I SA/Wa 2996/13

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K., L. W. i U. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. M. B. w sprawie ze skargi A. K., L. W. i U. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W formularzu PPF z dnia [...] kwietnia 2017 r. wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wypełnienie wszystkich rubryk formularza dotyczących m. in. posiadanego majątku, nieruchomości, posiadanych zasobów, uzyskiwanych dochodów oraz zobowiązań polegało na wpisaniu w nich przez wnioskodawcę słowa "brak". Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2017 r. M. B. został wezwany do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez złożenie oświadczenia w przedmiocie niezatrudniania i niepozostawania w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, rzecznikiem patentowym (oświadczenie w rubryce nr 12 z tym przedmiocie zostało wykreślone) - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a. Powyższym zarządzeniem M. B. w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy – w razie usunięcia jego braku formalnego – zostało uznane za niewystarczające do oceny jego aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 p.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez złożenie oświadczenia na temat źródeł uzyskiwanych dochodów, z których ponoszone są przez wnioskodawcę koszty utrzymania wobec niewskazania sposobu w jaki wnioskodawca się utrzymuje, kopii składanych deklaracji podatkowych z ostatnich dwóch lat lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego potwierdzających brak takiego obowiązku, informacji, czy wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jeżeli tak - przedstawienie dokumentów określających jej charakter wraz z dokumentacją dotyczącą uzyskiwanych dochodów lub ponoszonych strat w ostatnim roku podatkowym, informacji, czy wnioskodawca pozostaje zatrudniony, prowadzi działalność zawodową lub pełni jakiekolwiek funkcje, z którymi wiąże się uzyskiwanie dochodów, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez składającego wniosek rachunków bankowych, lokat lub innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości, w tym także przedstawienie kopii dokumentów potwierdzających ich opłacanie, jak również informacji na temat zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona w dniu [...] lipca 2017 r. (zpo, k. 1201). W zakreślonym terminie w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. wnioskodawca oświadczył, wykonując w tym zakresie zarządzenie z dnia 13 czerwca 2017 r., że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z radcą prawnym lub adwokatem. Jednocześnie wnioskodawca wniósł o udzielenie dodatkowego terminu 14 dni do złożenia wskazanych w zarządzeniu dokumentów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stwierdzenie, że oświadczenie zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. dotyczące niezatrudniania i niepozostawania wnioskodawcy w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, rzecznikiem patentowym stanowiło skuteczne uzupełnienie braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy sprawia, że wniosek M. B. podlegał merytorycznemu rozpoznaniu w oparciu o kryteria wyznaczone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle tego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie wnioskodawca wprawdzie w swoim oświadczeniu zamieszczonym w formularzu wskazał, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika, niemniej ten ogólny wniosek, uwzględniając brak zamieszczenia w oświadczeniu jakichkolwiek szczegółowych dalszych informacji i wyjaśnień, uniemożliwiał uwzględnienie żądania, albowiem zaniechanie podania przez zainteresowanego nawet tych zasadniczych danych, jakimi są informacje o sposobie zaspokajania przez wnioskodawcę elementarnych potrzeb bytowych, nie pozwala traktować złożonego wniosku nawet jako wniosku opartego na informacjach podanych w sposób jedynie fragmentaryczny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowane uznać trzeba zapatrywanie, zgodnie z którym ocena zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy opiera się na zobiektywizowanych kryteriach oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, wobec czego zainteresowany, formułując żądanie przyznania prawa pomocy, w celu jego poparcia jest zobowiązany przedstawić pełną informację o swojej sytuacji materialnej w sposób wskazany w formularzu PPF, a gdyby to okazało się niewystarczające, stosownie do art. 255 p.p.s.a., przedłożyć dodatkowe dokumenty i złożyć wyjaśnienia. Niespełnienie powyższego zobowiązania poprzez odstąpienie od przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień albo przedstawienie ich w sposób niepełny i wybiórczy uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej zainteresowanego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. II OZ 1324/15). Odstąpienie od przedstawienia na wezwanie sądu określonych dokumentów i złożenia potrzebnych wyjaśnień z tego względu powoduje, że strona powinna się liczyć się z tym, iż sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 286/16; postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. I OZ 1083/13; postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r. sygn. II OZ 400/13). W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie tyle odmówił przedstawienia dokumentów, do których ujawnienia został wezwany, ile wystąpił o udzielenie dodatkowych 14 dni do ich złożenia. Tego rodzaju wniosek nie doprowadził jednak do konwalidowania braków złożonego oświadczenia, albowiem powyższe żądanie mogło zostać skutecznie zgłoszone wyłącznie w odniesieniu do tej części zobowiązania, którego przedmiotem było przedstawienie dokumentacji źródłowej wymagającej – dla jej zebrania (uzyskania) - podjęcia przez stronę określonych czynności technicznych. Nie znajduje akceptacji wniosek o przedłużenie terminu do udzielenia informacji, których natura sprawia, że mogły one zostać przez stronę przedstawione w sposób niezwłoczny wraz z pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Informacje objęte punktami 1, 3, 4, 6 i 7 bez wątpienia miały taki właśnie charakter, wobec czego zaniechanie odniesienia się do nich należy traktować jako brak wykazania przez stronę, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. nie wskazał jednocześnie jakie istotne powody uniemożliwiają mu wykonanie ciążącego na nim zobowiązania, wymagając by wyznaczony w zarządzeniu termin miał być znacznie wydłużony. Okoliczność, że termin, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a. jest terminem sądowym (art. 82 p.p.s.a.) i strona, przed jego upływem, może z ważnej przyczyny wnioskować o jego przedłużenie (art. 84 p.p.s.a.) nie oznacza, że każde żądanie przedłużenia terminu zasługuje na uwzględnienie. Mieć na uwadze jednocześnie trzeba, że w okresie następującym po wniesieniu swojego żądania, tj. w okresie miesiąca dzielącego wniosek o przedłużenie terminu i wydanie niniejszego postanowienia wnioskodawca nie przedłożył wskazanych wyżej dokumentów źródłowych i nie złożył jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących swojej deklarowanej złej sytuacji materialnej. Powyższe zaniechanie oceniane w świetle przebiegu postępowania prowadzonego pod sygn. I SA/Wa 2996/13, w tym czynności procesowych podejmowanych przez wnioskodawcę nie pozwalają uznać, by zgłoszony wniosek o przyznanie prawa pomocy był podyktowany realnymi przyczynami odnoszącymi się do przesłanek wymienionych w art. 246 § 1 p.p.s.a. W tym zakresie dyspozycja art. 7 p.p.s.a. sprzeciwiała się temu, by zasada szybkości postępowania sądowego doznała w niniejszej sprawie uszczerbku z tej przyczyny, że wnioskodawca występujący o przyznanie prawa pomocy nie był w stanie bez zbędnej zwłoki odnieść się do obowiązku ujawnienia źródeł uzyskiwanych dochodów, z których ponoszone są przez wnioskodawcę koszty utrzymania wobec niewskazania w formularzu PPF sposobu w jaki wnioskodawca się na co dzień utrzymuje. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.