 2011 r. I SA/Wa 2500/10 skargę Prezydenta Miasta W. oddalił. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina W. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. poprzez jego błędną wykładnię. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca nie kwestionuje faktu, że działka nr [...]o pow. [...]ha została decyzją z [...] czerwca 1970 r. przekazana w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu. Istotnym natomiast jest fakt, że granice tej działki nie odpowiadają granicom działki nr [...]. Skarżąca wskazała, że w skład działki nr [...] weszła działka nr [...]oraz część działek nr [...] i[...]. Skarżąca podniosła, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. nie wyłącza z komunalizacji części nieruchomości o ile są spełnione przesłanki nabycia z mocy prawa własności takiej części nieruchomości. Skarżąca powołała się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 26 kwietnia 2005 r. I SA/Wa 321/04, z 28 marca 2006 r. I SA/Wa 1193/05, z 21 czerwca 2006 r. I SA/Wa 102/06 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2009 r. I OSK 755/08. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2012 r. skarżąca wniosła o uchylenie również decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach procesowych kryteriów skargę należy uznać za zasadną. Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazują, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły należycie istotnych okoliczności sprawy, czym naruszyły przepis art. 7 i 77 kpa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191). Dla treści tego przepisu istotne jest jedynie, czy mienie mające podlegać komunalizacji stanowi własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w dniu wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r. do podmiotów wyszczególnionych w ustępie 1 art. 5 ustawy. Zaznaczyć przy tym należy, że przepisy nie zawierają żadnych ograniczeń co do komunalizacji w stosunku do części nieruchomości. Słusznie więc zarzuca skarżąca gmina, że przepis art. 5 ust. 1 powołanej ustawy nie wyłącza komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile spełnione są przesłanki nabycia z mocy prawa tylko w tej części. Jest to stanowisko utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA 523/03, z 26 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA 2453/03, z 26 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 48/08, wyroki NSA z 19 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 262/06, z 20 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 1352/06 oraz wyroki powołane w skardze). Podkreślić należy, że przedmiotem komunalizacji na podstawie ustawy z 10 maja 1990 r. jest mienie tj. własność i inne prawa majątkowe, co oznacza, że przedmiotem komunalizacji nie są nieruchomości lecz przysługujące Skarbowi Państwa prawo własności nieruchomości. Bez znaczenia jest więc okoliczność jak to mienie w przypadku gdy jest nim nieruchomość zostało wyodrębnione i nazwane geodezyjnie (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 755/08). Dla komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny mienia istniejący w dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. Decyzja Wojewody potwierdzająca przejście własności mienia na gminę wyraźnie musi wskazywać, że komunalizacji podlega część nieruchomości w granicach oznaczonych na kopii mapy ewidencyjnej, oczywiście pod warunkiem, że spełnione zostały przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. (por. wyrok NSA z 20 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 523/06). W rozpoznawanej sprawie powodem odmowy komunalizacji działki nr [...] o pow. [...] ha był fakt, iż działka ta nie należała w dacie 27 maja 1990 r. w całości do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, ponieważ część tej działki o pow. [...] ha została decyzja z [...] czerwca 1970 r. przekazana w użytkowanie przedsiębiorstwa państwowego "M." w W., co stanowi w ocenie organów negatywna przesłankę komunalizacji. Jak wynika z ustaleń organów przedmiotem decyzji z [...] czerwca 1970 r. była działka nr [...] o pow. [...] ha, która weszła w skład istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. spornej działki nr[...] . Błędne jest stanowisko organów, że przekazanie części nieruchomości w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu wyklucza komunalizację pozostałej części nieprzekazanej w użytkowanie. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] winien więc zbadać, czy jakakolwiek cześć przedmiotowej działki spełniła przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., bowiem wskazywały one stan prawny nieruchomości i tym samym stanowiły o możliwości wydania decyzji komunalizacyjnej. Organy przesłanek tych nie badały, skupiając się na fakcie, iż "przeważająca" część przedmiotowej nieruchomości została przekazana w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu, co oczywiście wyklucza w tej części komunalizację. Jednakże brak badania przesłanek ustawowych w odniesieniu do pozostałej części przedmiotowej nieruchomości narusza prawo materialne - art. 5 ustawy z 10 maja 1990 r., a także art. 7, 77 i 107 § 3 kpa i stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, jaki i decyzji ją poprzedzającej. Dodać należy, że Sąd w niniejszym składzie nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2500/10 – powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 i 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.