I SA/Wa 2311/19

WyrokWSA w Warszawie2020-10-07

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Dargas, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na podstawie wartości rynkowej opartej na transakcjach nieruchomościami drogowymi, gdy nieruchomość ta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona głównie na cele rolne, łąki i pastwiska?
Ratio decidendi
Ustalenie odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego głównie na cele rolne, łąki i pastwiska, w oparciu o rynek transakcji nieruchomościami drogowymi, jest niezgodne z przepisami rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, w szczególności z § 36 ust. 3 i 4. W takich przypadkach wartość nieruchomości powinna być ustalana na podstawie transakcji nieruchomościami o tożsamym przeznaczeniu (rolnym, łąki, pastwiska), z możliwością powiększenia wartości o nie więcej niż 50%, a nie bezpośrednio na podstawie cen transakcyjnych nieruchomości drogowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową. Wojewoda ustalił odszkodowanie, które następnie zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju. Skarżący zarzucili m.in. brak podstaw prawnych do wydania decyzji odszkodowawczej w sytuacji uchylenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (zrid) oraz nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania w oparciu o operat szacunkowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Zasądził od Ministra Rozwoju na rzecz skarżących solidarnie kwotę 18 660 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Katarzyna Bińczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi A.B. i M.B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz A.B. i M.B. solidarnie kwotę 18660 (osiemnaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej jako "Minister") decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. i B. i M. B. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] listopada 2018 r. nr [...] ustalającą na rzecz skarżących odszkodowanie w łącznej wysokości [...] zł za nieruchomość położoną na terenie powiatu [...], gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...] ha. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda decyzją z [...] stycznia 2016. nr [...], zmienioną w części decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2016 r. nr [...], zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. "[...]" (dalej jako "zrid"). Decyzja ta objęła m.in. przedmiotową nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 10 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2194/16 uchylił ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 6 lipca 2016 r., wobec czego decyzja Wojewody z [...] stycznia 2016., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie jest ostateczna. Wojewoda decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w łącznej wysokości 745 788,75 zł, w tym na rzecz A. B. za udział 3/4 części kwotę 559 341,56 zł i na rzecz M. B. za udział 1/4 części kwotę 186 477,19 zł. Minister decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...], na skutek odwołania skarżących, uchylił powyższą decyzję z [...] marca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wobec utraty aktualności operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia odszkodowania w sprawie. Wojewoda decyzją z [...] listopada 2018 r. orzekł: o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w wysokości 785 920,00 zł (pkt 1); o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 1474 ze zm.), powoływanej dalej jako "specustawa drogowa", o kwotę 39 296,00 zł (pkt 2); o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania ustalonego w pkt 1 i 2 w łącznej wysokości 825 216,00 zł, w tym na rzecz A. B. za udział 3/4 części kwotę 618 912,00 zł i na rzecz M. B. za udział 1/4 części kwotę 206 304,00 zł, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Wojewody z [...] stycznia 2016 r. o zrid stanie się ostateczna, jednakże nie wcześniej niż decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna (pkt 3). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając Wojewodzie brak podstaw prawnych do jej wydania, wskazując, że skoro w obrocie prawnym brak jest decyzji o zrid, to tym samym nie było podstaw do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Skarżący zarzucili również Wojewodzie brak wyczerpującego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, pominięcie wniosków dowodowych składanych na poprzednim etapie postępowania i ograniczenie się jedynie do dowodu w postaci operatu szacunkowego z [...] sierpnia 2018 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę M. J. Minister decyzją z [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] listopada 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowił operat szacunkowy z [...] sierpnia 2018 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. J. Jak ustalił biegły, przedmiotowa nieruchomość położona jest w miejscowości [...], w odległości 6-7 km od granic administracyjnych [...], ok. 5 km od [...] i 15 km od [...]. W bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości dominowały tereny niezabudowane i w części zadrzewione. Nieruchomość posiadała dostęp do drogi lokalnej – utwardzonej płytami żelbetowymi, prostopadłej do oddalonej o ok. 40m drogi asfaltowej ul. [...], w której ciągu znajdowały się media. Na nieruchomości znajdowały się nasadzenia, które podlegały wycenie. Biegły wskazał, że dla obszaru, na którym znajduje się wyceniana działka, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...] czerwca 1998 r. nr [...], zgodnie z którym działka w przeważającej części położona była na terenie oznaczonym symbolem [...]– tereny rolne, łąki i pastwiska i w marginalnym stopniu na terenie oznaczonym jako [...] – nieużytki podmokłe, łąki i pastwiska. Dokonując wyceny rzeczoznawca wskazał, że ze względu na brak transakcji nieruchomościami całościowo porównywalnymi z nieruchomością wycenianą (grunt ze składnikami roślinnymi) niemożliwe było określenie jej wartości rynkowej nieruchomości. Tym samym, zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", określono jej wartość odtworzeniową, tj. osobno określono wartość gruntu i osobno jego części składowych. Wartość prawa własności gruntu biegły wycenił przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej . Wartość nasadzeń roślinnych oszacowano w oparciu o publikacje "Określenie wartości plantacji kultur wieloletnich" wyd. 2011, "Wycena lasów" oraz dane z Tablic wskaźników wartości drzewostanów, Instytutu Badawczego Leśnictwa. W celu wyceny wartości gruntu przeprowadzono analizę rynku nieruchomości gruntowych niezabudowanych o funkcji rolnej obejmującego tereny gminy Radzymin oraz powiatu wołomińskiego, a także rynek nieruchomości przeznaczonych pod drogi obejmujący obszar powiatu wołomińskiego jako teren rynku lokalnego, jak i teren województwa mazowieckiego jako rynku regionalnego, w okresie od 2016 r. do daty wyceny. Na tak określonym rynku odnotowano transakcje nieruchomościami rolnymi, których ceny kształtowały się pomiędzy 6 zł/m2 a 50 zł/m2. Z kolei ceny transakcji nieruchomościami drogowymi zawierały się w przedziale od 20 zł/m2 do 100 zł/m2. Skoro zatem przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia spowodowało zwiększenie jej wartości, tym samym jej wartość została określona według alternatywnego sposobu użytkowania, zgodnie z art. 134 ust. 4 u.g.n., tj. w oparciu o transakcje drogowe. Biegły ustalił również, że na wartość tego typu nieruchomości wpływ mają przede wszystkim takie cechy jak: lokalizacja – waga 40%, ranga drogi – waga 30%, odległość od terenów zurbanizowanych – waga 30%. Dokonano również charakterystyki przyjętych cech rynkowych. W ten sposób wartość nieruchomości gruntowej biegły oszacował na kwotę 782 509,00 zł, zaś wartość nasadzeń na kwotę 3 411,00 zł. Tym samym łączna wartość działki wyniosła 785 920,00 zł. Minister zaznaczył również, że zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało przez skarżących odebrane w dniu [...] stycznia 2016 r., natomiast oświadczenie o wydaniu nieruchomości złożono w dniu [...] lutego 2016 r. W tej sytuacji, zgodnie z art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej, odszkodowanie powiększono o 5%. Zdaniem Ministra, biegły prawidłowo dokonał analizy transakcji nieruchomościami rolnymi i drogowymi w celu zbadania, czy w sprawie znajduje zastosowanie "zasada korzyści". W wyniku przeprowadzonej analizy ustalił, że wyższe ceny osiągają nieruchomości drogowe, w związku z czym wyceny działki dokonał w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych. Powyższe wynika z dyspozycji art. 134 ust. 4 u.g.n. i § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 21 września 2004 r." W ocenie Ministra, analiza powyższego operatu szacunkowego nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Biegły wyczerpująco wyjaśnił wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Opinia ta spełnia zatem wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu z [...] września 2004 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister wskazał, że decyzja Wojewody z [...] stycznia 2016 r. o zrid, wbrew twierdzeniom skarżących, istnieje w obrocie prawnym, jednak nie jest ostateczna. Zgodnie natomiast z art. 132 ust. 1 i ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu. Przy czym w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Minister zauważył, że na gruncie specustawy drogowej zasadą jest, że ustalenie i wypłata odszkodowania następuje po uostatecznieniu się decyzji o zrid, a zatem po pozbawieniu praw do nieruchomości. Tym samym Wojewoda prawidłowo ustalił odszkodowanie za przejęcie przedmiotowej nieruchomości i zasadnie stwierdził, że jego wypłata nastąpi w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o zrid stanie się ostateczna. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając Ministrowi naruszenie: a) art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji merytorycznej, mimo istnienia przesłanek do wznowienia postępowania, tj. wydanie decyzji odszkodowawczej na podstawie specustawy drogowej w sytuacji, gdy decyzja o zrid, uprzednio obejmująca nieruchomość skarżących została uchylona; b) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji w sytuacji, gdy organ zobowiązany był do zawieszenia postępowania w sprawie, a tym samym ustalenie odszkodowania w sytuacji, gdy brak jest ostatecznej decyzji zrid, która obejmowałaby przedmiotową nieruchomość; c) art. 12 specustawy drogowej, poprzez uznanie, że podstawę do wydania decyzji odszkodowawczej może stanowić decyzja o zrid, uprzednio uchylona oraz nieposiadająca waloru ostateczności, podczas gdy zgodnie z przepisami specustawy drogowej dla ustalenia odszkodowania, niezbędne jest, aby decyzja o zrid była decyzją ostateczna; d) art. 7, art. 11, art. 80 art. 107 § 3 K.p.a. polegające na uznaniu operatu szacunkowego M. J. za istotny i wystarczający dowód w sprawie, mogący stanowić podstawę do ustalenia wysokości słusznego odszkodowania należnego skarżącym, mimo że powiela on błędy zarzucane przez skarżących w odniesieniu do poprzednio sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego; e) art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania z jakich przyczyn organ uznał, że biegły prawidłowo dokonał wyboru materiału porównawczego stanowiącego podstawę do wskazania wartości szacowanej nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania w zaniżonej wysokości, nieodpowiadającej wartości prawa własności; f) art. 84 K.p.a. poprzez odstąpienie od oceny operatu szacunkowego według obowiązujących reguł dowodowych i sprowadzenie tej oceny jedynie do kwestii formalnych, a w konsekwencji uznanie, że mógł on stanowić dowód w sprawie; g) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody z [...] listopada 2018 r., mimo że istniały przesłanki do jej uchylenia w całości i zawieszenia postępowania w sprawie lub wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowił art. 18 specustawy drogowej oraz odpowiednio stosowane, na mocy odesłania zawartego w art. 12 ust. 5 tej ustawy, przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Zgodnie natomiast z art. 130 ust. 2 u.g.n. dla ustalenia wysokości odszkodowania konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, przybierającej w myśl art. 156 ust. 1 u.g.n. formę operatu szacunkowego. Jest to podstawowy dowód w sprawie o odszkodowanie. Ma on walor opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84 § 1 K.p.a. Ta zaś, jak każdy dowód w sprawie, powinna zostać zweryfikowana i oceniona, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez organ administracji zarówno pod kątem formalnym, jak i materialnym. Przy respektowaniu oczywiście wymagających wiedzy specjalistycznej wniosków wyprowadzonych w opinii, których samodzielne podważenie przez organ administracji publicznej (a więc podmiot tej wiedzy specjalistycznej pozbawiony) nie jest możliwe. Obowiązkiem organu było zatem przede wszystkim skonfrontowanie jej z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa (co do przyjętego podejścia, metody szacowania oraz wymaganych elementów operatu), a ponadto dokonanie jej oceny pod kątem spójności przyjętych założeń, ich logiczności, ewentualnych niejasności czy braków. Tego rodzaju oceny operatu sporządzonego na potrzeby postępowania odszkodowawczego prowadzonego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, organy obu instancji wprawdzie dokonały, jednak wyprowadzone przez nie konkluzje, co do zgodności operatu z obowiązującymi przepisami prawa i przydatności w sprawie, okazały się błędne. Przede wszystkim uszło uwadze organów, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wycena przyjętej pod inwestycję drogową działki w oparciu o rynek transakcji nieruchomościami drogowymi pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi w tej materii przepisami rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r., w tym w szczególności jego § 36. Ma to natomiast o tyle istotne znaczenie, że przepis ten, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jest przepisem szczególnym regulującym kompleksowo kwestie określania wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne i ma w tym względzie charakter lex specialis w odniesieniu do pozostałych unormowań odnoszących się do wyceny wywłaszczonych nieruchomości (por. wyrok NSA z 9 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 823/15; LEX nr 2299212). W sprawie bezsporne jest, że dz. nr [...] w dacie wydania decyzji o zrid, według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...] czerwca 1998 r. nr [...], w przeważającej części położona była na terenie oznaczonym symbolem [...]– tereny rolne, łąki i pastwiska i w marginalnym stopniu na terenie oznaczonym jako [...] – nieużytki podmokłe, łąki i pastwiska. Przeznaczenie nieruchomości jest z kolei jedną z cech, które musi brać pod uwagę rzeczoznawca majątkowy w procesie wyceny. Wynika to wprost z § 36 ust. 1 rozporządzenia z 21 września 2004 r., zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami bez uwzględnienia ustaleń ww. decyzji. Uzasadniając w niniejszej sprawie wycenę ww. działki w oparciu o rynek nieruchomości drogowych rzeczoznawca odwoływał się do unormowanej w art. 134 ust. 4 u.g.n. "zasady korzyści", zgodnie z którą w sytuacji, gdy przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania ustala się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Reguła ta jednak w procesie szacowania gruntów przejętych w trybie specustawy drogowej, nieprzeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi, ma zastosowanie wyłącznie przy ustalaniu procentowego wzrostu wartości wycenianej nieruchomości, według zasad określonych w § 36 ust. 3 rozporządzenia z 21 września 2004 r. Przepis ten przewiduje mianowicie, że w sytuacji, w której przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w następujący sposób: 1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni; 2) wartość nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni - powiększony, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%. Oczywistym jest przy tym, że "zasada korzyści" ustalona w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzeniu z 21 września 2004 r. nie może być stosowana łącznie. Jeśli zatem, jak w rozpoznawanej sprawie, przeznaczenie wynikające z decyzji o zrid spowodowało wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości (przeznaczonej w dacie wydania tej decyzji zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w przeważającej części na cele rolne, łąki i pastwiska), to wykluczona była możliwość ustalania jej wartości w oparciu o analizę transakcji nieruchomościami nabywanymi pod drogi, jak wynikałoby to z art. 134 ust. 4 u.g.n. W takim bowiem przypadku wino to nastąpić według transakcji nieruchomościami przeznaczonymi na cele rolne, łąki i pastwiska (a więc o tożsamym przeznaczeniu jak grunt wyceniany), przy powiększeniu ustalonej na bazie tego rodzaju reprezentatywnej próbki jej wartości o nie więcej niż 50%, a więc na zasadach określonych w § 36 ust. 3 rozporządzenia z 21 września 2004 r. To natomiast, o jaki konkretnie procent wartość ma zostać zwiększona ww. wartość, ustala się właśnie w oparciu o dane dotyczące transakcji nieruchomościami drogowymi (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2430/17; LEX nr 2720335). W takiej sytuacji nie znajduje również zastosowania przywoływany w zaskarżonej decyzji § 36 ust. 4 rozporządzenia z 21 września 2004 r., przewidujący możliwość uwzględniania w procesie wyceny cen transakcyjnych "nieruchomości drogowych". Mógłby on bowiem stanowić podstawę szacunku jedynie wówczas, gdyby przedmiotowa nieruchomość na dzień wydania decyzji skutkującej wywłaszczeniem była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną. Okoliczność ta jest bowiem warunkiem koniecznym do jego zastosowania (por. wyroki NSA: z 21 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 691/17, LEX nr 2639352; z 9 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 823/15; LEX nr 2299212). Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Powyższe dyskwalifikuje zatem opartą na ww. regulacji, a także wprost zastosowanej przewidzianej w art. 134 ust. 4 u.g.n. zasadzie korzyści, wycenę ww. działki, jako miarodajny dowód w sprawie. Z tych względów ustalenie na jej podstawie odszkodowania powoduje, że zaskarżona decyzja Ministra oceniana być musi jako wydana z istotnym naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, co prowadzić musi do jej uchylenia, jak też uchylenia opartej na tym samym operacie szacunkowym decyzji Wojewody z [...] listopada 2018 r. Naruszenie tych przepisów było z kolei wynikiem wadliwej oceny ww. dowodu i naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Za niezasadne Sąd uznał natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 145 § 1 pkt 8 i art. 97 § 1 § 4 K.p.a. oraz art. 12 specustawy drogowej, poprzez ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w sytuacji, gdy brak jest ostatecznej decyzji o zrid. Zauważyć bowiem należy, że przedmiotowa działka objęta została decyzją o zrid z 11 stycznia 2016 r., której to decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Dla zastosowania art. 12 ust. 4g specustawy drogowej nie ma znaczenia, że decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanie się następnie ostateczna, lecz jedynie to, czy taki rygor został nadany (por. wyroki NSA: z 21 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2801/15; LEX nr 2336836; z 15 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3091/15, LEX nr 2444450). W tej sytuacji bez wpływu na kwestię ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie pozostaje fakt prawomocnego uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2194/16 decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 6 lipca 2016 r., którą zmieniono decyzję o zrid z 11 stycznia 2016 r. Decyzja o zrid pozostaje bowiem nadal w obrocie prawnym, jednak nie jest ostateczna. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 10 800 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 7860 zł. Rozpatrując ponownie sprawę organ zleci ponowną wycenę przejętej nieruchomości innemu rzeczoznawcy majątkowemu, a po jej sporządzeniu umożliwi zapoznanie się z nią stronom postępowania. Na bazie tak poszerzonego materiału dowodowego, ocenionego zgodnie za zasadą swobodnej oceny dowodów, podejmie w sprawie stosowne rozstrzygniecie, którego treści skład orzekający obecnie nie przesądza.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło