I SA/Wa 283/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-16
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Elżbieta Lenart, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a., jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i czy odmowa wstrzymania wykonania decyzji jest uzasadniona, gdy organ pierwszej instancji wstrzymał wykonanie decyzji, a następnie zakończył postępowanie wznowieniowe decyzją odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a., jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji jest uzasadniona, gdy organ pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, wydał decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji, co oznacza brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Konserwatora Zabytków zezwalającej na przebudowę i rozbudowę budynku w zabudowie bliźniaczej. Skarżąca, właścicielka sąsiedniego segmentu, domagała się wstrzymania wykonania decyzji, twierdząc, że została pominięta jako strona w postępowaniu pierwotnym i że planowana inwestycja negatywnie wpłynie na jej nieruchomość. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił postanowienie Konserwatora Zabytków o wstrzymaniu wykonania decyzji, uznając, że brak jest prawdopodobieństwa uchylenia pierwotnej decyzji, zwłaszcza po wydaniu przez Konserwatora Zabytków decyzji odmawiającej uchylenia pierwotnej decyzji w postępowaniu wznowieniowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił postanowienie Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] i odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...].
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Budynek położony w W. przy ul. [...] znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej [...], wpisanej do rejestru zabytków.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Konserwator Zabytków pozwolił A. i S. G. na przebudowę i rozbudowę budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, położonego w W. przy ul. [...], według dokumentacji "[...]", proj. arch. A. M., arch. R. P., Warszawa, styczeń 2011 r., skorygowanego w dniu 12 kwietnia 2011 r.. Ponadto wskazał na przewidywany termin rozpoczęcia i zakończenia prac oraz umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na prowadzenie robót wewnątrz budynku. Ww. decyzja stała się ostateczna w dniu [...] maja 2011 r.
W dniu 26 maja 2011 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek A. M. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją - bowiem wnioskodawczyni została pominięta jako strona postępowania - a jest ona właścicielką nieruchomości przy ul. [...], na której posadowiony jest budynek stanowiący z obiektem przedmiotowym zabudowę bliźniaczą.
Natomiast wnioskiem złożonym w dniu 31 maja 2011 r., A. M. wystąpiła o wstrzymanie wykonania ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Konserwator Zabytków wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją.
Następnie zaś [...] Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] orzekł o wstrzymaniu wykonania własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...].
W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, gdy wskazywaną w podaniu podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną - gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa. W związku z faktem, iż przedmiotowa sprawa dotyczy budynku w zabudowie bliźniaczej, zachodzi zatem prawdopodobieństwo uchylenia decyzji - w wyniku wznowienia postępowania - stosownie do przepisu art. 152 § 1 kpa.
Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji A. I S. G. złożyli zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 152 § 1 oraz art. 16 § 1 kpa.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] uchylił postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] i odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z art. 16 w zw. z 130 § 1 kpa wynika, iż decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Zaś w przypadku wznowienia postępowania, zgodnie z art. 152 § 1 kpa, organ właściwy wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Dodał, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, iż dla wstrzymania wykonania w tym trybie decyzji zaistnieć musi stan, w którym na podstawie zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, organ wstępnie jest przekonany o konieczności jej uchylenia, z uwagi na rzeczywiste wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 kpa lub art. 145a § 1 kpa. Przy dokonywaniu ustaleń w zakresie wystąpienia tej przesłanki, organ nie może abstrahować od etapu na jakim znajduje się postępowanie wznowieniowe w momencie orzekania o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania decyzji, tj. czy postępowanie to znajduje się w fazie wstępnej, czy też, np. nastąpiło już formalne wszczęcie zasadniczego postępowania wznowieniowego, a więc wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Niewątpliwie, użyte w art. 152 § 1 kpa. określenie "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji" nie oznacza pewności ani nie nakłada na organ wstrzymujący obowiązku udowodnienia, że decyzja zostanie uchylona, jednakże interpretacja art. 152 § 1 kpa winna mieć charakter ścieśniający. Słowo "prawdopodobieństwo" użyte w tym przepisie powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy. Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej w trybie art. 152 § 1 kpa, powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 22/10, z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 616/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 396/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 916/08).
Minister wskazał, że organ wyższego stopnia, rozpatrujący zażalenie na postanowienie wydane w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, jest uprawniony i zobowiązany nie tylko do skontrolowania prawidłowości takiego postanowienia, lecz także do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy - na dowód czego powołał wyrok z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 414/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stwierdzający, że decyzja organu odwoławczego jest takim samym aktem stosowania prawa jak decyzja organu I instancji. Cel zaś kontrolny decyzji organu odwoławczego uzupełnia tylko cel merytoryczny. Ponadto wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt, I SA/Lu 290/08.
Organ centralny stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na określonym etapie postępowania wznowieniowego, tj. w krótkim czasie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Następnie, [...] Konserwator Zabytków zakończył badanie przyczyn wznowienia decyzją odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r. stwierdzając, iż nie zaistniała przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Oznacza to, że po zbadaniu sprawy w toku postępowania organ pierwszej instancji uznał, iż A. M. nie była stroną postępowania w sprawie pozwolenia konserwatorskiego. Oczywiście ustalenia w tym zakresie mogą być przez organ drugiej instancji zweryfikowane, jeżeli zostanie wniesione odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2011 r., niemniej jednak mają one istotne znaczenie dla określenia, czy prawdopodobne jest uchylenie decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...].
Mając na uwadze wskazaną przyczynę wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego pozwolenia konserwatorskiego, organ stwierdził, że co do zasady, stronami takich postępowań są właściciele i posiadacze zabytków, przy których mają być prowadzone działania wymagające pozwolenia. A. M. jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, położonej przy ul. [...]. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego planowanej inwestycji, będzie ona realizowana wyłącznie na terenie nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] - zatem nie będzie miała wpływu na prawa i obowiązki A. M., jako właścicielki nieruchomości stanowiącej część zabytkowego zespołu budowlanego i układu urbanistycznego, wynikające z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Oznacza to, iż brak jest przesłanek do zastosowania art. 152 § 1 kpa.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosła A. M. zarzucając mu naruszenie: przepisu art. 152 § 1 kpa przez zastosowanie jego błędnej wykładni, przepisów art. 6 - 8, 11, 15, 80 kpa, przez zaniechanie rozpoznania sprawy na nowo w sposób wszechstronny oraz przepisu art. 124 § 2 kpa, przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia niezgodnie z jego ustawowymi wymogami, które to naruszenia miały istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W związku z czym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że organ powinien wyjaśnić postawę faktyczną i prawną swojego rozstrzygnięcia, przedstawiając tok rozumowania i jego zgodność z materiałem sprawy, tym bardziej, że rozstrzygał co do istoty. Organ II instancji nie dokonał żadnej własnej oceny materiału sprawy i ustaleń co do tego, czy zachodzą przesłanki z art. 152 § 1 kpa, uchylając się od obowiązku ponownego wszechstronnego merytorycznego rozpoznania sprawy. Poprzestał na zupełnie przypadkowym, fragmentarycznym i jednostronnym odwołaniu się do ocen i ustaleń poczynionych przez organ I instancji – przez co zasadność podjętego rozstrzygnięcia wymyka się spod jakiejkolwiek kontroli.
Skarżąca podniosła, iż jest właścicielką segmentu bliźniaczego graniczącego bezpośrednio, poprzez wspólną ścianę szczytową z segmentem w którym prowadzona ma być projektowana inwestycja - objęta decyzją nr [...]. W tej sytuacji kwestionowanie przez nią w toku postępowania projektowanych prac z tego powodu, że będą one oddziaływać negatywnie na substancję jej segmentu bliźniaczego oraz na sposób korzystania z nieruchomości, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania jej za stronę postępowania. Oznacza to, iż interesu prawnego, który wyznacza legitymację do występowania w sprawie w charakterze strony, nie można uzależniać od wyników postępowania i oceny, czy interes ten został naruszony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1373/09 (LEX 746497)).
Dodała, że w pismach z dnia 25 i 31 maja 2011 r. oraz 8 i 24 sierpnia 2011 r. wykazała w sposób nie budzący wątpliwości swój interes prawny, lecz organ II instancji tę argumentację zupełnie zignorował.
Ponadto wskazała na zastrzeżenia co do rzetelności projektu, jego niezgodności ze stanem faktycznym i planem zagospodarowania przestrzennego.
Zarzuciła też organowi organu II Instancji, że jego twierdzenie - iż z projektu budowlanego nie wynika aby skutkiem realizacji projektowanej inwestycji była ingerencja w odniesieniu do segmentu skarżącej oraz aby projektowana inwestycja oddziaływała w jakikolwiek sposób na budynek stanowiący własność A. M. - budzi wątpliwości, jest rażąco wadliwe i dowolne. Organ II Instancji bowiem nie zauważył, że jest to jeden obiekt budowlany, posadowiony na wspólnych ławach fundamentowych ceglanych, pod względem konstrukcyjnym stanowiący jeden budynek, a rozwiązania dotyczące przebudowy i rozbudowy segmentu bliźniaczego przez A i S. G. będą miały negatywny wpływ na jej część budynku.
Ponadto stwierdziła, iż użyte w art. 152 § 1 kpa określenie "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji" nie oznacza pewności, ani nie nakłada na organ wstrzymujący udowodnienia, że decyzja zostanie uchylona. Nakładało natomiast na organ II Instancji obowiązek uzasadnienia tak wyrażonego poglądu w konfrontacji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym także odniesienie się do tych wszystkich uwag, które wyartykułowane zostały w toku postępowania przed organem I Instancji.
W odpowiedzi na wniesioną skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2012 r. uczestnicy postępowania A i S. G. wnieśli o oddalenie skargi oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających - na podstawie art. 106 § 3 ppsa - z następujących dokumentów:
a) decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...],
b) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...].
W uzasadnieniu stwierdzili, że nie sposób zgodzić się z zarzutem skargi, jakoby zaskarżone postanowienie nie spełniało wymogów ustawowych określonych w art. 124 § 2 kpa, bowiem organ przedstawił "tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie".
Ponadto wskazali, iż stronami postępowań zakończonych wydaniem pozwolenia konserwatorskiego są właściciele i posiadacze zabytków, przy których takie działania mają być prowadzone, a planowana inwestycja dotyczy wyłącznie nieruchomości uczestników postępowania.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego rzekomego "pozostawienia poza zainteresowaniem odniesienia się do dalszych przesłanek wznowieniowych" przez organ II instancji i ustosunkowanie się tylko do art. 145 § 1 pkt 4 kpa wskazali, iż w przedmiotowym postępowaniu oceniono prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowionego postępowania, przy czym w niniejszej sprawie brak było takiego prawdopodobieństwa.
Dodali, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym nie został naruszony art. 7 kpa, bowiem organ II instancji dysponował kompletną dokumentacją i na jej podstawie wydał zaskarżone postanowienie.
Uczestnicy postępowania stwierdzili też, iż niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 15 kpa, gdyż organ II instancji dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy - czemu dał wyraz w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia. Dodatkowo uwzględnił zmiany stanu faktycznego i prawnego, jakie zaistniały od dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji.
Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia art. 6 - 8, 11, 15 i 80 kpa A i S. G. wskazali, że organ I instancji, wydając postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nr [...], rażąco naruszył art. 152 § 1 kpa, poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie znajduje on zastosowania. Decyzji nr [...] można bowiem przypisać cechę konstytutywnego aktu uprawniającego, nie wymagającego żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego stanu faktycznego, a w konsekwencji uznać należy, iż wobec tej decyzji nie może mieć zastosowania art. 152 § 1 kpa.
Ponadto w dniu [...] września 2011 r. [...] Konserwator Zabytków - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu wznowieniowym - decyzją nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...].
Zatem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie istniały okoliczności, które wskazywałyby na jakiekolwiek prawdopodobieństwo uchylenia decyzji nr [...] w wyniku wznowienia postępowania.
Dodatkowo w dniu [...] stycznia 2012 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał decyzję utrzymującą w mocy ww. decyzję organu I Instancji z dnia [...] września 2011 r.
Uczestnicy podnieśli również, iż skarżącej nie przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu przed [...] Konserwatorem Zabytków, które zostało wznowione na jej żądanie, ponieważ nie ma ona indywidualnego interesu prawnego w sprawie oceny zamierzania uczestników postępowania z punktu widzenia ochrony zabytków.
Prowadzone na podstawie art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami postępowanie miało na celu ustalenie, czy z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej na nieruchomości mogą być w ogóle podejmowane jakieś roboty budowlane, a jeśli tak, to na jakich zasadach i warunkach. Skoro więc skarżąca nie była stroną postępowania, to brak było podstaw dla wznowienia postępowania, a tym samym nie mogło również zachodzić prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a w efekcie podstawa zastosowania art. 152 § 1 kpa.
Dodali, że przedstawione w stosunku do projektu budowlanego zarzuty winny być przedmiotem rozważań w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Dla niniejszej sprawy kwestie te pozostają nieistotne.
Wskazali także, iż decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. uzyskali pozwolenie na budowę - w postępowaniu, w którym skarżąca bez wątpienia była stroną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. i odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2011 r. Tym ostatnim orzeczeniem [...] Konserwator Zabytków pozwolił A. i S. G. na przebudowę i rozbudowę budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego w W. przy ul. [...], a także umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na prowadzenie robót wewnątrz budynku.
Zgodnie z art. 152 § 1 kpa - stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie objętej kontrolą Sądu - organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 kpa jest zatem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, tj. gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji. W konsekwencji zaniechanie przez organ wskazania w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji tego rodzaju okoliczności stanowi niewątpliwie uchybienie procesowe (wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 474/97, LEX nr 46812). Analogicznie zatem, w sytuacji odmowy wstrzymania wykonania decyzji, obowiązkiem organu jest wykazanie okoliczności, które nie wskazują na wystąpienie w sprawie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Przy czym wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 kpa lub jego odmowa, nie zależy od swobodnego uznania organu - co oznacza, że stanowisko organu w tym zakresie wymaga uzasadnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie podkreśla się, że wydanie postanowienia w trybie art. 152 § 1 kpa powinno być traktowane jako środek ostateczny, a także oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 779/10 (LEX nr 786874), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 616/10 (LEX nr 675383).
Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Konserwator Zabytków W. decyzją z dnia [...] września 1980 r. zarządził wpisanie do rejestru zabytków Miasta W. strefy ochrony konserwatorskiej (układ ulic i zabudowa) [...] uzasadnieniu wskazał na wartość zabytkową i historyczną poszczególnych kolonii i osiedli [...] stanowiących jednolite zamknięte całości, dające obraz osiągnięć polskiej architektury awangardowej lat międzywojennych XX wieku.
Ochronie konserwatorskiej na tej podstawie podlega zatem układ przestrzenny miasta, określony przez historyczne rozplanowanie placów i ulic, ich przebieg, szerokość i przekrój, historyczny kształt i wielkość działek oraz ich sposób zagospodarowania, współzależność miedzy zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią, wygląd zewnętrzny budowli, określony skalą, rozmiarami, stylem, konstrukcją, materiałami, kolorem i wystrojem, współzależność między miastem lub dzielnicą zabytkową, a otaczającym je środowiskiem naturalnym i kulturowym, różne funkcje, które miasta lub dzielnice spełniały w przeszłości. (por. wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa 2217/05).
W konsekwencji decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] udzielająca przedmiotowego zezwolenia jest "instrumentem", mającym na celu niedopuszczenie do sytuacji wykonania prac przy budynku, znajdującym się na terenie objętym ochroną, które wpłyną na zmianę wyglądu zabytku, a zarazem na walory zabytkowe terenu objętego ochroną.
W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że nie można uznać, iż istnieje prawdopodobieństwo uchylenia we wznowionym postępowaniu ww. pozwolenia, skoro zakończyło się ono w pierwszej instancji – decyzją odmowną.
W tych okolicznościach uznać zatem należało, że organy orzekające w niniejszej sprawie właściwie ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy na daty wydawania swoich postanowień.
Organ I instancji prawidłowo ocenił ww. przesłanki wstrzymania określone w art. 152 kpa, bowiem wziął pod uwagę i zbadał prawdopodobieństwo uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym - w efekcie czego wstrzymał wykonanie decyzji.
Zaś organ odwoławczy - na skutek zmiany okoliczności sprawy w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. stwierdzającej, że nie zaistniała przyczyna wznowienia - słusznie ocenił, iż nie istnieje dostateczne prawdopodobieństwo uchylenia decyzji.
Jednocześnie Konserwator Zabytków oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wzięli pod uwagę wskazany uprzednio cel prowadzenia postępowania o uzyskanie zezwolenia konserwatorskiego.
Organ II instancji wskazał w sposób właściwy, że skoro projektowane prace budowlane nie dotyczą własności A. M., to prawdopodobieństwo uchylenia orzeczenia objętego postępowaniem w trybie nadzorczym jest niewystarczające do wypełnienia przesłanki określonej w art. 152.
Ponadto w sposób prawidłowy ocenili zarzuty podniesione we wniosku o wstrzymanie, w którym skarżąca wskazała na ujemny wpływ projektowanych prac na jej segment. Nie mogły one jednak zostać uwzględnione zarówno przez Sąd, jak i organy administracji, bowiem dotyczą innego postępowania, tj. postępowania, w którym wydawane jest zezwolenie władzy architektoniczno-budowlanej na przeprowadzenie określonych robót budowlanych. Tylko te organy mogą dokonać ich merytorycznej oceny, tj. zgodności tych rozwiązań z prawem budowlanym. Zaś organy ochrony konserwatorskiej badają tylko wpływ projektowanych prac na wygląd przedmiotu ochrony konserwatorskiej, lecz ma to miejsce w postępowaniu o wydanie zezwolenia konserwatorskiego na takie prace, a nie w postępowaniu o wstrzymanie decyzji na podstawie art. 152 kpa.
Podkreślenia wymaga również fakt, że żaden z zarzutów skarżącej nie dotyczył wpływu projektowanych prac na strefę ochrony konserwatorskiej jako "zespołu" podlegającego ochronie.
Wskazać również trzeba, że wyrokiem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 931/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2011 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] we wznowionym postępowaniu.
Reasumując, organy administracji orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko - zyskując całkowitą aprobatę Sądu - zaś wydane postanowienia zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło