I SA/Wa 606/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-19
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie podlegającej ubezpieczeniu społecznemu rolników, która jest właścicielem lub dzierżawcą gospodarstwa rolnego, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jeśli nie podjęła lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Osobie podlegającej ubezpieczeniu społecznemu rolników, będącej właścicielem lub dzierżawcą gospodarstwa rolnego, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ nie spełnia ona przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Praca w gospodarstwie rolnym nie jest traktowana jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa w rozumieniu przepisów. Ponadto, w niniejszej sprawie nie wykazano, aby skarżąca sprawowała stałą opiekę nad matką, co jest warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca K.D. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników i była właścicielką gospodarstwa rolnego) oraz brak dowodów na sprawowanie stałej opieki. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że sprawuje opiekę od 2006 r. i z tego powodu zrezygnowała z pracy, a oświadczenia świadków dotyczące jej obecności u matki są nieprawdziwe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania K.D. od decyzji Wójta Gminy S. z [...] października 2011 r. nr [...] w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] października 2011 r. Wójt Gminy S. odmówił przyznania K.D. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J.S.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, natomiast K.D. nie zrezygnowała z pracy, aby opiekować się matką. Z nakazu płatniczego dołączonego do akt sprawy wynika, że K.D. jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Ponadto K.D.- zgodnie z informacją KRUS- podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników.
K.D. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji. Podniosła, że od około 6 lat nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad [...] letnią matką. Odwołująca podała, że wcześniej nie ubiegała się o świadczenie, gdyż z dochodów swojej rodziny była w stanie utrzymać się i z tego powodu nie chciała nadużywać budżetu państwa. Podkreśliła, że zmuszona była przeprowadzić się do swojej matki, albowiem stan zdrowia matki uległ pogorszeniu. Odwołująca podała, że w 2006 r. zmarł jej brat Z. i wówczas stała się ona współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, lecz w gospodarstwie nie pracuje.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wyjaśniło, że warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określa przepis art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.). Cytując treść tego przepisu organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w nim osobom, jeżeli spełniają łącznie dwie przesłanki. Pierwsza z nich dotyczy sprawowania osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność została stwierdzona orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast druga przesłanka dotyczy niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki.
Kolegium stwierdziło, że z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że odwołująca w dniu 6 października 2011 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką J.S. W tym samym dniu zameldowała się na pobyt czasowy pod adresem C. [...], gm. S. Matka odwołującej J.S. jest wdową. Na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z [...] maja 2010 r. nr [...] została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Jednocześnie orzeczono, że wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Organ odwoławczy wskazał, że odwołująca w dniu 6 października 2011 r. złożyła oświadczenie z którego wynika, że sprawuje ona osobistą opiekę nad matką J.S. Oświadczyła, że pomaga matce w codziennych czynnościach, matka ma trudności z poruszaniem się.
Natomiast J.S. podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 17 października 2011 r. oświadczyła, ze córka K.D. przyjeżdża w soboty- niedziele i wówczas pomaga w czynnościach domowych (sprzątanie, pranie) oraz załatwianiu spraw urzędowych. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika również, że J.S. mieszka sama i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe.
Kolegium wskazało, że K.D. w toku postępowania odwoławczego (protokół z dnia 14 grudnia 2011 r.) zeznała, że od października 2011 r. zamieszkuje z matką J.S. w miejscowości C. [...], gm. S. i pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zeznała, iż zameldowała się na pobyt czasowy w miejscowości C. w dniu złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, albowiem powzięła wiadomość, że taki jest wymóg uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Z zeznań wnioskodawczyni wynika, że jej mąż D.D. i córka J.D. zamieszkują w Z. koło G., w miejscowości odległej od miejscowości C. o 65km. Córka ma [...] lat, jest stanu wolnego, jest w trakcie rehabilitacji po doznanym urazie prawej ręki. Z zeznań wnioskodawczyni wynika, że nie posiada stwierdzonych ograniczeń do zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia- jest zdolna do pracy. Ma wykształcenie wyższe [...]. Organ wskazał, że wnioskodawczyni zeznała: ,,Do 2001 r. prowadziłam działalność gospodarczą, w ramach której prowadzony był [...] w C. Mój mąż był współwłaścicielem. W 2001 r. ,,ten [...]" został przepisany na mojego męża i ja pomagałam w jego prowadzeniu, z tym że od 2006 r., tj. po śmierci mojego młodszego brata zmuszona byłam pomagać mojej mamie, co się łączyło z pobytem od piątku do niedzieli włącznie u mojej mamy. Praktycznie od roku prawie nie pomagam mężowi w prowadzeniu tej działalności. Jeśli istnieje taka potrzeba np. mąż musi wyjechać po towar to pomagam mężowi np. zostaję w sklepie w charakterze sprzedawcy’’. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w czasie jej nieobecności matką opiekują się jej kuzyni mieszkający w bezpośrednim sąsiedztwie. Wnioskodawczyni wskazała, że matka jest w złym stanie zdrowia zarówno fizycznym, jak i psychicznym spowodowanym utratą [...] swoich dzieci.
Kolegium wskazało, że z oświadczenia T.S. (kuzyna wnioskodawczyni zamieszkującego w bezpośrednim sąsiedztwie jej matki) z 29 grudnia 2011 r., złożonego pod rygorem odpowiedzialności z art. 233 § 1 Kodeksu karnego wynika, że wnioskodawczyni przyjeżdża do swojej matki w soboty i niedziele i wykonuje wszystkie czynności domowe. T.S. oświadczył: ,,Ja oraz moja rodzina zamieszkujemy obok mojej ciotki- J. jednak nie musimy jej pomagać, ponieważ córka jak i w/w jest w stanie sobie samej zapewnić podstawowe potrzeby. Wszystkie potrzeby J.S. zaspokaja córka- K.D.’’
Organ odwoławczy podkreślił, że z oświadczenia T.S., jak również oświadczenia matki J.S. złożonego w czasie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 17 października 2011 r. wynika, że wnioskodawczyni nie sprawuje stałej opieki nad matką. Kolegium dało wiarę tym oświadczeniom, albowiem to odwołująca wskazywała ,,kuzynostwo mieszkające w bezpośrednim sąsiedztwie’’ jako osoby, które sprawują opiekę w jej czasie nieobecności m.in. kiedy zastępuje męża w punkcie handlowym odległym około 100km od miejscowości C. Odwołująca także nie kwestionuje faktu, iż nie sprawuje stałej opieki nad matką, bowiem w piśmie złożonym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w dniu 9 lutego 2012 r., podała ,,(...) nie zgadzam się z oświadczeniem T.S., że moja mama nie potrzebuje pomocy ze strony jego rodziny. Ja i moja mama cały czas korzysta z pomocy (jeżeli jest taka potrzeba)’’. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie kwestionuje zatem oświadczenia T.S. w zakresie pobytu jej u swojej matki w soboty i w niedziele i wykonywania w tym czasie wszystkich czynności. Kwestionuje jedynie oświadczenie T.S. w zakresie nie udzielania pomocy matce przez rodzinę T.S. W ocenie organu powyższe okoliczności wskazują, że wnioskodawczyni nie sprawuje stałej opieki nad matką, natomiast warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, a nie tylko w soboty i niedziele.
Kolegium podkreśliło, że w niniejszej sprawie budzi wątpliwości również zaistnienie drugiej przesłanki tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę sprawującą opiekę.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z przytoczonego przepisu wynika, że zatrudnienie lub inna praca zarobkowa, to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wyszczególnionych w tym przepisie. Zatem rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 tej ustawy, to rezygnacja z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie. Praca w gospodarstwie rolnym nie jest więc zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową w powyższym rozumieniu. Brak podjęcia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza, że chodzi o osobę bezrobotną, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w ww. formach i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub pracy zarobkowej z możliwości tej nie korzysta.
Organ wskazał na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 145 z późn. zm.) z którego wynika, że osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Wobec powyższego za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie może być uznany rolnik. Z zaświadczenia Inspektora ds. wymiaru podatków i opłat Urzędu Gminy w S. z 12 grudnia 2011 r. [...] wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem są dzierżawcami do dnia [...] stycznia 2013 r. i podatnikami podatku rolnego z gospodarstwa rolnego położonego na terenie gminy S. o powierzchni [...] ha, w tym użytków rolnych o powierzchni [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowych. Jednocześnie wskazano, że 5 grudnia 2007 r. organ podatkowy otrzymał zawiadomienie o zmianach w danych Ewidencji Gruntów i Budynków Starostwa Powiatowego w S. w sprawie nabycia spadku po Z.S. [...] z [...] października 2007 r., z którego wynika, że wnioskodawczyni została właścicielką wyżej wskazanego gospodarstwa rolnego. Z pisma Zastępcy Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z 3 stycznia 2012 r. znak [...] wynika, że płatności obszarowe do gruntów użytkowanych rolniczo otrzymuje mąż wnioskodawczyni. Ponadto z informacji zawartej w piśmie Kierownika Placówki Terenowej KRUS w S. z 28 grudnia 2011 r. znak [...] wynika, że wnioskodawczyni nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od 30 kwietnia 2003 r., jako małżonka rolnika. Z zeznań odwołującej złożonych do protokołu spisanego w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. w dniu 14 grudnia 2011 r. wynika, że jej mąż ubezpieczony jest w ZUS. Odwołująca zeznała przed Kolegium ,,Mąż nie posiada gospodarstwa rolnego, prawdopodobnie widnieje w KRUS, jako dzierżawca gruntów stanowiących moją własność. W tej chwili nie potrafię powiedzieć dokładnej daty, roku, ale w czasie choroby mojego brata Z.S., który zmarł w 2006 r., jak wyżej mówiłam, mój mąż zawarł umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego położonego w C. Motywem tej czynności było uzyskanie przez brata świadczeń rentowych w pełnej wysokości. Po śmierci brata było przeprowadzone postępowanie spadkowe. Na podstawie testamentu gospodarstwo rolne odziedziczyłam ja w całości.’’ Organ odwoławczy wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1987/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wyraził pogląd, iż sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto podkreślił, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, które przyznawane jest opiekunowi osoby niepełnosprawnej, a nie osobie wymagającej opieki, jest zrekompensowanie tej osobie rezygnacji z aktywności zawodowej poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty (art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych) oraz opłacenie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j. t. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.).
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwarunkowane jest bowiem spełnieniem łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zdaniem Kolegium świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako wynagrodzenie za świadczenie pomocy przez dorosłe dziecko swojemu rodzicowi, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku uwzględnienia wniosku.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K.D.
Wskazała, że opiekę nad matką sprawuje od 2006 r. i z tego powodu zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia. Podała, że do końca 2010 r. opiekowała się matką kilka dni w tygodniu, dojeżdżając do niej, jednakże z uwagi na pogorszenie się stanu zdrowia matki od 2011 r. zamieszkała z nią. Skarżąca podniosła, że treść oświadczenia T.S. jest nieprawdziwa i dotyczy lat ubiegłych. Skarżąca zarzuciła, że składając takie oświadczenie kierował się on zazdrością i złośliwością.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie uzupełniającym skargę z 14 lipca 2012 r. skarżąca podała, że matka z powodu miażdżycy pamięta zdarzenia sprzed lat i dlatego oświadczyła podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego, że córka przyjeżdża do niej tylko w soboty i niedziele. Skarżąca podniosła, że opiekuje się matką (robi zakupy), zajmuje się sprawami urzędowymi i remontowymi, zawozi matkę do lekarzy, wykupuje recepty. Podczas swojej nieobecności korzysta z pomocy kuzynki E.S. – synowej T.S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z jego treścią świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka
-jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Podkreślić zatem należy, że wskazany przepis określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne, a mianowicie:
1) w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
2) w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zatem w pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca nie zalicza się do żadnego z wyżej wymienionych przypadków, gdyż nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o czym świadczy m.in. znajdujące się w aktach administracyjnych zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w S. z 9 października 2011 r. r., z którego wynika, że skarżąca nieprzerwanie od 30 kwietnia 2003 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, które odziedziczyła po swoim bracie, a wcześniej wraz z mężem była jego dzierżawcą (zaświadczenie Wójta Gminy w S. z 12 grudnia 2011 r.). Jak wskazała skarżąca w przesłuchaniu przed Kolegium 14 grudnia 2011 r., do 2001 prowadziła wraz mężem działalność gospodarczą [...], który w 2001 "przepisała na męża".
Należy podkreślić, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, które przyznawane jest opiekunowi osoby niepełnosprawnej, a nie osobie wymagającej opieki, jest zrekompensowanie tej osobie rezygnacji z aktywności zawodowej poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty (art. 17 ust. 3 ustawy) oraz opłacenie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (art. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Należy dodać, że przepisy dopuszczają sytuacje, gdy składki za taką osobę są odprowadzane z innego tytułu (art. 2b cyt. ustawy), ale nie znosi to warunku rezygnacji z aktywności zawodowej.
Przepis art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych definiujący pojęcie "zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej" nie wymienia w swej treści pracy w gospodarstwie rolnym. W tym kontekście należy stwierdzić, że skarżąca nie spełnia przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1 ustawy stanowiącej, że warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Skarżąca jako osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie zrezygnowała z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy, ani nie jest gotowa do podjęcia tak rozumianej pracy. Skarżąca nie spełnia bowiem podstawowych kryteriów osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust 2 pkt 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), który stanowi, że osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Wynika z powyższego, że za osobę rezygnującą z zatrudnienia nie może być uznany rolnik, nawet gdy prowadzi gospodarstwo przy pomocy innych osób (por. wyroki NSA z 11 III 2011 r., I OSK 1987/10; z 16 XII 2011 r., I OSK 1393/11; WSA w Bydgoszczy z 7 VII 2010 r., II SA/Bd 463/10 i z 25 V 2011 r., II SA/Bd 793/11, WSA w Olsztynie z 12 VII 2011 r., II SA/Ol 413/11; WSA w Warszawie z 27 X 2011 r., VIII SA/Wa 602/11 - baza orzeczeń NSA).
Trafne jest także stanowisko organów, że postępowanie dowodowe nie wykazało, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad matką. Otóż istotnym dowodem w niniejszej sprawie jest wywiad środowiskowy przeprowadzony 17 października 2011 r. Podczas tego wywiadu matka skarżącej J.S. oświadczyła, że córka przyjeżdża do niej w soboty i niedziele. Stwierdzenie to koresponduje z oświadczeniem T.S. z 29 grudnia 2011 r. (złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej), który stwierdził, że skarżąca odwiedza matkę w soboty i niedziele i wówczas wykonuje "wszystkie czynności domowe". Również z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że J.S. mieszka sama i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W tej sytuacji nie sposób dać wiarę skarżącej, że matka podczas wywiadu środowiskowego (z powodu miażdżycy) mówiąc o odwiedzinach córki w soboty i w niedziele miała na myśli poprzednie lata, a nie czas obecny. Należy wskazać, że J.S. w czasie tego wywiadu zwróciła się z prośbą o pomoc finansową na zakup opału i leków, a więc logicznie potrafi ocenić swoje potrzeby i ma orientację co do tego, do kogo zwrócić się o pomoc. Zarówno z wywiadu środowiskowego, jak i z akt sprawy nie wynika, aby matka skarżącej miała problemy z odbieraniem rzeczywistości, aby myliła fakty i miała kłopoty z pamięcią. Nie wynika to także z załączonych dokumentów lekarskich. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, aby z uwagi na stan zdrowia, mijała się ona prawdą.
Należy wskazać, że wydając zaskarżoną decyzję organ zgromadził obszerny materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a jednocześnie nie jest sprzeczne z prawem. Unormowanie to wskazuje zatem na zasadę równej mocy środków dowodowych. Oznacza to, że w toku postępowania wyjaśniającego organ administracji zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany jako suma konkretnych dowodów w danej sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu, wydać decyzję administracyjną. Organ nie uchybił powyższym zasadom. Dokonał właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów i prawidłowo uznał, że żądanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło