I SA/Wa 2246/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-21
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Maria Tarnowska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest właściwym organem do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 160 Kpa w sytuacji, gdy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej została wydana po 1 września 2004 r.?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo zwrócił wniosek o przyznanie odszkodowania, ponieważ zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, a także orzecznictwem Sądu Najwyższego, w sprawach, w których decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej została wydana po 1 września 2004 r., właściwym trybem dochodzenia roszczeń jest droga sądowa przed sądem powszechnym, a nie postępowanie administracyjne.Stan faktyczny
W dniu 9 sierpnia 2010 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynął wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 160 Kpa w związku z wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody z 1992 r. Minister zwrócił wniosek, wskazując, że właściwym organem jest sąd powszechny. Wnioskodawcy złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając błędną wykładnię przepisów przez Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. S., R. S., J. A., K. A. i L. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku T. S., R. S., K. A., L. K. oraz J. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] o zwrocie podania T. S., R. S., K. A., L. K. oraz J. A. o przyznanie odszkodowania w związku z wydaniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia [...] października 2099 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
W dniu 9 sierpnia 2010 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynął wniosek T. S., R. S., K. A., L. K. oraz J. A. o przyznanie na podstawie art. 160 § 1 i § 4 Kpa, odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł w związku z wydaniem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r., nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Miasto N. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obręb [...], jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], zwrócił wniosek nadawcy wyjaśniając, iż w tej sprawie właściwy do orzekania jest sąd powszechny.
Od powyższego postanowienia T. S., R. S., K. A., L. K. oraz J. A. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, We wniosku odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów art. 66 § 3 Kpa w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) w zw. z art. 160 Kpa.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, przepis art. 160 Kpa został uchylony z dniem 1 września 2004 r. Od tego dnia, do stanów i zdarzeń powstałych po 1 września 2004 r. stosuje się art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że właściwym trybem do dochodzenia roszczeń z tytułu szkody powstałej na skutek wydania decyzji z naruszeniem prawa lub stwierdzenia nieważności takiej decyzji jest tryb sądowy. Brzmienie powyższych przepisów potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 21 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1356/05, wyjaśnił, iż administracyjny tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych stosuje się jedynie w tych sprawach, w których decyzja nieważnościowa stała się ostateczna przed dniem 1 września 2004 r. Natomiast wydanie w tym trybie decyzji po tej dacie skutkuje objęciem wniosku o odszkodowanie regulacją art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego, zatem jego rozpoznanie następuje wyłącznie przed sądem powszechnym. Powyższe stwierdzono także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 615/08.
Minister zauważył, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1200/08, w którym stwierdzono, że istotny dla zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej moment powstania szkody musi wiązać się ze skutkiem materialnym w postaci uszczerbku w majątku osoby poszkodowanej. Przyczyną takiego uszczerbku (źródłem szkody) może być akt normatywny lub orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna - wadliwa (bezprawna) decyzja organu administracji publicznej, o której mowa w art. 160 § 1 Kpa. Decyzją taką nie jest decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ponieważ ta decyzja nie ma cechy bezprawności, i z jej wydaniem nie wiąże się żaden uszczerbek w dobrach prawnie chronionych skarżących. Wnioskodawca poparł powyższym orzeczeniem twierdzenie, że decydujące znaczenie powinna mieć data uprawomocnienia się decyzji wydanej niezgodnie z prawem, czyli data uprawomocnienia decyzji Wojewody [...] (przed 1 września 2004 r.), a nie decyzji stwierdzającej jej nieważność.
Odnosząc się do uwag zaprezentowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że aktualna linia orzecznicza wyznaczona przez Sąd Najwyższy wskazuje na niezasadność przedstawionej przez wnioskodawcę argumentacji. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt III CZP 101/08, wykazał, iż dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o odszkodowanie za szkodę poniesioną na skutek wydania przed dniem 1 września 2004 r. decyzji administracyjnej, której nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją administracyjną po tym dniu. W uchwale wyjaśniono, że w powyższym przedmiocie prezentowane są w doktrynie i orzecznictwie dwa przeciwstawne stanowiska, których źródło stanowi spór dotyczący wykładni art. 160 Kpa. W uchwale dokonano jednak rozstrzygnięcia niniejszego zagadnienia. Podkreślono, że chociaż na gruncie roszczeń odszkodowawczych dochodzonych na podstawie art. 160 Kpa źródłem szkody jest wydanie wadliwej decyzji administracyjnej, to dopiero uprawomocnienie się decyzji nadzorczej jest tym zdarzeniem, które powoduje możliwość żądania naprawienia szkody. Dopiero od chwili uprawomocnienia się decyzji nadzorczej powstaje możliwość dochodzenia roszczenia odszkodowawczego, natomiast bez wystąpienia tego zdarzenia prawnego w ogóle nie powstaje możliwość uruchomienia jakiegokolwiek trybu postępowania. Podobne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 listopada 2008 r, sygn. akt V CSK 204/08, zgodnie z którym przepis art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego stosuje się do szkód wyrządzonych decyzjami administracyjnymi, których niezgodność z prawem została stwierdzona decyzją ostateczną wydaną po 31 sierpnia 2004 r.
Mając na względzie powyższe, a także przepis art. 66 § 3 Kpa, stanowiący, iż jeśli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu, Minister uznał, że przepis ten nie daje organowi administracji publicznej możliwości orzekania o kwestiach poddanych kognicji sądu powszechnego.
Od postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2010 r., nr [...] T. S., R. S., K. A., L. K. oraz J. A. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1) naruszenie art. 66 § 3 Kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż do rozpoznania sprawy o przyznanie odszkodowania w związku z wydaniem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą organ stwierdził nieważność kwestionowanej decyzji Wojewody [...] nie jest właściwy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ani żaden inny organ administracyjny; 2) naruszenie art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 160 Kpa poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a to przez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie właściwym do rozstrzygania o żądaniu skarżących jest sąd powszechny. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że nie można się zgodzić z twierdzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że skoro decyzja stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. stała się ostateczna po dniu 1 września 2004 r., to nie jest on właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania.
Skarżący podali, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 4201, art. 420 i art. 421 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
W ocenie skarżących, przez zdarzenie prawne należy w przedmiotowej sprawie rozumieć, zgodnie z teorią adekwatnego związku przyczynowego, wydanie decyzji powodującej powstanie szkody, a więc decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. Skoro art. 160 Kpa rozróżniał zdarzenia prawne powodujące odpowiedzialność za szkodę na zdarzenia polegające na wydaniu decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 Kpa), która to decyzja powodowała szkodę oraz na zdarzenie polegające na wydaniu decyzji nieważnościowej na podstawie art. 156 § 1 Kpa, powodującej szkodę niezależnie od pierwotnej decyzji obarczonej wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 Kpa, która mogła szkody w ogóle nie powodować (polegającą np. na nieważności umowy cywilnoprawnej, która musiała zostać uznana za nieważną wskutek unieważnienia decyzji pierwotnej, stanowiącej warunek konieczny jej zawarcia), to również interpretacja przepisu art. 5 ustawy o zmianie kodeksu cywilnego z dnia 17 czerwca 2004 r. nie powinna być dokonywana w zupełnym oderwaniu od tego rozróżnienia. Taką interpretację przyjął, całkowicie zasadnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1765/06 wskazując, że przez pojęcie "zdarzenia i stany prawne" należy rozumieć nabycie cech ostateczności przez decyzję wydaną z naruszeniem art. 156 § 1 Kpa oraz - w przypadku wystąpienia szkód w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji nabycie cech ostateczności przez decyzję stwierdzającą nieważność decyzji dotychczasowej (art. 158 § 1 Kpa). Zdaniem Sądu, uchylenie art. 160 Kpa oznacza, że w sprawach uprzednio w nim uregulowanych stosuje się obecnie przepisy Kodeksu cywilnego, chyba, że szkoda powstała w wyniku wydania decyzji (decyzji nieważnej lub decyzji stwierdzającej nieważność) przed dniem 1 września 2004 r. Podobne stanowisko przeważa w piśmiennictwie. E. Klat-Górska podaje, że istnieją dwa reżimy prawne odpowiedzialności odszkodowawczej w przypadku szkody wyrządzonej bezprawnym działaniem władzy publicznej. Do szkody powstałej po dniu 31 sierpnia 2004 r. obowiązuje zakres roszczenia odszkodowawczego unormowany w przepisach KC w nowym ich brzmieniu i sądowy tryb jego dochodzenia od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bądź też innej osoby prawnej, która z mocy prawa wykonywała funkcję publiczną. J. Pitera uważa, że użyte w art. 5 pojęcie "stany prawne" odnosi się do stanu prawnego powstałego w wyniku wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 Kpa albo stwierdzenia jej nieważności. Oznaczałoby to zatem, że w każdym przypadku dochodzenia roszczenia z tytułu szkody wyrządzonej na skutek decyzji wydanej przed 1 września 2004 r. z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 Kpa zastosowanie znajdzie przepis art. 5 ustawy, a w konsekwencji art. 160 § 1 Kpa. W tym bowiem przypadku w wyniku wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 Kpa stan prawny powstał przed 1 września 2004 r. W rezultacie również szkoda (czyli ustawowe "zdarzenie") miała miejsce przed 1 września 2004 r.
Skarżący zauważyli, że różnicę pomiędzy zdarzeniem prawnym wywołującym szkodę, a wymagalnością roszczenia dostrzega też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I CSK 450/07, stwierdzając, że czym innym jest moment powstania zobowiązania do naprawienia szkody wskutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 Kpa, albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, czym innym zaś wymagalność roszczenia o odszkodowanie, wynikającego z takiego zobowiązania, lub kwestia przedawnienia. Artykuł 160 § 6 Kpa stanowi wyłączną (i wyłącznie) podstawę dla określenia kiedy roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w art. 160 § 1 Kpa (a mowa w nim o zdarzeniu prawnym w postaci wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1), staje się wymagalne i w jakim terminie ulega przedawnieniu. Zatem do ustalenia przepisów właściwych do rozstrzygania o odszkodowaniu właściwy jest stan prawny z daty wydania decyzji powodującej szkodę, tj., w przedmiotowej sprawie, decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 Kpa.
Na szczególną uwagę zasługuje wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1200/08, w którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury o zwrocie wniosku w przedmiotowo identycznej sprawie, jak niniejsza, tj. w sprawie z wniosku o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 160 Kpa., w której decyzja nieważna została wydana przed 1 września 2004 r., natomiast decyzja nieważnościowa, wydana na podstawie art. 156 Kpa została wydana po tej dacie. W wyroku WSA dokonał dogłębnej analizy systemowej oraz wykładni historycznej i w oparciu o nią doszedł do konkluzji, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., a zatem właściwym trybem dochodzenia odszkodowania jest postępowanie administracyjne na podstawie art. 160 Kpa. W szczególności, Sąd odniósł się do koncepcji tzw. "łącznego zdarzenia prawnego", stwierdzając, iż normy tej ustawodawca nie zawarł, ani w art. 5, ani w pozostałych artykułach ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. oraz stwierdził, że ustawodawca niczego nie uzależnił od "łącznego zdarzenia prawnego".
Analizując zarówno zasady techniki prawodawczej (§ 30 ust. 1 oraz § 31 ust. 2 zasad techniki prawodawczej będących załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej), jak i dotychczasowe (niejednolite) orzecznictwo i poglądy doktryny (por. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I CNP 27/05, LEX nr 346053; postanowienie SN z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt I CNP 15/05, LEX nr 187006; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt III BZP 1/05, OSNC 2006/5/78), a także uzasadnienie projektu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., przepis art. 77 Konstytucji RP stanowiący pierwotnie samodzielną podstawę roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną wykonywaniem władzy publicznej, oraz regulacje dotyczące tejże odpowiedzialności i związane z nimi kwestie prejudycjalności orzeczeń zawarte w postępowaniu cywilnym (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) Sąd doszedł do wniosku, że istotny dla zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej moment powstania szkody musi wiązać się ze skutkiem materialnym w postaci uszczerbku w majątku osoby poszkodowanej. Przyczyną takiego uszczerbku (źródłem szkody) może być akt normatywny lub orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna - wadliwa (bezprawna) decyzja organu administracji publicznej, o której mowa w art. 160 § 1 Kpa. Decyzją taką nie jest decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ponieważ ta decyzja nie ma cechy bezprawności i z jej wydaniem nie wiąże się żaden uszczerbek w dobrach prawnie chronionych skarżących.
Skarżący uważają, że bezzasadne jest żądanie, by do zastosowania art. 160 Kpa wymagać, by zarówno decyzja wyrządzająca szkodę (tj. decyzja komunalizacyjna) oraz decyzja stwierdzająca wydanie takiej decyzji niezgodnie z prawem, były ostateczne przed 1 września 2004 r. W związku z powyższym do dochodzenia roszczeń o odszkodowanie w związku z wyrządzeniem szkody decyzją administracyjną, która następnie została uznana za wydaną z naruszeniem prawa, właściwa jest droga administracyjna, na podstawie art. 160 Kpa w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 246/08 (opubl. CBOSA) w świetle art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, pojęciu "zdarzeń i stanów prawnych" odpowiada konstrukcja prawna przewidująca konieczność zajścia kilku zdarzeń prawnych dla otwarcia drogi umożliwiającej dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną. Pierwszym z nich jest wydanie wadliwej decyzji administracyjnej wyrządzającej szkodę, zaś drugim wydanie ostatecznej decyzji nadzorczej.
Powyższe zdarzenia, które są od siebie czasowo oddalone składają się na tzw. zdarzenie prawne złożone. Zatem dopiero z chwilą uprawomocnienia się decyzji nadzorczej (prejudykatu) powstaje wymagany przez ustawę "stan prawny" złożony z dwóch zdarzeń prawnych umożliwiający dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa za wydanie wadliwej decyzji administracyjnej.
Wobec tego, jeżeli uprawomocnienie się decyzji nadzorczej nastąpiło przed dniem 1 września 2004 r., to stosownie do art. 5 cyt. ustawy, stosuje się przepisy dawne, a jeżeli po tej dacie, to przepisy nowe.
Nie można pominąć tego, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 listopada 2008 r. III CZP 101/08 (publ. Biul.SN 2008/11/7), stwierdził, iż dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o odszkodowanie za szkodę poniesioną na skutek wydania przed dniem 1 września 2004 r. decyzji administracyjnej, której nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją administracyjna po tym dniu. Zgłoszone roszczenie odszkodowawcze stanowi zatem sprawę cywilną. do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny. Sąd ten podkreślił, że zgodnie z ogólnymi regułami intertemporalnymi, do oceny złożonego zdarzenia prawnego jako całości, należy stosować ustawę, która obowiązywała w chwili, gdy zdarzył się ostatni fakt należący do złożonego stanu faktycznego danego zdarzenia. W konsekwencji zatem w sprawie o odszkodowanie za szkodę poniesioną na skutek wydania przed dniem 1 września 2004 r. decyzji administracyjnej, której nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją administracyjną po tym dniu, nie zachodzi przejściowa niedopuszczalność drogi sądowej, która od razu jest otwarta. Sąd Najwyższy stwierdził, że taka wykładnia omawianego przepisu pozwala na pełniejszą realizację rationis legis ustawy nowelizującej, której celem było dostosowanie obowiązujących przepisów dotyczących odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej do przepisów Konstytucji, w tym art. 77 ust. 1, oraz przekazanie orzekania o odpowiedzialności także za te szkody i odszkodowaniu sądom powszechnym, do których kompetencji należy orzekanie o sporach majątkowych. Przepisy międzyczasowe powinny być interpretowane tak, by sytuacja przejściowo stosowania dawnych i nowych przepisów, niekorzystna z każdego punktu widzenia, trwała jak najkrócej. Sąd w pełni podzielił ten, oparty na Konstytucji, kierunek wykładni art. 5 powołanej ustawy o zmianie – Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Taka też wykładnia art. 5 przyjęta została w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 684/08 i z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 338/10).
Poza sporem natomiast jest to, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopiero decyzją z dnia [...] października 2009 r. orzekając w trybie przepisów o stwierdzeniu nieważności, stwierdził wadliwość decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. Skoro zatem decyzja nadzorcza została wydana pod dniu 1 września 2004 r., to w sprawie zastosowanie mają przepisy nowe, a więc przepisu art. 160 Kpa nie stosuje się. Z tych względów uznać należało, że dokonana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w niniejszej sprawie wykładnia art. 5 cyt. ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. była prawidłowa.
Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 19 Kpa organy administracji publicznej są zobowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej i instancyjnej). Obowiązek badania przez organ, do którego wniesiono podanie właściwości, wiąże się z etapem wszczęcia postępowania. Jeżeli zatem z wniosku skarżących z dnia 2 sierpnia 2010 r. o odszkodowanie wynikało, że właściwym w sprawie jest sąd, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zasadnie zwrócił podanie wnoszącym z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 3 Kpa). Zwrot podania następuje bowiem w formie postanowienia, na które służy zażalenie, zaś skutki prawne postanowienia określa art. 1991 Kpc.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło