I SA/Wa 323/20

WyrokWSA w Warszawie2020-11-03

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, wydane z urzędu w celu realizacji celu publicznego (budowy drogi gminnej), jest zgodne z prawem, jeśli cel ten został już zrealizowany, a powierzchnia projektowanych działek jest określona w przybliżeniu?
Ratio decidendi
Postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości wydane z urzędu w celu realizacji celu publicznego jest zbędne i narusza prawo, jeśli cel ten został już zrealizowany, a powierzchnia projektowanych działek jest określona w przybliżeniu. W takim przypadku postanowienia organów administracyjnych powinny zostać uchylone. Podział nieruchomości z urzędu w celu realizacji celu publicznego wymaga wykazania, że nieruchomość jest niezbędna do realizacji tego celu, a jego realizacja nie została jeszcze zakończona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wójta Gminy opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości skarżących, mający na celu wydzielenie terenu pod drogę gminną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący zarzucili naruszenie zasad postępowania administracyjnego i przepisów o gospodarce nieruchomościami, wskazując m.in. na ukończenie budowy drogi w 2014 r. i nieprecyzyjne określenie powierzchni działek. WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienie Wójta Gminy, zasądzając od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. i Z. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. Z. i Z. Z. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia J. i Z. małżonków Z., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału geodezyjnego nieruchomości będących własnością J. i Z. małżonków Z., położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] na dwie działki nr: [...] (pow. [...] ha) przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną oraz [...] (pow. [...] ha ) przeznaczoną pod drogę gminną nr [...] ul. [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Wójt Gminy poinformował J. i Z. małżonków Z. - właścicieli działki nr [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podziału geodezyjnego tej nieruchomości, w celu wydzielenia z niej terenu przeznaczonego pod drogę gminą ul. [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi [...], uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] ze zm.). Następnie Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału geodezyjnego nieruchomości skarżących. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, J. i Z. Z. złożyli zażalenie. Po jego rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ wyjaśnił, że wszczęte z urzędu postępowanie podziałowe ma na celu wydzielenie terenu przeznaczonego pod drogę publiczną gminną zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podział miał zatem na względzie realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 65 ze zm.), co umożliwiało wszczęcie w tym względzie postępowania z urzędu, zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy. Kształt i powierzchnia powstających działek jest wynikiem realizacji powołanego planu. Ocenił przy tym, że przedstawiony na stanowiącej załącznik do postanowienia Wójta kopii mapy zasadniczej wstępny projekt podziału geodezyjnego przedmiotowej działki jest z tym planem zgodny. Wydzielona działka o projektowanym numerze [...] stanowić będzie część drogi gminnej, zaś projektowana działka nr [...] położona na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowa może być nadal wykorzystywana w dotychczasowy sposób. Wójt Gminy podkreślał przy tym, że wydzielenie terenu pod drogę następuje po istniejącym stałym ogrodzeniu i nie narusza tym samym części użytkowanej jako teren mieszkaniowy. Nowoutworzona działka ma jednocześnie bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Wstępny projekt podziału nieruchomości został wykonany zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) i załączone do niego zostały wszystkie dokumenty wymagane w art. 97 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wypis z katastru, odbitka z mapy katastralnej, odpis z księgi wieczystej, wstępny projekt podziału). W związku natomiast z podnoszonymi przez właścicieli nieruchomości argumentami, że projektowany podział nie jest niezbędny do realizacji celu publicznego, a budowa drogi obejmującej ul. [...] zakończona została już w 2014 r. i nie wykazano konieczności zmiany jej szerokości w liniach rozgraniczających w odniesieniu do ich działki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że wydane na podstawie art. 93 ust. 4 powołanej ustawy postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest etapem postępowania podziałowego, w trakcie którego organ dokonuje jedynie oceny tego projektu co do spełnienia przesłanki dopuszczalności podziału. Ma on na tym etapie więc wyłącznie kompetencje do badania zgodności proponowanego podziału z zapisami planu miejscowego i jego opinia, wyrażona w formie postanowienia, dotyczy wyłącznie tych kwestii. W opinii tej organ nie może się zatem wypowiadać się w innym przedmiocie niż wskazany w dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. i Z. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu zarzucili zaskarżonemu postanowieniu, że wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 8 kpa, w związku z art. 32 Konstytucji RP i w konsekwencji art. 93 i art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez przeprowadzenie postępowania z rażącym uchybieniem zasadom prawdy obiektywnej, rzetelności, obiektywizmu i bezstronności, wyważenia interesów społecznego i indywidualnego oraz zasady równości. W uzasadnieniu skarżący przedstawili argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wnieśli o uchylenie wydanych w sprawie postanowień i umorzenia postępowania. Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1493/17 oddalił skargę, nie uznając jej zasadności. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt 1433/18 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1493/17 oddalił złożoną skargę. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt 1433/18 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W zaleceniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wprawdzie w sentencji postanowienia opiniującego jako podstawę orzekania wskazano jedynie na przepisy art. 93 ust. 1, 2, 3, 4, 5 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 2147), tym niemniej nie ulega wątpliwości Sądu, że wstępny projekt podziału winien odpowiadać wymogom formalnym, przewidzianym w § 3.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). W związku z tym, że w treści sentencji postanowienia Wójta Gminy powierzchnia projektowanych działek została określona jedynie w przybliżeniu, bo poprzez określenie powierzchni projektowanej działki nr [...] na (cyt.): "około [...] ha" i działki nr [...] na "około [...] ha", to obowiązkiem Sądu Wojewódzkiego było m.in. zbadanie, czy takie sformułowanie sentencji orzeczenia organu I instancji (utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego) spełniało wymagania obowiązujących w tej materii przepisów prawa. Innymi słowy, czy w przypadku braku dokładnego określenia powierzchni wydzielanych działek w postanowieniu opiniującym, postanowienie to będzie mogło stanowić podstawę do wydania postanowienia zatwierdzającego podział. To ostatnie bowiem orzeczenie jest wydawane w ramach związania organu wcześniejszą opinią. Takiej oceny zaś zaskarżony wyrok nie zawiera. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący w skardze do Sądu podnosili m.in. że budowa drogi, której przebieg ma zostać rzekomo ustalony, została ukończona w roku 2014 r. Chociaż istotnie w postanowieniu opiniującym zgodność podziału z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ ocenia jedynie zgodność projektowanego podziału z postanowieniami planu, to nie sposób zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, aby nie wymagała wyjaśnienia kwestia polegająca na tym, że jak twierdziły strony postępowania, inwestycja objęta takim planem (sporządzonym w 2003 r.) została już w całości zrealizowana w 2014 r. W takiej bowiem sytuacji postępowanie podziałowe byłoby w zasadzie bezprzedmiotowe, gdyż cel publiczny, przewidziany w planie byłby już zrealizowany. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy w rozpatrywanej sprawie istniała w ogóle podstawa prawna do wszczęcia i prowadzenia z urzędu przez Wójta Gminy niniejszego postępowania. W zaleceniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu skargi Sąd Wojewódzki winien przede wszystkim wyjaśnić kwestię prawidłowości wydania postanowienia opiniującego projekt podziału ewidencyjnego przedmiotowej nieruchomości, jako że zostało ono wydane w postępowaniu podziałowym wszczętym z urzędu. Jeśliby zaś Sąd Wojewódzki stał na stanowisku, że wydanie tego rodzaju aktu było w tym przypadku prawidłowe, to wówczas winien stanowisko swoje w tej materii uzasadnić i odnieść się do pozostałych podniesionych i omówionych w uzasadnieniu wydanego wyroku kwestii. Ponownie rozpatrując sprawę, Sąd orzekający uznał, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność złożonej skargi. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można również oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd ponownie rozpatrujący sprawę nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Wobec powyższego podkreślić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na własne poglądy prawne oraz poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga, czy w przypadku wszczęcia przez Wójta Gminy z urzędu postępowania w sprawie wstępnego projektu podziału geodezyjnego nieruchomości, w ogóle postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości pod względem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winno być wydawane. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie istnieją w tym względzie rozbieżności. Część składów orzekających wyraża bowiem pogląd, że wydanie postanowienia opiniującego proponowany podział jest konieczne zarówno w sprawach, w których postępowanie wszczęte zostało z urzędu, jak i w sprawach prowadzonych na wniosek (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1611/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 1115/17). Wskazuje się w tych orzeczeniach m.in. na zmianę stanu prawnego wywołaną wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), gdzie w odróżnieniu od uprzednio obowiązującego rozporządzenia z 17 lutego 1998 r. nie znalazł się już przepis wyłączający konieczność opiniowania podziałów dokonywanych z urzędu. W części natomiast orzeczeń sądów administracyjnych wskazuje się na zbędność wydawania opinii o zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy podział ów prowadzony jest z urzędu. Zwraca się mianowicie uwagę, że nie ma potrzeby, by ten sam organ, który zatwierdza podział nieruchomości, odrębnie wypowiadał się o zgodności tego podziału z ustaleniami miejscowego planu. W takiej bowiem sytuacji wystarczy jego ocena, że wymagana zgodność występuje, po czym zlecenie geodecie uprawnionemu opracowanie projektu podziału i jeżeli projekt ten będzie spełniał wymagania przewidziane w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r., zatwierdzenie podziału (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 450/14, 29 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 649/17, 29 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 650/17, 5 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 911/18, 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1433/18). Pogląd ten skład orzekający w sprawie w pełni podziela. Nie sposób bowiem doszukać się powodu dla odrębnego wypowiadania się przez ten sam organ o zgodności proponowanego podziału z planem, jak tylko w celu uniknięcia kosztów opracowania projektu w formie odpowiednich dokumentów geodezyjnych przez stronę inicjującą postępowanie w sprawie podziału - na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w zachowującej aktualność uchwale składu pięciu sędziów z dnia 1 marca 1999 r. o sygn. akt OPK 1/99 (ONSA 1999/3/84), wyjaśniającej charakter postanowienia opiniującego, o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie postępowanie podziałowe wszczęte zostało z urzędu, to wydanie w nim postanowienia opiniującego zgodność planowanego podziału z planem zagospodarowania przestrzennego było zbędne. Podjęte zatem w takich okolicznościach postanowienie Wójta i utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego narusza art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, który do tego organów nie uprawniał. Już zatem tylko z tych przyczyn postanowienia te winy być uchylone. Niezależnie od powyższego, nie sposób nie zwrócić uwagi, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego postawienia stanowią art. 93 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 65 ze zm.). Zgodnie z treścią tych przepisów podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Nadto podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Oznacza to zatem, że zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego jest tylko jednym z warunków umożliwiających podjęcie z urzędu postępowania podziałowego. Aby organ mógł podjąć z urzędu postępowanie, spełnione muszą zostać łącznie następujące warunki: 1 - planowany podział jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, 2 - podział jest dokonywany w celu realizacji inwestycji celu publicznego, 3 - planowana inwestycja musi być rzeczywiście już planowana przynajmniej w formie realnego planu inwestycyjnego, a nie być tylko przewidziana do realizacji w nieokreślonej bliżej przyszłości, 4 - organ dokonujący w tym trybie podziału musi wykazać, że dzielona nieruchomość jest rzeczywiście niezbędna do realizacji celu publicznego. W ocenie Sądu przepis ten ze względu na jego wywłaszczeniowy charakter powodujący "przymusowe" odjęcie prawa własności jego właścicielowi musi być rozumiany i stosowany zawężająco. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z zapisami art. 21 ust. 1 Konstytucji własność jest wartością chronioną i może być odebrana jedynie wówczas, gdy jest to dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2). Zgodnie natomiast z treścią art. 7 Konstytucji, która ma także swoje odzwierciedlenie w art. 6 kpa, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Dlatego też w uzasadnieniu wydanego z urzędu orzeczenia zatwierdzającego projekt podziału nieruchomości wójt (burmistrz, prezydent miasta) szczególnie precyzyjnie winien wyjaśnić, realizacja jakiego celu publicznego wymagała podziału i dlaczego cel, którym kierował się organ, ma charakter celu publicznego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 192/07). Z analizy akt sprawy wynika, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie sprostały tym wymogom. Przede wszystkim wskazać należy, że w treści znajdującego się w aktach "Zawiadomienia o wszczęciu postępowania" z dnia [...] listopada 2016 r. Wójt Gminy [...] stwierdził, że wszczyna postępowanie "w celu wydzielenia terenu przeznaczonego pod drogę gminną ul. [...]" w oparciu o uchwalony dnia [...] czerwca 2003 r. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...]. Jak natomiast konsekwentnie twierdzą skarżący, budowa drogi gminnej ul. [...] została zakończona już w grudniu 2014 r. i nic nie wskazuje na konieczność kolejnej jej przebudowy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku (powołanego wyżej), w takiej sytuacji organy orzekające miały obowiązek wyjaśnić podnoszoną przez skarżących kwestię, czy inwestycja objęta planem zagospodarowania przestrzennego (sporządzonym w 2003 r.) została już w całości zrealizowana w 2014 r., czy też nie została zrealizowana i jej realizacja jest aktualnie planowana. Jeżeli bowiem przedmiotowa inwestycja drogowa została już zrealizowana, to postępowanie podziałowe byłoby w zasadzie bezprzedmiotowe, gdyż cel publiczny, przewidziany w planie byłby już zrealizowany. Niestety kwestii tej ani organ I, ani II instancji nie wyjaśnił. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że w treści sentencji postanowienia Wójta Gminy powierzchnia projektowanych działek została określona jedynie w przybliżeniu, bo poprzez określenie powierzchni projektowanej działki nr [...] na "[...] ha" i działki nr[...] na "około [...] ha". Takie określenie powierzchni wydzielanych działek nie jest właściwe w ocenie Sądu orzekającego. Zgodnie z treścią § 3 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości wstępny projekt podziału nieruchomości powinien w szczególności zawierać przedstawione w kolorze czerwonym powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu. Językowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że chodzi w nim o określenie powierzchni wydzielanych działek z taką dokładnością, jaka wynika z przepisów prawa dotyczących sporządzania dokumentacji geodezyjnej. Sformułowanie " " czyli "około" użyte do określenia powierzchni działki przewidzianej do wywłaszczenia z urzędu sugeruje, że na etapie wstępnego projektu podziału nieruchomości nie zostało jednoznacznie przesądzone, w jakich granicach właściciel ma być pozbawiony własności. Co do zasady takie wskazanie zakresu planowanego wywłaszczenia jest w ocenie Sądu niewłaściwe, ponieważ stoi w sprzeczności z konstytucyjną ochroną prawa własności. Podkreślić należy, że określenie "około" wprowadza bliżej nieokreśloną niepewność co do podawanej wartości, nie jest zatem tym samym co wskazanie przedziału ewentualnej niepewności wynikającej z przyczyn obiektywnych (metody pomiaru, jakości dostępnych danych itp.). Taki sposób określenia wielkości nieruchomości jest ponadto w ocenie Sądu konfliktogenny. Ponownie rozpatrując sprawę, organ mając na względzie ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, przede wszystkim weźmie pod uwagę wiążące go zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt 1433/18. Organ będzie miał na uwadze, że wydanie w trybie art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami orzeczenia podziałowego ma charakter wywłaszczenia, dlatego też organ właściwy w sprawach podziału ma obowiązek wyważenia dwóch przeciwstawnych sobie interesów: interesu publicznego (interesu społeczności lokalnej w urządzeniu i korzystaniu z poszerzonej drogi publicznej) i słusznego interesu strony (właściciela dzielonej nieruchomości). W związku z tym dopuszczalność wydania takiego orzeczenia wymaga zachowania najwyższych standardów zgodności z regulacją wynikającą z art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnić należy, że formułując swoje stanowisko, Sąd orzekający ma na względzie charakter omawianej regulacji prawnej prowadzącej do wywłaszczenia właścicieli z ich konstytucyjnie chronionego prawa własności. Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło